Zwrócenie darowizny pieniędzy - czy należy się podatek?

Otrzymanie darowizny od szwagierki a podatek

Córka otrzymała darowiznę od szwagierki (żony brata). Darowizna co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Wprawdzie występuje w ustawie całkowite zwolnienie od podatku, jednakże dotyczy ono wyłącznie darowizn dokonywanych pomiędzy członkami najbliższej rodziny. W świetle ustawy do najbliższej rodziny nie należy szwagier bądź szwagierka.

W rezultacie otrzymanie darowizny od szwagierki należy zgłosić do urzędu skarbowego na druku SD-3. Na podstawie tego zeznania organ podatkowy wymierzy podatek od spadków i darowizn. Rozumiem, że w opisanej sprawie miało miejsce odwołanie darowizny. Córka zwróciła otrzymane pieniądze.

Czy odwołanie darowizny skutkuje wygaśnięciem obowiązku uiszczenia podatku od spadków i darowizn?

Niestety, odwołanie darowizny nie unicestwia skutków jej dokonania. Oznacza to, że pomimo faktu eż pieniądze zostały zwrócone i córka ich fizycznie nie posiada, to podatek wciąż jest należny. Wskazał na to NSA w wyroku z 11 maja 1993 r., III SA 209/93. Sąd orzekł, że z chwilą przyjęcia darowizny powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn, którego nie unicestwia późniejsze odwołanie darowizny. Należy zatem podatek zapłacić, a jeżeli już został zapłacony, to nie ma możliwości jego zwrotu.

Dobrą natomiast informacją jest to, że szwagierka, która odzyskała pieniądze, nie musi rozliczać się z tego tytułu z urzędem skarbowym, nie musi składać żadnej deklaracji oraz nie musi płacić podatku. Odwołanie darowizny nie jest bowiem czynnością podlegającą opodatkowaniu, co potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 25 sierpnia 2016 r., sygn. IBPB-2-1/4515-179/16-1/MD.

Podsumowując:

1. Podatek jest zasadny.
2. Córka musi zapłacić podatek, chociaż nie posiada fizycznie pieniędzy, ponieważ odwołanie darowizny nie unicestwia skutku, jaki wywołało dokonanie darowizny.
3. W świetle wyroków i orzecznictwa brak podstaw do anulowania decyzji.
4. Żona brata, otrzymując zwrot darowizny, nie zgłasza tego do US i nie płaci żadnego podatku.

Czy w przypadku nieprzyjęcia darowizny i zwrotu pieniędzy podatek od spadków i darowizn dalej występuje?

I drugi wariant: Jeśli nie było podpisanej żadnej umowy między stronami i córka nie złożyła pisemnego oświadczenia, że przyjmuje darowiznę, to może ją odrzucić. W przypadku nieprzyjęcia darowizny i zwrotu pieniędzy podatek od spadków i darowizn nie wystąpi, ponieważ nie doszło do dokonania darowizny (darowizna bowiem jest umową i dla swej skuteczności wymaga zgody obu stron).

Zaznaczam jednak, że przy założeniu, że darowizna została zwrócona i córka nie złożyła oświadczenia, że przyjmuje darowizny, to i tak organ podatkowy może przyjąć, że skoro został złożony formularz SD-3, to umowa darowizny została zawarta i jest skuteczna. To w rezultacie rodzi obowiązek zapłaty podatku. Proszę jednak spróbować w urzędzie skarbowym podnieść argument, że darowizny nie było, a druk SD-3 został złożony przez pomyłkę, może organ przychyli się do wniosku i nie będzie potrzeby pisania odwołania. Wystarczy napisać zwykłe wyjaśnienie całej sytuacji i przesłać do US.