Reklamacja źle wykonanego tatuażu – jakie masz prawa

Jak prawnie ocenić źle wykonany tatuaż?

W typowej sytuacji wykonanie tatuażu jest traktowane jako umowa o dzieło w rozumieniu art. 627 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, ponieważ strony umawiają się na osiągnięcie konkretnego rezultatu: określonego wzoru, wielkości, umiejscowienia i estetyki wykonania.

Jeżeli dzieło ma wady, do odpowiedzialności wykonawcy stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży na podstawie art. 638 § 1 Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że klient może korzystać z mechanizmów ochrony przewidzianych dla wadliwego wykonania, ale z uwzględnieniem specyfiki tatuażu jako dzieła wykonanego bezpośrednio na ciele.

W opisanej sytuacji wada może polegać na tym, że tatuaż został wykonany niezgodnie z ustaleniami stron — na przykład krzywo, w innym miejscu niż uzgodnione albo w innej proporcji. Taka niezgodność odpowiada konstrukcji wady fizycznej z art. 556¹ § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu cywilnego, stosowanego odpowiednio przez art. 638 § 1 K.c.

Czego możesz żądać od tatuażysty?

Zakres roszczeń zależy od tego, czy wada jest usuwalna, jak poważna jest niezgodność i czy utraciłeś zaufanie do wykonawcy. W praktyce najczęściej rozważa się następujące żądania:

Obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy wynika z art. 560 § 1 Kodeksu cywilnego. Jeżeli wada jest istotna, możesz odstąpić od umowy. Jeżeli wada nie jest istotna, zwykle pozostaje obniżenie ceny. Przy tatuażu wada istotna może wystąpić np. wtedy, gdy napis jest wyraźnie krzywy, wzór odbiega od zaakceptowanego projektu albo umiejscowienie całkowicie niweczy uzgodniony efekt.

Usunięcie wady lub ponowne wykonanie dzieła w praktyce bywa ograniczone, bo nie każdą wadę da się bezpiecznie poprawić. Zgodnie z art. 561 § 1 Kodeksu cywilnego, stosowanym odpowiednio, kupujący może żądać usunięcia wady. Jednak przy tatuażu często pojawia się problem medyczny i techniczny: poprawka może nie przywrócić stanu zgodnego z umową albo może pogorszyć efekt.

Odszkodowanie za dalsze koszty, np. konsultację, zabiegi usuwania czy wykonanie nowego tatuażu, można opierać na art. 471 Kodeksu cywilnego. Trzeba wtedy wykazać trzy elementy: nienależyte wykonanie umowy, szkodę oraz normalny związek przyczynowy między nimi zgodnie z art. 361 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.

Czy możesz żądać pokrycia kosztów usunięcia tatuażu i wykonania nowego?

Tak, ale nie dzieje się to automatycznie. Sam fakt, że tatuaż jest nieudany, nie oznacza jeszcze, że wykonawca zawsze musi sfinansować pełne usuwanie i nowy tatuaż u innej osoby.

Jeżeli żądasz takich kosztów, najlepiej oprzeć roszczenie na art. 471 Kodeksu cywilnego jako odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy. Wtedy powinieneś wykazać:

• jakie były dokładne ustalenia co do miejsca, wysokości, napisu, proporcji i wyglądu tatuażu,
• na czym polega wada,
• że wada wynika z działania tatuażysty, a nie np. późniejszego gojenia lub nieprzestrzegania zaleceń pozabiegowych,
• ile realnie kosztuje usunięcie lub korekta — najlepiej na podstawie ofert, wycen albo dokumentów od innego specjalisty.

W sporze sądowym sąd może uznać za zasadne:

• zwrot całości wynagrodzenia,
• zwrot części wynagrodzenia,
• zwrot uzasadnionych kosztów usunięcia lub korekty,
• zwrot innych wydatków pozostających w normalnym związku z wadliwym wykonaniem.

Nie można jednak z góry przesądzić, że zawsze zostaną zasądzone także koszty „zrobienia nowego tatuażu”, bo to zależy od okoliczności sprawy i sposobu wykazania szkody.

Jakie dowody są najważniejsze?

W sprawach o źle wykonany tatuaż największym problemem jest zwykle nie sam przepis, ale udowodnienie ustaleń stron. Jeśli dojdzie do sporu, może powstać klasyczna sytuacja „słowo przeciwko słowu”.

Warto zgromadzić przede wszystkim:

• wiadomości SMS, e-mail, Messenger, Instagram lub WhatsApp z ustaleniami,
• zaakceptowany projekt, szkic albo zdjęcie wzoru,
• zdjęcia kalki przed wykonaniem, jeśli je masz,
• zdjęcia tatuażu wykonane bezpośrednio po zabiegu i po wygojeniu,
• paragon, potwierdzenie przelewu lub inne potwierdzenie zapłaty,
• dane świadków obecnych przy ustaleniach lub przy odbijaniu kalki,
• pisemną opinię innego tatuażysty albo, jeśli to potrzebne, dokumentację lekarską.

Jeśli myślisz o sporze sądowym, pomocna może być także dokumentacja dotycząca dalszych kosztów, podobnie jak przy innych sprawach o dochodzenie odszkodowania za poniesioną szkodę.

Jak złożyć reklamację krok po kroku?

Najlepiej zrobić to na piśmie, nawet jeśli wcześniej rozmawiałeś z tatuażystą ustnie. W reklamacji wskaż:

1. dane swoje i wykonawcy,
2. datę wykonania tatuażu,
3. opis ustaleń umownych,
4. na czym polega wada,
5. jakiego żądania dochodzisz,
6. termin odpowiedzi,
7. listę załączników.

Możesz wysłać reklamację e-mailem i dodatkowo listem poleconym albo doręczyć ją osobiście za potwierdzeniem odbioru.

Jeżeli przedsiębiorca nie odpowie albo odmówi, kolejnym krokiem może być:

• wezwanie do zapłaty,
• skarga do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów,
• mediacja,
• pozew cywilny.

Jeżeli zależy Ci na szybkim uporządkowaniu dokumentów, warto zobaczyć także przykłady sporów dotyczących odrzuconej reklamacji i dalszych kroków konsumenta.

Czy obowiązują terminy na dochodzenie roszczeń?

Tak. Do rękojmi stosowanej odpowiednio przez art. 638 § 1 Kodeksu cywilnego stosuje się terminy z przepisów o sprzedaży. Co do zasady sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat od wydania rzeczy, zgodnie z art. 568 § 1 Kodeksu cywilnego. Przy dziele wykonywanym na ciele stosowanie tego przepisu jest odpowiednie, a nie dosłowne, ale nie warto zwlekać.

Jeżeli dochodzisz odszkodowania kontraktowego z art. 471 Kodeksu cywilnego, zastosowanie może mieć ogólny termin przedawnienia z art. 118 Kodeksu cywilnego. W praktyce jednak im szybciej podejmiesz działania, tym łatwiej zabezpieczyć dowody.

W relacji konsument–przedsiębiorca znaczenie może mieć także domniemanie z art. 556² Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od wydania rzeczy, domniemywa się, że istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego. Przy umowie o dzieło przepis ten stosuje się odpowiednio, co może wzmacniać pozycję klienta.

Czy tatuaż można potraktować jako naruszenie dóbr osobistych lub uszkodzenie ciała?

To zależy od stanu faktycznego. Jeżeli problem dotyczy wyłącznie wadliwego efektu estetycznego, podstawą zwykle pozostaje odpowiedzialność kontraktowa z art. 471 Kodeksu cywilnego oraz uprawnienia z rękojmi stosowanej przez art. 638 § 1 K.c.

Jeżeli jednak doszło do naruszenia zdrowia, zakażenia, blizn, trwałego oszpecenia albo innych następstw medycznych, mogą pojawić się także roszczenia deliktowe z art. 415 Kodeksu cywilnego, a przy uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia także roszczenia z art. 444 i art. 445 Kodeksu cywilnego, w tym zadośćuczynienie.

Takie sprawy wymagają jednak zwykle opinii biegłego i dokumentacji medycznej. Jeżeli problem dotyczy skutków zdrowotnych, analiza powinna być prowadzona ostrożniej niż przy zwykłej reklamacji konsumenckiej.

FAQ

Czy źle wykonany tatuaż to reklamacja usługi czy dzieła?

Najczęściej traktuje się go jako wadliwe wykonanie umowy o dzieło z art. 627 Kodeksu cywilnego. Do wad stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi na podstawie art. 638 § 1 K.c.

Czy mogę od razu żądać zwrotu pieniędzy?

Możesz żądać obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy na podstawie art. 560 § 1 K.c. w zw. z art. 638 § 1 K.c., ale przy odstąpieniu istotne jest, aby wada była istotna.

Czy wykonawca musi zapłacić za laserowe usunięcie tatuażu?

Nie zawsze. Taki koszt najczęściej trzeba dochodzić jako odszkodowania z art. 471 K.c. i wykazać, że jest normalnym następstwem wadliwego wykonania umowy oraz że jego wysokość jest uzasadniona.

Czy brak pisemnej umowy przekreśla sprawę?

Nie. Umowę można udowadniać także wiadomościami, projektem, potwierdzeniem zapłaty, relacją świadków i zdjęciami. Pisemna umowa pomaga, ale nie jest konieczna.

Czy mam iść do rzecznika konsumentów?

Tak, jeżeli tatuażysta działał jako przedsiębiorca, pomoc powiatowego lub miejskiego rzecznika konsumentów może być praktyczna po odrzuceniu reklamacji albo braku odpowiedzi.

Podsumowanie

Jeżeli tatuaż został wykonany krzywo, w innym miejscu niż uzgodnione albo w inny sposób odbiegający od ustaleń, masz podstawy do reklamacji. Najmocniejszą podstawą prawną jest zwykle art. 638 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z przepisami o rękojmi oraz, w razie dodatkowej szkody, art. 471 Kodeksu cywilnego.

W praktyce najważniejsze będzie nie tylko wskazanie przepisu, ale dobre przygotowanie dowodów i precyzyjne sformułowanie żądania. Jeżeli zależy Ci na odzyskaniu pieniędzy albo na zwrocie kosztów usunięcia tatuażu, najlepiej działać szybko i na piśmie.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Art. 556 Kodeksu cywilnego