Zwłoka w wykonaniu usługi i konsekwencje po stronie wykonawcy
Zgodnie z art. 476 i 477 Kodeksu cywilnego (K.c.):
„Art. 476. Dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Art. 477. § 1. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.
§ 2. Jednakże gdy wskutek zwłoki dłużnika świadczenie utraciło dla wierzyciela całkowicie lub w przeważającym stopniu znaczenie, wierzyciel może świadczenia nie przyjąć i żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania”.
Zgodnie natomiast z art. 491 K.c.:
„§ 1. Jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.
§ 2. Jeżeli świadczenia obu stron są podzielne, a jedna ze stron dopuszcza się zwłoki tylko co do części świadczenia, uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługujące drugiej stronie ogranicza się, według jej wyboru, albo do tej części, albo do całej reszty niespełnionego świadczenia. Strona ta może także odstąpić od umowy w całości, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce”.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Zapisy umowy o niedochowaniu terminów wykonania usługi, kary umowne
Umowa z przedsiębiorcą, którą Pani przedłożyła, wskazywała konkretne terminy wykonania umowy i jeden z nich minął, a drugi mija z końcem tego tygodnia. Jednakże umowa zastrzega także, że brak jest odpowiedzialności po stronie wykonawcy za opóźnienia wynikłe z winy dostawców i za opóźnienia wynikające z epidemii COVID. Jeśli zatem wykonawca będzie w stanie udowodnić winę dostawców lub działanie COVID, to może się uchronić przed odpowiedzialnością, co nie oznacza jednak, że nie należy działać i upominać się o wykonanie umowy.
Ponadto w umowie są kary umowne, ale kara płatna na Państwa rzecz jest zastrzeżona wadliwie (mowa jest o odsetkach, które są należne tylko przy świadczeniu pieniężnym, a świadczenie na Państwa rzecz jest rzeczowe, a nie pieniężne). Zapewne był to wzór umowy od wykonawcy i stąd takie nieskuteczne zapisy.
Jeśli jednak sąd uznałby karę w kwocie odsetek za skuteczną, to umowa nie daje Państwu prawa do odszkodowania uzupełniającego (a jest to wymóg prawa polskiego). Co za tym idzie, za zwłokę w wykonaniu umowy należna byłaby tylko ww. kara „odsetkowa”. Zakładam, że do umowy ma zastosowanie prawo polskie, gdyż nie określono wprost prawa właściwego w umowie.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Wezwanie do wykonania usługi z zagrożeniem odstąpienia od umowy
Reasumując, obecnie najwłaściwszym byłoby skierowanie oficjalnego pisma do wykonawcy (po upływie terminu umownego) z wyznaczeniem mu odpowiedniego, dodatkowego terminu do wykonania umowy z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie Pani uprawniona do odstąpienia od umowy. W razie braku reakcji wykonawcy w tym terminie, do rozważenia będzie odstąpienie przez Panią od umowy, z czym wiąże się zwrot na Państwa rzecz zaliczki (i ewentualny zwrot tego, co wykonawca dostarczył, ale zdaje się, że niczego takiego nie było).
Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›
Przykłady
Pani Monika zamówiła kuchnię na wymiar u lokalnego stolarza. Termin montażu został ustalony na połowę kwietnia, a zaliczka w wysokości 8 000 zł została wpłacona przy podpisaniu umowy. Mimo upływu trzech miesięcy od terminu, stolarz wielokrotnie przekładał realizację, tłumacząc się chorobą pracowników i problemami z dostawcami frontów meblowych. Po kolejnej bezowocnej rozmowie telefonicznej, pani Monika wysłała do wykonawcy pisemne wezwanie do wykonania usługi z wyznaczeniem dodatkowego terminu i zagrożeniem odstąpienia od umowy. Ponieważ wykonawca nie zrealizował zlecenia w dodatkowym terminie, pani Monika odstąpiła od umowy i wezwała do zwrotu zaliczki oraz wypłaty odszkodowania.
Pan Tomasz zlecił firmie remontowej kompleksowe wykończenie swojego mieszkania. Umowa przewidywała zakończenie prac do końca maja, jednak w połowie czerwca większość prac wciąż pozostawała niewykonana. Firma remontowa przestała odbierać telefony i odpowiadać na e-maile. Pan Tomasz skorzystał z porady prawnika, który przygotował pismo wzywające do niezwłocznego wykonania umowy, pod rygorem odstąpienia od niej oraz żądania zwrotu kosztów. Gdy pismo pozostało bez odpowiedzi, pan Tomasz formalnie odstąpił od umowy i skierował sprawę na drogę postępowania sądowego, żądając zwrotu środków i odszkodowania za opóźnienie.
Pani Ewelina zamówiła u wykonawcy zabudowę garderoby i szaf wnękowych. Choć pierwotny termin wykonania minął, a część elementów była już dostarczona, firma wciąż nie montowała mebli, powołując się na brak dostępności okuć. Pani Ewelina kilkukrotnie wzywała wykonawcę telefonicznie do zakończenia prac, jednak bez skutku. Po analizie umowy zauważyła, że przewiduje ona kary umowne za opóźnienie, choć w sposób nieprecyzyjny. Wysłała oficjalne pismo z wezwaniem do wykonania usługi w dodatkowym terminie oraz zastrzeżeniem naliczenia kar umownych. Groźba odstąpienia od umowy i naliczenia kar spowodowała, że wykonawca dokończył montaż w ciągu tygodnia.
Podsumowanie
Opóźnienie w wykonaniu usługi może skutecznie sparaliżować plany inwestora, jednak prawo daje skuteczne narzędzia do ochrony jego interesów. W przypadku zwłoki wykonawcy kluczowe jest pisemne wezwanie do realizacji umowy z wyznaczeniem dodatkowego terminu i zagrożeniem odstąpienia od umowy. Brak reakcji na takie wezwanie otwiera drogę do rozwiązania umowy oraz dochodzenia zwrotu zaliczki i ewentualnego odszkodowania. Nawet jeśli wykonawca powołuje się na przeszkody niezależne od siebie, nie zwalnia go to całkowicie z odpowiedzialności, a staranne udokumentowanie własnych działań może być kluczowe w ewentualnym sporze sądowym.
Oferta porad prawnych
Jeśli masz problem z wykonawcą, który nie realizuje umowy w terminie, skorzystaj z pomocy naszych prawników online. Szybko przeanalizujemy Twoją umowę, przygotujemy wezwania do wykonawcy i doradzimy, jakie kroki podjąć, aby skutecznie dochodzić swoich praw i odzyskać wpłacone środki. Skontaktuj się z nami – profesjonalna pomoc dostępna bez wychodzenia z domu.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę
