.
Mamy 13 183 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Wycofanie samochodu z majątku spółki jawnej

Autor: Marcin Sądej • Opublikowane: 14.09.2022 • Zaktualizowane: 14.09.2022

Wspólnicy spółki jawnej (małżeństwo, każde po 50% udziałów) chcą wycofać samochód z majątku spółki jawnej. Jak powinni to zrobić, aby nie powstało żadne zobowiązanie podatkowe? Czy wycofanie w formie darowizny nie spowoduje powstania zobowiązania w podatku od spadków i darowizn? Czy taka darowizna powinna być sporządzona w formie aktu notarialnego? Kto powinien reprezentować spółkę w takiej sytuacji?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wycofanie samochodu z majątku spółki jawnej

Podatek VAT w spółce przy wycofaniu pojazdu

Zacznijmy od podatku VAT. W tym zakresie spółka jawna jest osobnym podatnikiem względem wspólników. Nie występuje tutaj zasada transparentności podatkowej.

 

Wskażmy, że na mocy art. 7 ust. 2 ustawy VAT „opodatkowaniu podlega również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

 

  1. przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
  2. wszelkie inne darowizny
    – jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych”.

 

Jeżeli podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie (w tym także darowizna) tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane (darowane).

 

Pismo z dnia 24.11.2017 r., wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, 0111–KDIB3–1.4012.714.2017.1.AB, „Opodatkowanie podatkiem VAT przekazania samochodu na cele osobiste wspólnika”:

 

„Zatem, jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu sprawy, po wykupie przedmiotowego samochodu, Wnioskodawca nie miał zamiaru wykorzystywać go w prowadzonej działalności gospodarczej, a jedynie przeznaczyć go na cele osobiste wspólnika, w związku z tym jego nabycie nie jest związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Zatem, w zaistniałej sytuacji, Zainteresowanemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy wykupie tego samochodu.

 

W konsekwencji, przekazanie przez Wnioskodawcę na cele osobiste wspólnika samochodu osobowego, wykupionego z leasingu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy, bowiem – z uwagi na zamierzone przekazanie na cele osobiste wspólnika – nie przysługiwało Zainteresowanemu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia (wykupu) tego samochodu”.

 

Jeżeli natomiast w chwili nabycia pojazdu spółce jawnej przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, to wycofanie/darowizna takiego pojazdu ze spółki do majątku prywatnego podlega opodatkowaniu VAT.

 

Tego rodzaju darowizna (czy wycofanie) nie jest dokumentowana fakturą.

Wycofanie samochodu ze spółki a podatek dochodowy

Bardziej skomplikowana jest sytuacja, jeżeli chodzi o podatek dochodowy i podatek od darowizny.

 

Po pierwsze wskażmy, że w świetle art. 8 § 1 Kodeksu spółek handlowych „spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana”. W myśl art. 22 § 1 Kodeksu „spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową”. Natomiast z definicji zawartej w art. 28 Kodeksu wynika, że „majątek spółki to wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia”.

 

Powyższe oznacza, że na gruncie prawa cywilnego oraz handlowego spółka taka posiada zdolność prawną i jest stroną umów cywilnoprawnych. Spółka jawna jest transparentna wyłącznie w ramach prawa podatkowego a nie prawa cywilnego.

Darowizna samochodu

Faktycznie zatem w sytuacji, gdy spółka dokona darowizny pojazdu na rzecz wspólników, to stronami umowy darowizny będzie spółka jawna oraz wspólnicy.

 

Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że określając przedmiot opodatkowania (nieodpłatne nabycie majątku), ustawodawca wprowadził tylko jedno ograniczenie co do zakresu podmiotowego ustawy, a mianowicie objął podatkiem tylko te przypadki, w których następuje nabycie przez osobę fizyczną. Nie wprowadził natomiast żadnych ograniczeń w odniesieniu do podmiotów, które dokonują nieodpłatnego zbycia. W konsekwencji, w przypadku nabycia tytułem darmym, opodatkowaniu podlegają wszystkie dopuszczalne w świetle prawa umowy darowizny, pod warunkiem, że obdarowanym będzie osoba fizyczna. Zatem spółka jawna choć nie posiada osobowości prawnej ma zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych, umożliwiającą jej zawarcie prawnie skutecznej umowy darowizny.

 

W takim przypadku, niezależnie od tego, kto jest członkiem takiej spółki, pomiędzy stronami zachodzi relacja kwalifikująca się do III grupy podatkowej w podatku SD.

 

Pismo z dnia 15.09.2016 r., wydane przez Izb® Skarbowa w Katowicach, IBPB–2–1/4515–192/16–1/MZ, http://sip.mf.gov.pl:

 

„Z opisu zdarzenia przyszłego wprost wynika, że właścicielem składników majątkowych, które mają być przedmiotem darowizny jest spółka jawna. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawczyni, iż pomimo przyznania spółce jawnej zdolności prawnej, a więc m.in. zdolności do nabywania praw i zaciągania zobowiązań, majątek spółki jest formą organizacyjnego wyodrębnienia majątku wspólników spółki jawnej, którzy dalej pozostają jego właścicielami. Należy bowiem odróżnić podmiotowość i odrębność majątkową spółki jawnej jako jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej od podmiotowości i odrębności majątkowej osoby fizycznej będącej wspólnikiem spółki osobowej. Skoro zatem mamy do czynienia z odrębnymi podmiotami należy mieć na uwadze możliwość zawierania między nimi skutecznych umów cywilnoprawnych np. umowy darowizny.

 

W świetle powyższej argumentacji planowana umowa darowizny będzie rodziła obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Powołane przez Wnioskodawczynię zwolnienia z art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn nie będą miały w opisanym przypadku zastosowania, gdyż spółka jawna nie może być zaliczona do wymienionego w tych artykułach kręgu osób najbliższych.

 

W konsekwencji w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którym opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 4.902 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej. Jak również art. 14 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe oraz art. 14 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, według którego do III grupy podatkowej zalicza się innych nabywców w tym osoby w ogóle ze sobą niespokrewnione. Na Wnioskodawczyni jako na nabywcy będzie ciążył zatem obowiązek podatkowy zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi dla nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej”.

 

W konsekwencji przekazanie przez spółkę jawną samochodu na rzecz wspólników stanowi darowiznę, która podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn ze strony tegoż wspólnika. Z perspektywy spółki jawnej takie zdarzenie nie podlega opodatkowaniu podatkiem PIT, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT przepisów ustawy o podatku dochodowym nie stosuje się do umów darowizny.

 

Możliwe jest również drugie rozwiązanie polegające na przyjęciu uchwały o wycofaniu samochodu z majątku firmowego spółki na potrzeby prywatne wspólników. Organy podatkowe wskazują, że neutralne podatkowo w zakresie PIT jest wycofanie składnika majątku ze spółki osobowej do majątku prywatnego wspólników.

 

Pismo z dnia 30.08.2019 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0112–KDIL3–3.4011.245.2019.1.MM, PIT w zakresie skutków podatkowych wycofania samochodu z majątku spółki komandytowej (dotyczy wprawdzie spółki komandytowej, ale w poprzednim stanie prawnym miała ona taki sam status jak spółka jawna, w związku z czym można na zasadzie analogii przyjąć poniższe wyjaśnienia dla spółki jawnej):

 

„Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że wykup samochodu osobowego przez spółkę komandytową po zakończeniu umowy leasingu i nieodpłatne przekazanie go na potrzeby prywatne wspólników oraz darowizna udziału we własności tego samochodu ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na Wnioskodawcę, nie będzie rodziło dla Wnioskodawcy, jako wspólnika spółki komandytowej, skutków podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych.

 

Ponadto należy wskazać, że skoro wykupiony po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego samochód osobowy przekazany na cele osobiste Wnioskodawcy nie będzie przez spółkę komandytową oraz Wnioskodawcę wykorzystywany w pozarolniczej działalności gospodarczej i nie zostanie zaliczony do składników majątku tych działalności, wymienionych w art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, to przychód uzyskany ze sprzedaży tego samochodu nie będzie stanowił dla Wnioskodawcy przychodu z działalności gospodarczej”.

 

Ponadto organy podatkowe wskazują, że takie wycofanie nie jest równoznaczne z darowizną, co oznacza, że czynność wycofania nie wywoła skutków w podatku SD. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 09.09.2015 r. nr IBPB–2–1/4515–117/15/DP wskazał, że skoro czynność nieodpłatnego przeniesienia przez spółkę osobową nieruchomości wspólnikom na ich cele osobiste będzie umową nienazwaną, przenoszącą własność w następstwie wykonania zobowiązania wynikającego z jednomyślnej uchwały wspólników o wycofaniu nieruchomości i nie przyjmie formy umowy darowizny, to wskazana czynność nie będzie podlegała ustawie o podatku od spadków i darowizn.

Wycofanie samochodu

Trzeba jednak podkreślić, że neutralne będzie zdarzenie gdy wspólnicy podejmą uchwałę o wycofaniu auta na ich potrzeby własne z określeniem, że staną się jej współwłaścicielami w takim stosunku, w jakim uczestniczą w zyskach spółki. W następstwie tej uchwały powinno dojść do zawarcia umowy nienazwanej nieodpłatnego przeniesienia auta na rzecz wspólników spółki. Umowa ta może być zawarta w zwykłej formie pisemnej.

 

Zatem na skutek wycofania samochodu ze spółki jawnej do majątków osobistych wspólników współwłaścicielami pojazdu będą osoby fizyczne (proporcjonalnie do udziałów w spółce jawnej).

 

W konsekwencji mamy dwie możliwe opcje:

 

  1. Zawarcie umowy darowizny pomiędzy spółką jawną a wspólnikami – powstaje zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn.
  2. Wycofanie samochodu na mocy uchwały na rzecz każdego wspólnika proporcjonalnie do posiadanego udziału w zyskach (zdarzenie neutralne podatkowo w PIT).

 

W zakresie skutków w podatku VAT w obu formach skutki będą analogiczne, jeżeli spółce jawnej w momencie nabycia przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Reprezentowanie spółki w umowie

Jeżeli chodzi natomiast o kwestie reprezentacji, to SN w wyroku z 8.2.2013 r. (sygn. akt IV CSK 332/12) wskazał, że:

 

„Trudno zaakceptować sytuację, w której wspólnik miałby reprezentować spółkę w umowie, będąc drugą stroną umowy. Przepisy o spółce jawnej nie zawierają regulacji, która mogłaby stanowić podstawę do rozwiązania tego problemu, skoro jednak spółka jawna jest jednostką organizacyjną, która co prawda nie jest osobą prawną, ale której ustawa przyznaje zdolność prawną i do której przepisy o osobach prawnych należy stosować odpowiednio, to rozwiązanie rozważanego problemu łatwo wskazać. Wspólnik spółki jawnej nie może reprezentować spółki w umowie między nim a spółką oraz w sporze pomiędzy spółką a tym wspólnikiem”.

 

SN w wyroku z 6.2.2013 r. (sygn. akt V CSK 154/12), przyjął, że „ze względu na to, iż przepisy o spółce jawnej nie regulują sposobu reprezentacji spółki jawnej w procesie, w której spółka zostaje pozwana przez wspólnika uprawnionego do reprezentacji, to należy odpowiednio zastosować art. 210 k.s.h.

 

Zgodnie z art. 210 k.s.h. w umowie między spółką a wspólnikiem oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników”.

 

W konsekwencji należy powołać pełnomocnika w drodze uchwały wspólników spółki jawnej, który to będzie reprezentował spółkę jawną.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII - 3 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl