Wypowiedzenie umowy o praktykę absolwencką

Umowa o praktykę absolwencką – czym jest i kogo dotyczy?

Umowa o praktykę absolwencką jest szczególną umową uregulowaną w ustawie o praktykach absolwenckich. Jej celem jest ułatwienie praktykantowi zdobycia doświadczenia i praktycznych umiejętności potrzebnych do wykonywania pracy. Nie jest to umowa o pracę, dlatego co do zasady nie stosuje się do niej pełnego reżimu Kodeksu pracy.

Na praktykę można przyjąć osobę, która ukończyła co najmniej gimnazjum albo ośmioletnią szkołę podstawową i w dniu rozpoczęcia praktyki nie ukończyła 30 lat. Przepisy obejmują także osoby z zagranicznym świadectwem uznanym za równorzędne z odpowiednim polskim świadectwem.

W praktyce oznacza to, że praktykant nie nabywa automatycznie typowych uprawnień pracowniczych, takich jak urlop wypoczynkowy czy ochrona przewidziana dla pracowników przy wypowiadaniu umów o pracę. Do praktyki stosuje się jednak wybrane przepisy Kodeksu pracy, m.in. dotyczące równego traktowania, norm czasu pracy, odpoczynku dobowego i tygodniowego, przerwy w pracy oraz pracy w porze nocnej.

Forma i treść umowy o praktykę absolwencką

Praktykę odbywa się na podstawie pisemnej umowy zawieranej między praktykantem a podmiotem przyjmującym na praktykę. Umowa powinna określać w szczególności:

• rodzaj pracy, przy której praktykant ma zdobywać doświadczenie i nabywać umiejętności praktyczne,
• okres odbywania praktyki,
• tygodniowy wymiar czasu pracy w ramach praktyki,
• wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli praktyka jest odpłatna.

Umowa nie może dotyczyć pracy szczególnie niebezpiecznej. Co do zasady nie może też zostać zawarta na okres dłuższy niż 3 miesiące, a kolejne umowy z tym samym podmiotem przyjmującym na praktykę mogą obejmować łącznie tylko ten limit. Od tej konstrukcji przewidziano szczególne zasady dla niepełnoletnich praktykantów, którzy ukończyli szkołę ponadpodstawową i spełniają obowiązek nauki przez uczęszczanie na praktykę.

Jeżeli praktyka jest odpłatna, ustawa przewiduje tylko górny limit świadczenia. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł, dlatego maksymalne miesięczne świadczenie z tytułu praktyki absolwenckiej wynosi 9612 zł. Nie oznacza to jednak, że praktykantowi zawsze należy się minimalne wynagrodzenie albo minimalna stawka godzinowa – praktyka absolwencka ma odrębną podstawę prawną.

Czy umowa jest ważna, jeśli praktykant nie dostał podpisanej kopii?

Brak wydania praktykantowi jego egzemplarza umowy z podpisem osoby reprezentującej firmę nie powinien być lekceważony, ale nie zawsze oznacza automatycznie, że praktyka nie istnieje albo że nie trzeba jej formalnie zakończyć. Kluczowe jest to, czy obie strony rzeczywiście uzgodniły warunki i przystąpiły do wykonywania umowy.

Jeżeli praktykant podpisał dokument, firma dopuściła go do praktyki, wyznaczyła zadania, ustaliła wymiar czasu i przyjmowała jego obecność, można bronić stanowiska, że między stronami doszło do wykonywania umowy. Problemem może być natomiast dowód konkretnych postanowień, zwłaszcza odpłatności, czasu trwania praktyki i zasad jej zakończenia.

Dlatego w takiej sytuacji praktykant powinien poprosić o wydanie podpisanego egzemplarza umowy albo przynajmniej o pisemne potwierdzenie warunków praktyki. Jeżeli chce zrezygnować, najbezpieczniej złożyć pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy i zachować dowód jego doręczenia, np. potwierdzenie odbioru, e-mail z załączonym skanem albo podpisaną kopię pisma.

Jak wypowiedzieć umowę o praktykę absolwencką?

Sposób zakończenia praktyki zależy od tego, czy jest ona nieodpłatna, czy odpłatna. Ustawa przewiduje dwie podstawowe zasady:

• jeżeli praktyka jest nieodpłatna – umowę można rozwiązać na piśmie w każdym czasie,
• jeżeli praktyka jest odpłatna – umowę można rozwiązać na piśmie z zachowaniem 7-dniowego terminu wypowiedzenia.

Wypowiedzenie nie musi mieć rozbudowanej treści. Powinno jednak wskazywać strony umowy, datę zawarcia umowy lub rozpoczęcia praktyki, informację o rozwiązaniu umowy oraz datę i podpis praktykanta. Przy praktyce odpłatnej warto wskazać, że umowa ulegnie rozwiązaniu po upływie 7 dni od doręczenia wypowiedzenia, chyba że strony uzgodnią wcześniejsze zakończenie.

Jeżeli powodem rezygnacji jest znalezienie pracy, nie trzeba co do zasady uzasadniać wypowiedzenia. Warto jednak zachować rzeczowy ton i zadbać o dowód złożenia pisma, zwłaszcza gdy firma nie wydała praktykantowi podpisanej kopii umowy.

Co powinien zrobić praktykant przed odejściem?

Przed rezygnacją z praktyki warto wykonać kilka prostych czynności, które ograniczą ryzyko późniejszego sporu. Po pierwsze, należy ustalić, czy praktyka była odpłatna. Od tego zależy, czy można zakończyć ją od razu, czy trzeba zachować 7-dniowy termin wypowiedzenia.

Po drugie, warto zażądać kopii podpisanej umowy albo potwierdzenia warunków praktyki. Po trzecie, należy złożyć wypowiedzenie w formie pisemnej. Jeżeli nie da się przekazać pisma osobiście, można wysłać je listem poleconym albo e-mailem z podpisanym skanem, a oryginał dosłać pocztą.

Po zakończeniu praktyki praktykant może złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia o rodzaju wykonywanej pracy i umiejętnościach nabytych w czasie praktyki. Podmiot przyjmujący na praktykę ma obowiązek wystawić takie zaświadczenie na piśmie. W przypadku szczególnych praktyk niepełnoletnich objętych nowymi regulacjami zaświadczenie powinno dodatkowo zawierać informację o liczbie godzin praktyki zrealizowanej w poszczególnych miesiącach.

FAQ

Czy umowa o praktykę absolwencką jest umową o pracę?

Nie. Umowa o praktykę absolwencką jest odrębną umową uregulowaną w ustawie o praktykach absolwenckich. Nie stosuje się do niej wszystkich przepisów prawa pracy, lecz tylko wybrane przepisy wskazane w ustawie, m.in. dotyczące czasu pracy, odpoczynku i równego traktowania.

Czy mogę zakończyć praktykę przed upływem 3 miesięcy?

Tak. Praktyka nieodpłatna może być rozwiązana na piśmie w każdym czasie. Praktyka odpłatna może być rozwiązana na piśmie z zachowaniem 7-dniowego terminu wypowiedzenia.

Czy muszę podawać powód wypowiedzenia praktyki?

Co do zasady nie. Wystarczy jasne oświadczenie, że rozwiązujesz umowę o praktykę absolwencką. Wypowiedzenie warto sporządzić na piśmie i zachować dowód doręczenia.

Czy brak podpisanej kopii umowy oznacza, że mogę po prostu nie przyjść na praktykę?

Nie jest to bezpieczne rozwiązanie. Jeżeli strony faktycznie wykonywały praktykę, lepiej złożyć pisemne wypowiedzenie. Brak kopii umowy można równolegle zgłosić firmie i poprosić o wydanie egzemplarza dokumentu.

Czy za praktykę absolwencką należy się minimalne wynagrodzenie?

Nie zawsze. Praktyka może być odpłatna albo nieodpłatna. Jeżeli jest odpłatna, ustawa wskazuje górny limit świadczenia, a nie minimalną pensję. W 2026 r. maksymalne miesięczne świadczenie wynosi 9612 zł.

Czy po praktyce mogę żądać zaświadczenia?

Tak. Na wniosek praktykanta podmiot przyjmujący na praktykę musi wystawić pisemne zaświadczenie o rodzaju wykonywanej pracy i umiejętnościach nabytych w czasie praktyki.

Podsumowanie

Umowę o praktykę absolwencką można zakończyć przed terminem, ale należy zrobić to w formie pisemnej. Przy praktyce nieodpłatnej rozwiązanie może nastąpić w każdym czasie, natomiast przy praktyce odpłatnej obowiązuje 7-dniowy termin wypowiedzenia. Brak wydania podpisanej kopii umowy nie powinien prowadzić do biernego porzucenia praktyki – lepiej zażądać dokumentu, złożyć wypowiedzenie i zachować dowód doręczenia.

Jeżeli pojawia się spór co do ważności umowy, odpłatności, faktycznego charakteru pracy albo obowiązku dalszego stawiania się na praktykę, decydujące mogą być konkretne dokumenty, korespondencja i sposób wykonywania praktyki.

Źródła

• Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1578 – tekst aktu w systemie ELI.
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – tekst aktu w systemie ISAP.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r., Dz.U. 2025 poz. 1242 – tekst aktu w systemie ELI.