Rozwiązanie umowy o organizację wesela – kiedy można odzyskać zadatek

Od czego zależy, czy można rozwiązać umowę o wesele bez kary?

Przy zmianie planów kluczowe jest, jak umowa reguluje rezygnacja z umowy na organizację wesela, zadatek, odstępne oraz rozliczenie kosztów poniesionych przez organizatora. Nie ma jednej odpowiedzi dla każdej umowy o organizację wesela. Trzeba ocenić przede wszystkim:

• jakie są postanowienia umowy dotyczące rezygnacji, odstąpienia, rozwiązania i kar umownych,
• czy wpłacono zadatek, zaliczkę czy inną opłatę,
• czy problem wynika z przyczyn leżących po stronie lokalu, pary młodej czy z okoliczności niezależnych od obu stron,
• czy świadczenie stało się całkowicie niemożliwe, czy tylko utrudnione albo mniej opłacalne.

W praktyce umowa z restauracją lub domem weselnym jest najczęściej umową nienazwaną, do której stosuje się ogólne przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w szczególności o zobowiązaniach, umowach wzajemnych, zadatku i karze umownej.

Kiedy można powołać się na niemożliwość wykonania umowy?

Jeżeli przyjęcie weselne nie może się odbyć z powodu obiektywnej i niezależnej od stron przeszkody, znaczenie ma art. 475 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli świadczenie stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności, zobowiązanie wygasa.

Jeżeli umowa ma charakter wzajemny, dodatkowo stosuje się art. 495 § 1 Kodeksu cywilnego. Wynika z niego, że strona, której świadczenie stało się niemożliwe z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie może żądać świadczenia wzajemnego, a to, co już otrzymała, powinna zwrócić według przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Jeżeli niemożliwość jest tylko częściowa, zastosowanie może mieć art. 495 § 2 Kodeksu cywilnego. Wtedy druga strona może odstąpić od umowy, jeżeli częściowe wykonanie nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwość zobowiązania albo zamierzony cel umowy.

To ważne: nie każda trudność oznacza niemożliwość świadczenia. Sam wzrost kosztów, mniejsza liczba gości albo zmiana planów życiowych zwykle nie wystarczają. Potrzebna jest przeszkoda rzeczywista i obiektywna, oceniana w konkretnym stanie faktycznym.

Czy w takiej sytuacji lokal może naliczyć karę umowną?

Co do zasady kara umowna może być zastrzeżona tylko na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego – tak stanowi art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego. Jeżeli jednak umowa nie została wykonana wskutek okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności, brak jest podstaw do obciążania jej odszkodowaniem kontraktowym na zasadach z art. 471 Kodeksu cywilnego, a w praktyce również do skutecznego żądania kary umownej.

Jeżeli więc wesele nie doszło do skutku z przyczyn całkowicie niezależnych od stron i mamy do czynienia z obiektywną niemożliwością świadczenia, zapis o karze umownej nie powinien automatycznie przesądzać o obowiązku zapłaty.

Inaczej może być wtedy, gdy rezygnacja wynika wyłącznie z decyzji zamawiających, mimo że lokal był gotowy wykonać umowę zgodnie z jej treścią. Wtedy trzeba bardzo dokładnie analizować zapisy kontraktu.

Zadatek, zaliczka czy opłata rezerwacyjna – to robi dużą różnicę

Najczęstszy spór dotyczy tego, co dokładnie wpłacono przy podpisaniu umowy.

W przypadku zadatku kluczowy jest art. 394 § 3 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że w razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy sytuacji, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które odpowiedzialność ponoszą obie strony.

Jeżeli więc wesele nie doszło do skutku z przyczyn niezależnych od stron, istnieje mocna podstawa do żądania zwrotu zadatku.

Zobacz również:

• reklamacja usługi wykonanej niezgodnie z umową
• wypowiedzenie umowy o współpracy

Czy można po prostu odstąpić od umowy?

To zależy od podstawy odstąpienia. Samo „odstępuję od umowy” nie zawsze będzie skuteczne.

Odstąpienie może wynikać:

• bezpośrednio z postanowień umowy – jeżeli przewiduje ona umowne prawo odstąpienia,
• z przepisów ustawy – np. z art. 395 Kodeksu cywilnego, jeżeli prawo odstąpienia zostało skutecznie zastrzeżone, albo z art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego, gdy druga strona dopuszcza się zwłoki z wykonaniem zobowiązania wzajemnego,
• z art. 495 § 2 Kodeksu cywilnego, gdy częściowe świadczenie straciło dla drugiej strony znaczenie.

Jeżeli przyczyną jest obiektywna niemożliwość zorganizowania wesela, w praktyce częściej mówi się o wygaśnięciu zobowiązania i obowiązku rozliczenia stron niż o klasycznym odstąpieniu z winy drugiej strony.

Jak napisać pismo do restauracji lub sali weselnej?

Najlepiej zacząć od próby polubownego zakończenia sprawy. W piśmie warto:

• wskazać datę i numer umowy,
• opisać, dlaczego organizacja wesela w umówionym terminie nie doszła lub nie mogła dojść do skutku,
• powołać właściwe przepisy: w zależności od sytuacji art. 475 § 1, art. 495 § 1-2, art. 394 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny,
• zażądać rozwiązania umowy za porozumieniem stron albo potwierdzenia przyjęcia oświadczenia,
• wezwać do zwrotu wpłaconej kwoty w określonym terminie, np. 7 albo 14 dni, na wskazany rachunek,
• zaznaczyć, że brak zapłaty spowoduje skierowanie sprawy na drogę sądową.

Dobrze wysłać takie pismo listem poleconym za potwierdzeniem nadania albo e-mailem, jeśli umowa dopuszcza taką formę komunikacji i można wykazać doręczenie.

Co jeśli umowa zawiera bardzo surowe postanowienia?

Jeżeli zamawiającym jest konsument, niektóre postanowienia mogą podlegać ocenie pod kątem niedozwolonych postanowień umownych. Podstawą jest art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym postanowienia nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

Dotyczy to zwłaszcza klauzul przewidujących zatrzymanie całej wpłaty niezależnie od przyczyny niewykonania umowy albo nakładających wygórowane kary bez związku z rzeczywiście poniesioną szkodą. Każdy taki zapis trzeba jednak ocenić indywidualnie, z uwzględnieniem całej treści umowy i okoliczności zawarcia.

Co zrobić, gdy lokal odmawia zwrotu pieniędzy?

Jeżeli druga strona nie zwraca wpłaty dobrowolnie, zwykle kolejne kroki są następujące:

1. wysłanie formalnego wezwania do zapłaty,
2. próba ugody,
3. pozew o zapłatę zwrotu zadatku, zaliczki albo nienależnie zatrzymanej części wynagrodzenia.

W sporze znaczenie dowodowe mają przede wszystkim: umowa, aneksy, regulamin sali, potwierdzenia przelewów, korespondencja e-mail, SMS-y oraz dokumenty pokazujące, dlaczego wesele nie mogło odbyć się zgodnie z umową.

Zobacz również:

• problemy z dokończeniem robót przez wykonawcę
• wykonawca nie chce wystawić faktury – co zrobić

FAQ

Czy zadatek za wesele zawsze przepada po rezygnacji?

Nie. Jeżeli umowa została rozwiązana albo nie została wykonana z przyczyn, za które żadna ze stron nie odpowiada, zadatek powinien zostać zwrócony na podstawie art. 394 § 3 Kodeksu cywilnego.

Czy zaliczka i zadatek to to samo?

Nie. Zadatek jest uregulowany w art. 394 Kodeksu cywilnego i wywołuje szczególne skutki. Zaliczka jest tylko częścią przyszłej ceny i co do zasady podlega rozliczeniu lub zwrotowi, jeśli umowa nie została wykonana.

Czy można uniknąć kary umownej, jeśli wesele się nie odbyło z przyczyn niezależnych?

Najczęściej tak, jeżeli rzeczywiście wystąpiła obiektywna niemożliwość wykonania umowy i żadna ze stron za nią nie odpowiada. Wtedy sama kara umowna nie powinna być skutecznie naliczona.

Czy najpierw trzeba iść do sądu?

Nie. Najpierw warto wysłać pismo z propozycją rozwiązania umowy i wezwaniem do zwrotu pieniędzy. Dopiero gdy to nie zadziała, pozostaje pozew o zapłatę.

Czy każda klauzula o bezzwrotnej opłacie rezerwacyjnej jest ważna?

Nie zawsze. W relacji z konsumentem taki zapis może być oceniany na podstawie art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego. Trzeba jednak badać konkretną treść umowy.

Źródła

• ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w szczególności: art. 394 § 1-3, art. 395, art. 471, art. 475 § 1, art. 483 § 1, art. 491 § 1, art. 495 § 1-2, art. 385¹ § 1;
• treść konkretnej umowy zawartej z restauracją, domem weselnym lub salą bankietową – w praktyce ma kluczowe znaczenie dla oceny praw i obowiązków stron.