Awaria silnika po zakupie auta od osoby prywatnej

Awaria silnika po zakupie auta od osoby prywatnej

W opisanej sytuacji podstawowe znaczenie ma to, czy samochód został kupiony rzeczywiście od osoby prywatnej, czy od przedsiębiorcy, np. komisu, handlarza albo osoby faktycznie zawodowo sprzedającej auta. Jeżeli obie strony działały prywatnie, zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej. Jeżeli natomiast sprzedawcą był przedsiębiorca, a kupującym konsument, sprawę należy oceniać według przepisów o braku zgodności towaru z umową z ustawy o prawach konsumenta.

W praktyce przy sprzedaży prywatnej używanego samochodu najważniejsze jest ustalenie, czy awaria jest zwykłym skutkiem zużycia eksploatacyjnego, czy ujawnieniem wady ukrytej. Sam fakt, że auto jest używane, nie pozbawia kupującego ochrony. Rękojmia nie służy jednak do przerzucania na sprzedawcę kosztów typowych napraw wynikających z wieku, przebiegu i normalnego zużycia pojazdu.

Zobacz również: zakup samochodu z komisu - wada silnika.

Czy zapis w umowie o zapoznaniu się ze stanem technicznym zamyka drogę do roszczeń?

Zapis, że kupujący zapoznał się ze stanem technicznym samochodu, sam w sobie nie oznacza jeszcze wyłączenia rękojmi. Taka klauzula potwierdza zwykle, że kupujący obejrzał auto, odbył jazdę próbną albo miał możliwość sprawdzenia pojazdu. Nie oznacza jednak, że kupujący znał wszystkie wady ukryte silnika, skrzyni biegów lub innych elementów, których nie dało się stwierdzić przy zwykłych oględzinach.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy w umowie znalazło się wyraźne postanowienie, że strony wyłączają odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi. Przy sprzedaży między osobami prywatnymi takie wyłączenie jest co do zasady dopuszczalne. Nie chroni ono jednak sprzedawcy, jeżeli podstępnie zataił wadę, np. wiedział o poważnej usterce silnika, ukrył objawy, skasował błędy komputera albo zapewniał kupującego, że auto nie ma problemów, mimo że było inaczej.

Również sprawdzenie auta u mechanika przed zakupem nie przekreśla automatycznie roszczeń. Mechanik może wykryć część usterek, ale nie zawsze jest w stanie bez demontażu, specjalistycznej diagnostyki albo dłuższej próby obciążeniowej ustalić wadę, która ujawni się dopiero po kilku dniach jazdy.

Kiedy awaria silnika jest wadą ukrytą?

Wada fizyczna występuje wtedy, gdy rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, w szczególności nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel oznaczony w umowie albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia. W przypadku samochodu wadą może być np. poważna usterka silnika, która istniała przed sprzedażą albo wynikała z wcześniejszego uszkodzenia, nieprawidłowej naprawy, przegrzania, braku smarowania lub innej przyczyny tkwiącej w pojeździe przed wydaniem auta.

Kupujący musi liczyć się z tym, że przy sprzedaży prywatnej to na nim zwykle spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których wywodzi roszczenie. Dlatego samo stwierdzenie, że silnik zepsuł się po 7 dniach, może nie wystarczyć. Bardzo ważna będzie opinia niezależnego warsztatu, rzeczoznawcy samochodowego albo biegłego, która wskaże prawdopodobną przyczynę awarii i odpowie na pytanie, czy wada mogła istnieć już w chwili sprzedaży.

Znaczenie mają także dodatkowe fakty: liczba kilometrów przejechanych po zakupie, sposób eksploatacji auta, wcześniejsze komunikaty o błędach, historia serwisowa, stan oleju, wyniki diagnostyki komputerowej, korespondencja ze sprzedawcą oraz treść ogłoszenia. Jeżeli sprzedawca zapewniał, że samochód jest w bardzo dobrym stanie, a po kilku dniach ujawniła się poważna wada silnika, takie zapewnienia mogą wzmacniać pozycję kupującego.

Zobacz również: samochód bezwypadkowy - odstąpienie.

Czego może żądać kupujący od sprzedawcy?

Kupujący nie musi ograniczać się do prośby o zwrot połowy kosztów naprawy. Taka propozycja może być rozsądną ofertą ugodową, zwłaszcza gdy strony chcą uniknąć sporu sądowego, ale z punktu widzenia prawa roszczenia należy sformułować precyzyjniej.

W zależności od okoliczności kupujący może w szczególności:

• żądać usunięcia wady, czyli naprawy pojazdu na koszt sprzedawcy,
• żądać obniżenia ceny, przy czym koszt koniecznej i uzasadnionej naprawy może być ważnym punktem odniesienia,
• odstąpić od umowy, jeżeli wada jest istotna, czyli domagać się zwrotu ceny za zwrotem samochodu,
• dochodzić naprawienia szkody poniesionej wskutek istnienia wady, jeżeli spełnione są przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej.

W sprawach o awarię silnika najczęściej praktycznym rozwiązaniem jest żądanie obniżenia ceny albo ugoda obejmująca udział sprzedawcy w kosztach naprawy. Jeżeli naprawa jest bardzo droga w stosunku do wartości auta, a wada ma charakter istotny, można rozważyć odstąpienie od umowy. Trzeba jednak pamiętać, że spór może wymagać opinii rzeczoznawcy lub biegłego.

Jak zgłosić wadę sprzedawcy?

Reklamację najlepiej złożyć na piśmie albo e-mailem, tak aby zachować dowód doręczenia. W piśmie warto opisać datę zakupu, przebieg pojazdu przy zakupie i przy ujawnieniu awarii, objawy usterki, wyniki diagnostyki oraz konkretne żądanie. Dobrze jest załączyć kosztorys naprawy, zdjęcia, wydruk błędów diagnostycznych i opinię warsztatu, jeżeli już jest dostępna.

Nie ma obecnie ogólnej zasady, że kupujący w sprzedaży prywatnej zawsze musi zawiadomić sprzedawcę o wadzie w ciągu 7 dni. Mimo to nie warto zwlekać. Szybkie zgłoszenie ogranicza ryzyko zarzutu, że awaria powstała już po zakupie wskutek eksploatacji przez kupującego. W piśmie można wyznaczyć sprzedawcy rozsądny termin na odpowiedź, np. 7 albo 14 dni.

Przed naprawą pojazdu warto zabezpieczyć dowody. Jeżeli samochód zostanie naprawiony bez dokumentacji, późniejsze wykazanie przyczyny awarii może być znacznie trudniejsze. Najbezpieczniej uzyskać pisemną diagnozę, zachować wymienione części albo przynajmniej wykonać zdjęcia i poprosić warsztat o opis stanu elementów przed naprawą.

Terminy przy rękojmi za wady używanego samochodu

Przy sprzedaży między osobami prywatnymi sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem 2 lat od dnia wydania rzeczy kupującemu, chyba że odpowiedzialność z rękojmi została skutecznie ograniczona albo wyłączona. Roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy przedawnia się zasadniczo z upływem roku od dnia stwierdzenia wady. W tym samym terminie należy co do zasady złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy.

Terminy mogą wymagać dokładniejszej oceny, zwłaszcza gdy stroną transakcji był konsument albo przedsiębiorca, gdy w umowie ograniczono rękojmię, albo gdy sprzedawca podstępnie zataił wadę. Podstępne zatajenie wady może istotnie zmienić sytuację kupującego, bo sprzedawca nie może skutecznie powoływać się na niektóre ograniczenia odpowiedzialności.

Co zrobić, gdy sprzedawca odmawia zapłaty?

Jeżeli sprzedawca odmawia uznania reklamacji, kupujący powinien ocenić opłacalność dalszych działań. Przy wysokich kosztach naprawy silnika zwykle warto uzyskać opinię rzeczoznawcy samochodowego. Taka opinia nie zastępuje opinii biegłego sądowego, ale może pomóc w negocjacjach i przygotowaniu pozwu.

Kolejnym krokiem może być wezwanie do zapłaty albo wezwanie do złożenia oświadczenia w sprawie żądania kupującego. W piśmie należy wskazać podstawę faktyczną i prawną roszczenia, kwotę, termin zapłaty oraz rachunek bankowy. Jeżeli sprawa trafi do sądu, kluczowe będą dokumenty, treść ogłoszenia, umowa, korespondencja, opinie techniczne oraz zeznania świadków, np. mechanika, który oglądał auto przed zakupem.

Podobne zasady dotyczą nie tylko samochodów. Przy innych rzeczach, np. nieruchomościach lub domach, również trzeba wykazać, że wada istniała przed sprzedażą albo wynikała z przyczyny wcześniejszej. Zobacz również: wady ukryte mieszkania oraz pękanie ścian w nowym domu.

FAQ

Czy mogę żądać od sprzedawcy zwrotu połowy kosztów naprawy silnika?

Możesz zaproponować taki podział jako ugodę, ale formalnie roszczenie najlepiej oprzeć na rękojmi: obniżeniu ceny, naprawie, odstąpieniu od umowy albo odszkodowaniu. Kwota powinna wynikać z kosztorysu, opinii warsztatu i wartości samochodu.

Czy zapis, że kupujący zna stan techniczny auta, wyłącza rękojmię?

Nie zawsze. Taki zapis zwykle potwierdza oględziny auta, ale nie oznacza automatycznie, że kupujący znał ukrytą wadę silnika. Większe znaczenie ma wyraźna klauzula o wyłączeniu rękojmi oraz to, czy sprzedawca nie zataił wady podstępnie.

Czy sprawdzenie auta u mechanika odbiera prawo do reklamacji?

Nie. Przegląd przed zakupem może ograniczyć możliwość powoływania się na wady, które były widoczne i zostały wskazane kupującemu. Nie wyklucza jednak roszczeń dotyczących wad ukrytych, których mechanik nie mógł stwierdzić przy zwykłych oględzinach.

Ile czasu mam na zgłoszenie wady samochodu kupionego prywatnie?

Nie warto zwlekać i najlepiej zgłosić wadę natychmiast po jej wykryciu. Co do zasady sprzedawca odpowiada, jeżeli wada zostanie stwierdzona przed upływem 2 lat od wydania auta, ale poszczególne roszczenia i oświadczenia mają dodatkowe terminy, które trzeba ocenić w konkretnej sprawie.

Czy mogę naprawić samochód od razu i potem żądać zwrotu pieniędzy?

Można naprawić auto, ale przed naprawą należy zabezpieczyć dowody. Najlepiej uzyskać pisemną diagnozę, zdjęcia, kosztorys i opis uszkodzonych części. Bez tego sprzedawca może twierdzić, że nie da się już ustalić, kiedy i dlaczego powstała awaria.

Co jeśli w umowie wyłączono rękojmię?

Przy sprzedaży między osobami prywatnymi wyłączenie rękojmi jest zasadniczo dopuszczalne. Nie będzie jednak skuteczne, jeżeli sprzedawca podstępnie zataił wadę. Wtedy trzeba wykazać nie tylko istnienie wady, ale także wiedzę sprzedawcy i jego nierzetelne zachowanie.

Czy te same zasady obowiązują przy zakupie auta z komisu?

Nie zawsze. Jeżeli sprzedawcą jest przedsiębiorca, a kupujący jest konsumentem, zastosowanie mają przepisy o braku zgodności towaru z umową. Są one korzystniejsze dla konsumenta niż typowa sprzedaż między osobami prywatnymi.

Źródła

• Kodeks cywilny, w szczególności art. 556-576 dotyczące rękojmi za wady rzeczy sprzedanej: Internetowy System Aktów Prawnych.
• Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, w szczególności przepisy o braku zgodności towaru z umową: Internetowy System Aktów Prawnych.
• Informacje UOKiK dotyczące reklamacji konsumenckich: prawakonsumenta.uokik.gov.pl.