Dropshipping a pośrednictwo w sprzedaży internetowej

Sprzedaż internetowa bez magazynu a dropshipping

W polskich ustawach nie ma jednej legalnej definicji dropshippingu. W praktyce tym słowem określa się model logistyczny, w którym sklep internetowy przyjmuje zamówienie od klienta, a wysyłkę realizuje bezpośrednio hurtownia, producent albo inny dostawca.

Najważniejsze jest jednak nie to, kto fizycznie pakuje i wysyła paczkę, lecz kto jest stroną umowy sprzedaży z klientem. Jeżeli klient kupuje towar od Ciebie, płaci Tobie, otrzymuje dokument sprzedaży od Ciebie, a Ty kupujesz towar od hurtowni z rabatem i odsprzedajesz go z marżą, to zasadniczo działasz jako sprzedawca we własnym imieniu.

Podstawowa definicja sprzedaży wynika z art. 535 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić cenę. Przepis ten nie wymaga, aby sprzedawca miał towar fizycznie w swoim magazynie w chwili złożenia zamówienia.

Kiedy jest to sprzedaż we własnym imieniu?

W opisanym stanie faktycznym kluczowe znaczenie mają następujące elementy: klient płaci na konto sklepu, sklep ustala cenę sprzedaży, sklep otrzymuje fakturę od hurtowni na cenę po rabacie, a następnie sklep wystawia dokument sprzedaży klientowi końcowemu. Taki układ wskazuje na sprzedaż towaru we własnym imieniu i na własny rachunek.

Nie zmienia tego okoliczność, że dostawa jest realizowana bezpośrednio z hurtowni do klienta. Jest to jedynie sposób wykonania obowiązku wydania rzeczy. Zgodnie z art. 356 § 1 Kodeksu cywilnego wierzyciel może żądać osobistego świadczenia dłużnika tylko wtedy, gdy wynika to z treści czynności prawnej, ustawy albo właściwości świadczenia. W typowej sprzedaży towaru dopuszczalne jest więc posłużenie się innym podmiotem przy realizacji dostawy, o ile klient otrzyma rzecz zgodnie z umową.

W praktyce organy podatkowe również rozróżniają sprzedaż we własnym imieniu od pośrednictwa. Interpretacje indywidualne nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, ale mogą chronić wnioskodawcę w jego indywidualnej sprawie na zasadach określonych w art. 14k–14m ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Wydawanie interpretacji indywidualnych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wynika z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Kiedy byłoby to pośrednictwo?

Pośrednictwo występuje wtedy, gdy nie sprzedajesz towaru jako własnego, lecz doprowadzasz do zawarcia umowy między klientem a właściwym sprzedawcą, na przykład hurtownią, producentem albo sklepem zagranicznym. W takim modelu Twoim wynagrodzeniem jest prowizja, opłata za usługę albo inna forma wynagrodzenia pośrednika, a nie marża ze sprzedaży własnej.

Jeżeli działalność polegałaby na stałym pośredniczeniu za wynagrodzeniem przy zawieraniu umów z klientami na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo na zawieraniu takich umów w jego imieniu, mogłaby wchodzić w grę umowa agencyjna z art. 758 § 1 Kodeksu cywilnego. Jeżeli natomiast przedsiębiorca zobowiązuje się za wynagrodzeniem do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie, ale we własnym imieniu, należy rozważyć umowę komisu z art. 765 Kodeksu cywilnego.

O kwalifikacji decyduje rzeczywista treść relacji z klientem i dostawcą, a nie nazwa użyta w regulaminie. Jeżeli regulamin mówi o pośrednictwie, ale klient płaci Tobie cenę za towar, otrzymuje od Ciebie fakturę, a reklamacje kieruje do Ciebie, organ podatkowy albo sąd może ocenić, że faktycznie prowadzisz sprzedaż we własnym imieniu.

Porównanie modeli: sprzedaż własna i pośrednictwo

Obowiązki wobec konsumenta w sklepie internetowym

Jeżeli klientem jest konsument w rozumieniu art. 22¹ Kodeksu cywilnego, a sprzedaż odbywa się przez sklep internetowy, zawierasz umowę na odległość. W takim przypadku przed zawarciem umowy musisz przekazać konsumentowi informacje wskazane w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, między innymi dane przedsiębiorcy, główne cechy świadczenia, łączną cenę, koszty dostawy, sposób i termin zapłaty, sposób i termin spełnienia świadczenia, procedurę reklamacyjną oraz informację o prawie odstąpienia od umowy.

Konsument ma co do zasady 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość bez podawania przyczyny. Wynika to z art. 27 ustawy o prawach konsumenta. Po odstąpieniu od umowy przedsiębiorca zwraca konsumentowi dokonane płatności na zasadach z art. 32 ustawy o prawach konsumenta, a konsument odsyła rzecz zgodnie z art. 34 tej ustawy.

Wyjątki od prawa odstąpienia nie mogą być stosowane dowolnie. Ich zamknięty katalog znajduje się w art. 38 ustawy o prawach konsumenta. Przykładowo prawo odstąpienia może być wyłączone przy niektórych rzeczach wyprodukowanych według specyfikacji konsumenta albo wyraźnie spersonalizowanych, ale nie przy zwykłym towarze magazynowym tylko dlatego, że wysłała go hurtownia.

Od 1 stycznia 2023 r. przy sprzedaży towarów konsumentom stosuje się przepisy o zgodności towaru z umową zawarte w art. 43a–43g i następnych ustawy o prawach konsumenta. Zgodnie z art. 43c ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za brak zgodności towaru z umową istniejący w chwili dostarczenia towaru i ujawniony w ciągu 2 lat od tej chwili, chyba że szczególny przepis przewiduje inny termin.

W relacjach między przedsiębiorcami nadal istotne znaczenie mają przepisy o rękojmi za wady z art. 556 i następnych Kodeksu cywilnego. W obrocie B2B strony mogą odpowiedzialność z rękojmi rozszerzyć, ograniczyć albo wyłączyć na podstawie art. 558 § 1 Kodeksu cywilnego, jednak zgodnie z art. 558 § 2 Kodeksu cywilnego wyłączenie lub ograniczenie rękojmi jest bezskuteczne, jeżeli sprzedawca podstępnie zataił wadę.

Regulamin sklepu i usługi elektroniczne

Sklep internetowy powinien mieć regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną. Obowiązek określenia regulaminu wynika z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Zgodnie z art. 8 ust. 3 tej ustawy regulamin powinien określać w szczególności rodzaje i zakres usług świadczonych drogą elektroniczną, warunki ich świadczenia, warunki zawierania i rozwiązywania umów oraz tryb postępowania reklamacyjnego.

Regulamin powinien jasno wskazywać, czy sklep jest sprzedawcą, czy tylko pośrednikiem. W modelu sprzedaży we własnym imieniu nie należy przerzucać na hurtownię odpowiedzialności wobec konsumenta za odstąpienie od umowy albo zgodność towaru z umową, ponieważ stroną umowy z klientem jest sklep.

Jeżeli sklep organizuje promocje, trzeba pamiętać o obowiązkach dotyczących informowania o obniżkach cen. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług w każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru lub usługi należy obok informacji o obniżonej cenie uwidocznić także informację o najniższej cenie tego towaru lub usługi z okresu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, z wyjątkami przewidzianymi w tej ustawie.

Podatki i dokumenty sprzedaży

Przy sprzedaży we własnym imieniu przychodem z działalności gospodarczej jest zasadniczo kwota należna z tytułu sprzedaży, nawet jeżeli nie została faktycznie otrzymana. Wynika to z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zakup towaru od hurtowni może być kosztem uzyskania przychodu, jeżeli spełnia ogólną przesłankę z art. 22 ust. 1 tej ustawy, czyli został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu i nie jest wyłączony z kosztów.

Jeżeli przedsiębiorca jest podatnikiem VAT, podstawą opodatkowania jest co do zasady wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub należną z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy albo osoby trzeciej, pomniejszone o VAT. Wynika to z art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Obowiązek wystawienia faktury zależy od statusu nabywcy i rodzaju transakcji. Art. 106b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przewiduje obowiązek wystawienia faktury między innymi przy sprzedaży na rzecz innego podatnika VAT lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Przy sprzedaży na rzecz konsumenta fakturę wystawia się co do zasady na żądanie nabywcy w przypadkach i terminach określonych w art. 106b ust. 3 tej ustawy.

Obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej trzeba oceniać osobno. Znaczenie może mieć między innymi sposób zapłaty, rodzaj towaru i aktualne zwolnienia przewidziane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Dane osobowe, dostawa i bezpieczeństwo produktów

Jeżeli przekazujesz hurtowni dane klienta w celu wysyłki, przetwarzasz dane osobowe klienta. Podstawą przetwarzania danych niezbędnych do wykonania umowy sprzedaży jest art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, czyli RODO. Klienta trzeba też poinformować o przetwarzaniu danych zgodnie z art. 13 RODO, w tym o odbiorcach lub kategoriach odbiorców danych, jeżeli dane są przekazywane innym podmiotom.

To, czy hurtownia jest podmiotem przetwarzającym dane w Twoim imieniu, czy odrębnym administratorem, zależy od rzeczywistego modelu współpracy, treści umowy i zakresu decydowania o celach oraz sposobach przetwarzania danych. Warto uregulować to w umowie z dostawcą, zwłaszcza gdy hurtownia obsługuje wysyłki pod marką sklepu.

Przy sprzedaży produktów konsumenckich trzeba także uwzględnić obowiązki wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. Rozporządzenie stosuje się od 13 grudnia 2024 r. W sprzedaży na odległość art. 19 tego rozporządzenia wymaga udostępnienia konsumentowi określonych informacji identyfikujących produkt oraz odpowiedniego producenta albo osobę odpowiedzialną, a także ostrzeżeń lub informacji dotyczących bezpieczeństwa, jeżeli mają zastosowanie.

Jak praktycznie uporządkować model sprzedaży?

Przed rozpoczęciem sprzedaży warto przygotować spójny zestaw dokumentów i procedur. W szczególności należy ustalić, kto jest sprzedawcą wobec klienta, kto wystawia dokument sprzedaży, kto przyjmuje reklamacje, kto odpowiada za zwroty, w jakim terminie dostawca wysyła towar, co dzieje się przy braku towaru oraz kto ponosi koszt błędnej wysyłki.

Jeżeli działasz jako sprzedawca we własnym imieniu, regulamin sklepu powinien odzwierciedlać ten model. Umowa z hurtownią powinna natomiast zabezpieczać Twoje interesy, na przykład w zakresie terminów wysyłki, jakości towaru, obsługi zwrotów, odpowiedzialności za pomyłki magazynowe, zdjęć i opisów produktów oraz przekazywania informacji wymaganych przez przepisy konsumenckie i produktowe.

FAQ

Źródła

• Art. 22¹, art. 356 § 1, art. 535 § 1, art. 556 i następne, art. 558 § 1–2, art. 758 § 1 oraz art. 765 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
• Art. 12 ust. 1, art. 27, art. 32, art. 34, art. 38 oraz art. 43a i następne ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta.
• Art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
• Art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług.
• Art. 14 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
• Art. 29a ust. 1 oraz art. 106b ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
• Art. 14b § 1 oraz art. 14k–14m ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
• Art. 6 ust. 1 lit. b i art. 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, RODO.
• Art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów.
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.