Rękojmia za wady rzeczy sprzedanej
Zgodnie z treścią art. 556 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) – sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia). Zgodnie natomiast z treścią art. 560 § 1 K.c. – jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady. Warto również wziąć pod uwagę stwierdzenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r., w którym czytamy, że: „Odpowiedzialność sprzedawcy za wady z tytułu rękojmi (art. 556 K.c.) ukształtowana jest na zasadzie ryzyka i sprowadza się do odpowiedzialności za skutek, polegający na istnieniu wady przedmiotu sprzedaży”.
Sprzedawcy nie zwalnia zatem brak winy, ani też brak jego wiedzy o istnieniu wady, a ewentualna wiedza sprzedawcy o istnieniu wady może tylko zaostrzyć jego odpowiedzialność (art. 564 K.c.). Z kolei to, czy kupujący mógł wadę zauważyć przy dochowaniu należytej staranności, czy powinien był wiedzieć o wadzie (czy mógł się o niej dowiedzieć przy dochowaniu należytej staranności) nie wyłącza odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi. Tylko wiedza kupującego o wadzie w chwili zawarcia umowy wyłącza tę odpowiedzialność (art. 557 § 1 K.c.) (I ACA 820/12).[pRZYCISK_1]
Kiedy sprzedawca jest zwolniony z rękojmi?
Należy przy tym podnieść, iż sprzedawca nie odpowiada za wady używanej rzeczy wynikające z normalnego używania z tej rzeczy. Jeśli wadliwość wiąże się z jej nadmierną albo także wadliwą eksploatacją, sprzedawca nie powinien odpowiadać z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący w chwili zawarcia umowy wiedział o wadliwości pojazdu. Zgodnie natomiast z treścią art. 557 § 1 K.c. – sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy. Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Okręgowego w Zamościu, I Ca 282/13: „Jedyną okolicznością uzasadniającą zwolnienie sprzedawcy z odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady jest wiedza kupującego o wadzie w chwili zawarcia umowy. Ciężar przeprowadzenia dowodów na te okoliczności spoczywa na sprzedawcy, zgodnie z art. 557 K.c.”.
Natomiast Pan wskazał, że sprzedawca w sposób szczegółowy nie poinformował Pana o wadach – nie został np. sporządzony osobny protokół zdawczy z wyszczególnionymi wadami pojazdu i jego historią szkód, zatem sprzedawca nie dopełnił obowiązku ujawnienia wszelkich wad pojazdu i może mieć Pan z tego powodu powyższe roszczenie, w szczególności jeżeli wady są istotne i istnieje domniemanie, że istniały w chwili sprzedaży. Podkreślam – nie ma znaczenia fakt, że sprzedawca nie wiedział o wadzie – odpowiada on na zasadzie ryzyka, nawet jeśli o wadzie nie wiedział.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Pismo do sprzedawcy: odstąpienie od umowy, żądanie obniżenia ceny
Idąc dalej, podnoszę, iż artykuł 560 K.c. określa dwa podstawowe uprawnienia, które przysługują kupującemu na podstawie przepisów o rękojmi. Na jego podstawie kupujący, czyli Pan, może albo od umowy odstąpić, albo żądać obniżenia ceny, chyba że sprzedający niezwłocznie dokona naprawy pojazdu. Dlatego też w pierwszej kolejności proponuję Panu wystosować do sprzedawcy wezwanie wraz z oświadczeniem – stosownie do Pana woli – albo o odstąpieniu od umowy, albo o obniżeniu ceny zakupu samochodu. Jeśli sprzedający będzie chciał dokonać niezwłocznej naprawy, powinien się Pan na to zgodzić. Jeżeli natomiast nie dojdzie do niezwłocznej naprawy, może Pan od umowy odstąpić – co pociągnie za sobą zwrot płatności za pojazd, a także naprawienie szkody, a więc konieczność zwrotu płatności, które Pan w pojazd zainwestował.
Z uwagi na powyższe, jak Pan słusznie wskazał, proszę w pierwszej kolejności wystosować wezwanie do sprzedawcy wraz z Pana roszczeniem – proszę wskazać termin spełnienia roszczenia, a także przedstawione przeze mnie przepisy. Pismo proszę wysłać listem poleconym. Może Pan dodatkowo dołączyć zdjęcia prezentujące usterki, a nawet opinię mechanika. Sprzedawca powinien zwrócić Panu wszystkie poniesione koszty, czyli w całości pokryć szkodę. Jednak w przypadku braku porozumienia sprawę należy skierować do sądu.
Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›
Przykłady
Pani Anna zakupiła samochód osobowy od prywatnego sprzedawcy, który zapewniał, że pojazd jest w bardzo dobrym stanie technicznym. Już w drodze do domu zapaliła się kontrolka silnika. Po wizycie u mechanika okazało się, że uszkodzona jest głowica, a naprawa przewyższa wartość pojazdu. Mimo że sprzedawca twierdził, że o niczym nie wiedział, pani Anna skutecznie odstąpiła od umowy, powołując się na rękojmię.
Pan Marek kupił używane auto w atrakcyjnej cenie. Sprzedawca zaznaczył, że samochód był "nieco naprawiany", ale nie poinformował o poważnym uszkodzeniu ramy pojazdu, które czyniło auto niebezpiecznym w użytkowaniu. Gdy pan Marek wykrył tę wadę podczas przeglądu, wysłał sprzedawcy pismo z żądaniem zwrotu pieniędzy. Sprawa trafiła do sądu, gdzie Marek wygrał, a sprzedawca został zobowiązany do zwrotu pełnej kwoty.
Pani Joanna zakupiła od osoby prywatnej samochód, który na pierwszy rzut oka wyglądał idealnie. Po kilku dniach użytkowania okazało się, że skrzynia biegów jest poważnie uszkodzona. Sprzedawca zaprzeczał, jakoby wiedział o problemie. Pani Joanna, działając zgodnie z przepisami o rękojmi, wysłała pisemne oświadczenie o odstąpieniu od umowy, a następnie, w braku reakcji, złożyła pozew. Sąd uznał jej roszczenia, podkreślając, że sprzedawca odpowiada niezależnie od swojej wiedzy o wadzie.
Podsumowanie
Kupno samochodu z poważną wadą, o której kupujący nie został poinformowany, daje prawo do skorzystania z ochrony przewidzianej w przepisach o rękojmi. Sprzedawca odpowiada za wady rzeczy sprzedanej niezależnie od swojej wiedzy o ich istnieniu. W przypadku wykrycia wady istotnej, kupujący może odstąpić od umowy i żądać zwrotu pieniędzy. Kluczowe znaczenie ma właściwe udokumentowanie roszczeń – najlepiej w formie pisemnej, z zachowaniem dowodów kontaktu. Jeżeli sprzedawca nie uzna roszczenia, sprawa może zostać skutecznie dochodzona przed sądem.
Oferta porad prawnych
Jeśli znalazłeś się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy w przygotowaniu pisma lub dalszym dochodzeniu swoich praw, zapraszamy do skorzystania z naszych porad prawnych online. Szybko i profesjonalnie ocenimy Twoją sytuację, przygotujemy odpowiednie dokumenty i wskażemy najlepsze dalsze kroki. Skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci skutecznie dochodzić swoich roszczeń.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Sądu Okręgowego w Zamościu I Ca 282/13
Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę
