Zamknięcie działalności gospodarczej przez spadkobierców

Zarząd sukcesyjny

Na wstępie należy wskazać, że kwestie związane z przedsiębiorstwem znajdującym się w zarządzie sukcesyjnym uregulowane są przede wszystkim w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (zwanej dalej: ustawą o zarządzie).

Należy tu wskazać, że zarząd sukcesyjny ma charakter tymczasowy. Wygasa on przede wszystkim po upływie okresu, na jaki zarządca sukcesyjny został powołany. Nadto może on zostać wygaszony wcześniej, np. z powodu rezygnacji zarządcy sukcesyjnego lub też odwołania zarządcy sukcesyjnego przez przedsiębiorcę (art. 510⁵³ ustawy o zarządzie).

Jeżeli zatem kolejny zarządca sukcesyjny nie zostanie w ustawowym terminie powołany, to po przeprowadzeniu niezbędnych czynności zachowawczych przez uprawnione osoby firma może zostać ostatecznie zamknięta. W sytuacji, gdy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe i ustaleni zostali spadkobiercy zmarłego właściciela przedsiębiorstwa, wówczas to oni decydują o dalszych losach przedsiębiorstwa.

Wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego

Zgodnie z zapisami ustawy o zarządzie powołanie i odwołanie zarządcy wymaga dokonania tego przed notariuszem, co wynika z faktu, że jeżeli zarząd sukcesyjny jest ustanowiony po śmierci przedsiębiorcy, obowiązek dokonania zgłoszenia ciąży na notariuszu.

Nadto art. 23 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (zwanej dalej: ustawą o CEIDG) zawiera katalog czynności, które powinny być dokonywane odpowiednio przez sądy lub notariusza. Niezwłocznie po dokonaniu czynności notarialnej wynikającej z ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, notariusz zgłasza do CEIDG, za pośrednictwem Rejestru Zarządców Sukcesyjnych, dokonanie tej czynności.

Zaś do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego.

Niezwłocznie po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego osoba będąca dotychczas zarządcą sukcesyjnym wydaje przedsiębiorstwo w spadku jego właścicielom, a ci, jak już wskazałam, są jedynymi podmiotami, które mogą podejmować czynności związane z dalszymi losami przedsiębiorstwa.

Likwidacja DG

Jedną z takich czynności jest zlikwidowanie prowadzonej działalności. Z doświadczenia pragnę wskazać z mojej dotychczasowej praktyki, że w zakresie wysłania w tej sprawie wniosku do CEIDG najprawdopodobniej, to właśnie notariusz będzie uprawniony do przesłania stosownej informacji do ewidencji (kilka razy miałam właśnie przypadek wcześniejszego zamknięcia działalności prowadzonej jako przedsiębiorstwo w spadku i właściciele nie posiadali uprawnienia w systemie do zamknięcia działalności, lecz właśnie notariusz).

Zgodnie z powyższym proponowałabym w tej sprawie skontaktować się z notariuszem, aby dokonał właściwych czynności niezbędnych do zamknięcia prowadzonego przedsiębiorstwa w spadku. Trzeba tu również pamiętać, iż należy dokonać stosownych wyrejestrowań (jeżeli nie zostaną one uczynione przy składaniu wniosku do CEIDG) z urzędu skarbowego w kwestiach podatkowych i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie ubezpieczenia społecznego.