Odstąpienie od umowy z uwagi na niewykonanie zobowiązań po stronie usługobiorcy
Powiem wprost: jako usługodawca nie tylko Pani ma prawo, ale wręcz powinna Pani niezwłocznie wykonać czynności, które uwolnią Panią od tego nierentownego zobowiązania i które doprowadzą do egzekucji zaległych należności z faktur. Najstosowniejszą z dróg w mojej ocenie w tym przypadku będzie odstąpienie od umowy z uwagi na niewykonanie zobowiązań po stronie usługobiorcy, polegające na nieregulowaniu umówionej należności za świadczenie usług.
Usługi księgowe to z prawnego punktu widzenia zobowiązanie polegające na umówionym świadczeniu realizowanym bądź jako dzieło, bądź jako zlecenie (w zależności od przyjętych w umowie konstrukcji świadczenia). Istotą takiego zobowiązania jest wzajemność, w sensie art. 487 § 2 K.c.: „Umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej”.
Polega to na tym, że Pani jako usługobiorca świadczy usługi księgowe w zamian za zapłatę ceny umówionej, klient zaś jako usługodawca ma zapłacić za usługę. Jeżeli którakolwiek ze stron nie spełnia swego świadczenia mamy do czynienia z niewykonaniem zobowiązań, co w pełni uzasadnia odstąpienie od tejże umowy w trybie art. 491 § 1 K.c.:
„Art. 491 § 1. Jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki”.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Jak postąpić z nieuczciwym zleceniodawcą niewywiązującym się z umowy?
W praktyce należy postąpić następująco:
- wystosować pisemne wezwanie do wykonania zobowiązania, tj. z zapłaty za świadczone usługi na podstawie wystawionych faktur i umowy, oraz wyznaczyć termin (np. 7 dni od doręczenia pisma) wykonania zobowiązania, informując, że po upływie tego terminu nastąpi:
- odstąpienie od umowy,
- skierowanie sprawy na drogę sądową w celu wyegzekwowania należności z umowy w wysokości wskazanej w fakturach.
Warto dodać formułkę, że brak odpowiedzi uznaje się za odmowę wykonania zobowiązania. Pismo należy doręczyć za potwierdzeniem odbioru.
- W razie braku spełnienia świadczenia w ww. terminie należy złożyć pisemne oświadczenie o odstąpieniu od umowy na podstawie art. 491 § 1 K.c. i doręczyć je za potwierdzeniem odbioru. Z datą doręczenia oświadczenia uznaje się je za skuteczne, czyli umowa przestaje obowiązywać.
Co do zaległej zapłaty, proponuję w razie braku realizacji zobowiązania skierować sprawę do sądu w trybie uproszczonym o wydanie nakazu zapłaty – faktury i wezwanie (pkt. 1) są pełnym materiałem dowodowym w takiej sprawie. Wnioskując dodatkowo o nadanie klauzuli natychmiastowej wykonalności, można szybko z pomocą komornika wyegzekwować zaległość.
Myślę, że nie warto czekać, tylko niezwłocznie przystąpić do działania, bo to zobowiązanie, zamiast przynosić zysk, jest dla Pani ciężarem.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Przykłady
Anna – księgowa z doświadczeniem, ale bez zapłaty
Anna przez kilka miesięcy prowadziła pełną księgowość dla spółki z o.o., zgodnie z umową zawartą na czas nieokreślony. Po wystawieniu faktur za kolejne miesiące, spółka przestała regulować należności, mimo wielu przypomnień. W związku z brakiem zapłaty i zagrożeniem utraty płynności finansowej, Anna wystosowała oficjalne wezwanie do zapłaty z terminem siedmiodniowym, a następnie złożyła oświadczenie o odstąpieniu od umowy w trybie art. 491 § 1 K.c. Dokumenty doręczyła za potwierdzeniem odbioru i skierowała sprawę do sądu o zapłatę.
Marek – specjalista IT, który musiał walczyć o swoje
Marek wykonywał usługi informatyczne dla firmy na podstawie umowy-zlecenia. Przez kilka miesięcy wystawiał faktury, ale klient regularnie zalegał z płatnościami. Po bezskutecznym oczekiwaniu i kontaktach mailowych, Marek wystosował pismo z wezwaniem do zapłaty, ostrzegając, że po bezskutecznym upływie terminu odstąpi od umowy. Ponieważ firma nadal nie zapłaciła, Marek natychmiast zakończył współpracę, a swoje roszczenia skierował do e-sądu.
Katarzyna – projektantka wnętrz bez honorarium
Katarzyna projektowała wnętrza biura dla klienta biznesowego. Prace zostały wykonane zgodnie z harmonogramem, a faktury wystawiane terminowo. Jednak klient nie zapłacił nawet za pierwszy etap. Po wezwaniu do zapłaty i upływie wyznaczonego terminu, Katarzyna złożyła pisemne oświadczenie o odstąpieniu od umowy. W oparciu o zebrane dokumenty – umowę, faktury i korespondencję – złożyła pozew do sądu o zapłatę z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności.
Podsumowanie
Brak zapłaty za wykonane usługi stanowi poważne naruszenie umowy i uzasadnia zdecydowane działania ze strony usługodawcy. W przypadku umów wzajemnych, takich jak zlecenie czy dzieło, każda ze stron ma obowiązek spełnienia swojego świadczenia – w tym zapłaty wynagrodzenia. Jeśli druga strona nie wywiązuje się ze zobowiązań, można skutecznie odstąpić od umowy na podstawie art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego, uprzednio wyznaczając odpowiedni termin do uregulowania należności. Zdecydowane kroki – wezwanie do zapłaty, odstąpienie od umowy i ewentualne skierowanie sprawy do sądu – nie tylko chronią interesy przedsiębiorcy, ale również zapobiegają dalszym stratom i destabilizacji finansowej.
Oferta porad prawnych
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy prawnej, skorzystaj z naszej oferty porad online. Zapewniamy szybki i wygodny kontakt z doświadczonymi prawnikami, którzy pomogą Ci ocenić sytuację, przygotować odpowiednie pisma i wskazać najlepsze rozwiązania. Niezależnie od tego, czy chodzi o niewywiązywanie się z umowy, windykację należności czy zakończenie współpracy, możesz liczyć na profesjonalne wsparcie bez wychodzenia z domu.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę
