Reklamacja samochodu z komisu – wady ukryte i zwrot kosztów naprawy

Zakup używanego auta w komisie a wady ukryte pojazdu

Kupno używanego samochodu zawsze wiąże się z ryzykiem, ale nie oznacza, że kupujący musi zaakceptować każdą awarię ujawnioną po transakcji. Co innego normalne zużycie wynikające z wieku, przebiegu i eksploatacji pojazdu, a co innego wada ukryta, o której kupujący nie wiedział i której rozsądnie nie mógł wykryć przy zwykłych oględzinach.

W przypadku samochodu z komisu kluczowe znaczenie ma to, kto występuje jako sprzedawca. Jeżeli w umowie, na fakturze albo innym dokumencie sprzedaży widnieje komis, to kupujący zawiera umowę ze sprzedawcą działającym zawodowo. Komisant, zgodnie z art. 765 Kodeksu cywilnego, działa w imieniu własnym, choć na rachunek właściciela pojazdu. Dla kupującego oznacza to, że reklamację kieruje się do komisu, a nie do poprzedniego właściciela auta.

Jeżeli po zakupie okazuje się, że samochód ma krzywe tylne koło, uszkodzoną lub przesuniętą belkę, ślady poważnej kolizji, ukryte usterki centralnego zamka albo wadę silnika, trzeba ustalić, czy pojazd był zgodny z umową w chwili wydania. W praktyce duże znaczenie mają: treść ogłoszenia, zapewnienia sprzedawcy, wynik badania technicznego, stan licznika, cena, wiek pojazdu i to, czy wada wpływa na bezpieczeństwo jazdy.

Czy komis może wyłączyć odpowiedzialność za wady samochodu?

W obrocie między przedsiębiorcami albo między osobami prywatnymi odpowiedzialność sprzedawcy może wyglądać inaczej, ale przy sprzedaży konsumenckiej komis nie może skutecznie pozbawić kupującego podstawowych praw. Aktualnie art. 770 § 2 Kodeksu cywilnego przesądza, że ograniczenie odpowiedzialności komisanta przewidziane w art. 770 § 1 Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania, jeżeli kupującym jest konsument.

Nie mają więc rozstrzygającego znaczenia ogólne klauzule w rodzaju: „kupujący zapoznał się ze stanem technicznym pojazdu”, „sprzedawca nie odpowiada za wady ukryte” albo „pojazd używany bez gwarancji”. Taki zapis może potwierdzać, że auto było używane, ale nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za brak zgodności pojazdu z umową.

Inaczej należy ocenić konkretną wadę, o której kupujący został wyraźnie poinformowany przed zawarciem umowy i którą zaakceptował. Jeżeli w umowie wpisano np. uszkodzony centralny zamek, kupujący co do zasady nie może później reklamować właśnie tej usterki. Nadal może jednak reklamować inne wady, zwłaszcza takie, które nie były ujawnione i które istotnie obniżają wartość lub bezpieczeństwo pojazdu.

Niezgodność samochodu z umową – kiedy można reklamować auto?

Dla sprzedaży konsumenckiej zawartej od 1 stycznia 2023 r. podstawą reklamacji jest przede wszystkim brak zgodności towaru z umową uregulowany w ustawie o prawach konsumenta. W starszych artykułach często pojawia się pojęcie „niezgodności towaru z umową” z dawnej ustawy z 2002 r. albo rękojmi z Kodeksu cywilnego. Obecnie w relacji przedsiębiorca–konsument trzeba odwoływać się do art. 43a i następnych ustawy o prawach konsumenta.

Samochód może być niezgodny z umową, jeżeli nie ma cech, których kupujący mógł zasadnie oczekiwać po opisie, zapewnieniach sprzedawcy i przeznaczeniu auta. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy pojazd miał być sprawny i bezwypadkowy, a po zakupie ujawniają się wcześniejsze uszkodzenia konstrukcyjne, nieprawidłowa geometria, wada układu kierowniczego, poważna awaria silnika albo inne usterki, które nie są zwykłym zużyciem eksploatacyjnym.

Nie każda usterka używanego pojazdu automatycznie oznacza odpowiedzialność sprzedawcy. W samochodzie kilku- lub kilkunastoletnim kupujący musi liczyć się z naturalnym zużyciem części. Jednak usterka istotna, kosztowna, zatajona albo wpływająca na bezpieczeństwo jazdy może uzasadniać reklamację, zwłaszcza gdy ujawniła się krótko po zakupie.

Jakich roszczeń może dochodzić kupujący?

Konsument może w reklamacji żądać przede wszystkim doprowadzenia samochodu do zgodności z umową przez naprawę albo wymianę. W przypadku używanego samochodu wymiana na inny pojazd bywa w praktyce trudna albo niemożliwa, dlatego najczęściej żądaniem podstawowym jest nieodpłatna naprawa.

Sprzedawca powinien wykonać naprawę w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego. Koszty naprawy, robocizny, materiałów, transportu pojazdu oraz innych czynności niezbędnych do usunięcia braku zgodności ponosi sprzedawca. Jeżeli naprawa jest niemożliwa, sprzedawca jej odmawia, nie wykonuje jej w rozsądnym czasie albo wada jest istotna, kupujący może żądać obniżenia ceny albo odstąpić od umowy.

Odstąpienie od umowy jest najdalej idącym rozwiązaniem. W praktyce może być uzasadnione np. wtedy, gdy samochód ma poważną wadę konstrukcyjną po kolizji, nie nadaje się bezpiecznie do jazdy albo koszt naprawy pozostaje bardzo wysoki w stosunku do ceny auta. Przy wadzie drobnej zwykle właściwsze będzie żądanie naprawy lub obniżenia ceny.

Jak prawidłowo złożyć reklamację samochodu z komisu?

Reklamację najlepiej złożyć na piśmie albo e-mailem w sposób pozwalający wykazać datę jej doręczenia. W piśmie należy wskazać dane kupującego, dane sprzedawcy, datę zakupu, markę i numer VIN pojazdu, cenę, opis ujawnionych wad oraz konkretne żądanie: naprawę, obniżenie ceny, odstąpienie od umowy albo zwrot określonych kosztów.

Warto dołączyć kopię faktury, umowy, potwierdzenia przelewu, ogłoszenia, protokołu diagnosty, opinii rzeczoznawcy, kosztorysu naprawy i zdjęć. Jeżeli samochód był sprawdzany na stacji diagnostycznej przed zakupem, taki dokument nie przekreśla reklamacji, ale może mieć znaczenie dowodowe. Diagnosta mógł nie wykryć wady ukrytej, a sprzedawca nadal odpowiada za niezgodność istniejącą w chwili wydania auta.

Sprzedawca powinien odpowiedzieć na reklamację konsumenta w terminie 14 dni od jej otrzymania. Brak odpowiedzi w tym terminie co do zasady oznacza uznanie reklamacji. Dlatego pismo reklamacyjne powinno zawierać jednoznaczne żądanie, aby po upływie terminu nie było sporu, czego kupujący się domagał.

Zwrot kosztów naprawy, rzeczoznawcy i innych wydatków

Jeżeli kupujący zdążył już ponieść koszty diagnostyki albo częściowej naprawy, nie traci automatycznie prawa do dochodzenia roszczeń. Powinien jednak zachować faktury, rachunki, kosztorysy, dokumentację zdjęciową i korespondencję z warsztatem. W razie sporu trzeba wykazać nie tylko wysokość wydatków, ale także związek między nimi a wadą istniejącą przy zakupie.

Najbezpieczniej nie rozpoczynać kosztownej naprawy bez uprzedniego zawiadomienia sprzedawcy, chyba że wymaga tego bezpieczeństwo, konieczność zapobieżenia dalszej szkodzie albo zachowanie pojazdu w stanie umożliwiającym ekspertyzę. Wtedy trzeba szczególnie dokładnie dokumentować przebieg naprawy i przyczyny jej pilności.

Kupujący może domagać się zwrotu uzasadnionych kosztów poniesionych z powodu zakupu samochodu niezgodnego z umową, w tym kosztów ekspertyzy rzeczoznawcy, diagnostyki, holowania, transportu, a w określonych sytuacjach także auta zastępczego. W podobnych sprawach istotne znaczenie ma prawidłowe udokumentowanie roszczeń o zwrot kosztów naprawy z komisu.

Jeżeli kupujący nie zapłacił jeszcze całej ceny, np. uiścił tylko zaliczkę albo część ceny, może rozważyć powstrzymanie się z dopłatą do czasu wykonania przez sprzedawcę obowiązków wynikających z reklamacji. Takie działanie powinno być jednak dobrze opisane w korespondencji, aby sprzedawca wiedział, że brak dopłaty wynika z dochodzenia roszczeń reklamacyjnych.

Terminy przy reklamacji samochodu z komisu

Przy aktualnych przepisach odpowiedzialność sprzedawcy wobec konsumenta za brak zgodności samochodu z umową trwa co do zasady 2 lata od dnia wydania pojazdu. Jeżeli wada ujawni się w tym okresie, kupujący może złożyć reklamację. Ze względów dowodowych nie warto zwlekać – im szybciej wada zostanie zgłoszona i udokumentowana, tym trudniej sprzedawcy twierdzić, że powstała dopiero po zakupie.

Roszczenia z tytułu braku zgodności towaru z umową przedawniają się co do zasady z upływem 6 lat. Nie oznacza to jednak, że można spokojnie czekać kilka lat z reklamacją wady auta. Dwuletni okres odpowiedzialności sprzedawcy i dowody z chwili ujawnienia wady mają kluczowe znaczenie praktyczne.

Jeżeli samochód został kupiony przed 1 stycznia 2023 r., należy dodatkowo sprawdzić przepisy przejściowe i poprzedni reżim prawny, bo do takich umów mogą mieć zastosowanie wcześniejsze zasady. W sprawach aktualnych, dotyczących zakupu dokonanego po tej dacie, należy opierać się przede wszystkim na ustawie o prawach konsumenta w obecnym brzmieniu.

Co, jeżeli auto kupiono od osoby prywatnej albo na firmę?

Ten artykuł dotyczy przede wszystkim zakupu samochodu z komisu przez konsumenta. Jeżeli sprzedawcą była osoba prywatna, a nie przedsiębiorca, zastosowanie mają inne reguły odpowiedzialności z tytułu rękojmi. Warto wtedy osobno ocenić, czy sprzedawca wyłączył rękojmię, czy zataił wadę oraz jakie dowody potwierdzają stan auta w chwili sprzedaży. Inaczej może wyglądać też sprawa, gdy ujawniła się awaria silnika po zakupie auta od osoby prywatnej.

Jeżeli samochód kupiono na firmę, trzeba ustalić, czy kupujący jest przedsiębiorcą, a jeżeli tak – czy zakup miał dla niego charakter zawodowy. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może w niektórych sytuacjach korzystać z ochrony podobnej do konsumenckiej, ale zależy to od okoliczności i treści wpisu działalności. Przy zakupach typowo firmowych sprzedawca może mieć szersze możliwości ograniczenia odpowiedzialności.

Zobacz również

FAQ

Czy samochód używany z komisu można reklamować?

Tak. Używany samochód kupiony od przedsiębiorcy można reklamować, jeżeli jest niezgodny z umową. Trzeba jednak odróżnić wadę ukrytą od normalnego zużycia wynikającego z wieku, przebiegu i sposobu eksploatacji pojazdu.

Do kogo kierować reklamację – do komisu czy poprzedniego właściciela?

Reklamację kieruje się do sprzedawcy, czyli podmiotu wpisanego w umowie, na fakturze albo paragonie. Jeżeli sprzedawcą był komis, to on odpowiada wobec kupującego, nawet jeśli sprzedawał pojazd na rachunek właściciela auta.

Czy zapis „kupujący zna stan techniczny auta” odbiera prawo do reklamacji?

Nie zawsze. Taki zapis nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności wobec konsumenta za wady ukryte. Może jednak mieć znaczenie, jeżeli dotyczy konkretnej wady wyraźnie opisanej i zaakceptowanej przez kupującego przed zawarciem umowy.

Czy można od razu żądać zwrotu pieniędzy?

Co do zasady najpierw żąda się naprawy albo wymiany. Zwrot pieniędzy przez odstąpienie od umowy jest możliwy przede wszystkim wtedy, gdy wada jest istotna, sprzedawca odmawia naprawy, nie wykonuje jej w rozsądnym czasie albo naprawa nie usuwa problemu.

Ile czasu ma komis na odpowiedź na reklamację?

Sprzedawca powinien odpowiedzieć konsumentowi w terminie 14 dni od otrzymania reklamacji. Jeżeli tego nie zrobi, reklamację uważa się co do zasady za uznaną, dlatego ważne jest precyzyjne sformułowanie żądania.

Czy można żądać zwrotu kosztów rzeczoznawcy?

Tak, jeżeli ekspertyza była uzasadniona i potwierdzała wadę lub jej przyczynę. Koszt opinii rzeczoznawcy może być dochodzony jako szkoda poniesiona w związku z zakupem samochodu niezgodnego z umową.

Czy faktura VAT marża wystarczy do reklamacji?

Tak. Faktura VAT marża jest dowodem sprzedaży i wskazuje sprzedawcę. Brak osobnej umowy kupna-sprzedaży nie wyłącza prawa do reklamacji, jeżeli można wykazać zawarcie umowy, cenę i wydanie pojazdu.

Źródła

• Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, w szczególności art. 43a–43g – tekst jednolity: ISAP.
• Kodeks cywilny, w szczególności art. 765 i art. 770 – tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1071.
• UOKiK, „Niezgodność towaru z umową”: prawakonsumenta.uokik.gov.pl.
• UOKiK, „Reklamacja”: prawakonsumenta.uokik.gov.pl.