Wystawianie faktur przez operatora telefonicznego po śmierci abonenta
Zgodnie z art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) „każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną”. Oznacza to, że może być on podmiotem praw i obowiązków cywilnoprawnych. Wraz ze śmiercią osoby fizycznej wygasa zdolność prawna, a więc nie może ona być dalej podmiotem praw i obowiązków cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 922 § 1 i 2 K.c. „prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi IV Kodeksu”. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Stroną umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych był Pański ojciec. Z dniem jego śmierci należałoby uznać, że umowa wygasła, ponieważ nie jest on już podmiotem prawa. Oczywiście, z wyjątkiem praw i obowiązków majątkowych zmarłego, określonych w art. 922 K.c., które przechodzą na jego spadkobierców.
Dlatego też, jeżeli nie korzystano z telefonu Pańskiego zmarłego ojca po jego śmierci, to operator nie ma podstaw do dalszego wystawiania rachunków.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Wygaśnięcie umowy z operatorem po śmierci abonenta
Nieco odmienne są postanowienia regulaminu operatora. Zgodnie z § 7 ust. 8 pkt 8a regulaminu świadczenia usług przez spółki grupy Netia (www.netia.pl/files/regulamin.pdf) „umowa wygasa w przypadku powzięcia przez Operatora wiadomości o śmierci Abonenta”. Zgodnie z § 8 ust. 9a regulaminu „z dniem rozwiązania lub wygaśnięcia Umowy Operator zaprzestaje świadczenia Usług, chyba że wcześniej nastąpiło zawieszenie ich świadczenia”.
W tym przypadku data śmierci abonenta może różnić się od daty zawiadomienia o tym fakcie operatora. W związku z tym, w oparciu o postanowienia wymienionego regulaminu, nie ma podstaw do dalszego wystawiania faktur dopiero po zawiadomieniu operatora o śmierci abonenta. W cytowanym regulaminie posłużono się nieprecyzyjnym określeniem „powzięcia wiadomości przez operatora o śmierci abonenta”. W opisanym stanie faktycznym należałoby przyjąć, że miało to miejsce w momencie zgłoszenia telefonicznie tego faktu konsultantowi operatora.
Zgodnie z art. 61 § 1 K.c. „oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej”.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Zawiadomienie operatora o śmierci abonenta
W związku z tym proszę najpierw skierować pismo do operatora, w którym wyraźnie zostanie wskazana bezpodstawność dochodzonej kwoty długu, ponieważ w Państwa ocenie umowa wygasła w dacie śmierci abonenta. Natomiast gdyby operator kwestionował ten fakt, proszę się powołać na telefoniczne zawiadomienie o tym fakcie, które spełnia wymogi określone w regulaminie dotyczące poinformowania operatora o śmierci abonenta.
Proszę też rozważyć, zarówno w przypadku działań operatora, jak i firmy windykacyjnej:
- uzyskanie pomocy u miejskiego rzecznika konsumentów, który m.in. może występować do przedsiębiorców w sprawach ochrony praw i interesów konsumentów,
- wniesienie skargi do Urzędu Ochrony Konkurencji, w sytuacji gdyby działania firm były praktykami naruszającymi zbiorowe interesy konsumentów.
Przykłady
Umowa „nieżyjącego” dziadka i niezrozumiała faktura za internet
Po śmierci dziadka, pani Anna zgłosiła dostawcy internetu informację o jego zgonie, przesyłając akt zgonu mailem. Operator przez kolejne dwa miesiące wystawiał faktury, twierdząc, że nie „zarejestrowano zgłoszenia w systemie”. Dopiero po pisemnej reklamacji i odwołaniu do biura obsługi klienta udało się anulować należności. Firma windykacyjna już jednak rozpoczęła procedurę wezwania do zapłaty.
Samo przekazanie informacji o śmierci może nie wystarczyć – warto mieć potwierdzenie pisemne i działać formalnie.
Brak kontaktu z rodziną – telefon seniora nadal aktywny
Pan Krzysztof zmarł samotnie. Dopiero po 3 miesiącach siostrzenica dowiedziała się o jego śmierci i zaczęła porządkować jego sprawy. W tym czasie jego telefon komórkowy, który był na abonament, cały czas działał. Operator naliczył kilkaset złotych zaległości, mimo że nikt z urządzenia nie korzystał.
Operator może wystawiać faktury aż do momentu, gdy uzyska wiadomość o śmierci – dlatego szybkie zawiadomienie ma znaczenie.
Spór o datę rozwiązania umowy – dwie wersje jednej historii
Brat pani Moniki od razu po śmierci ojca zadzwonił do operatora, a potem wysłał akt zgonu. Mimo to firma naliczyła jeszcze opłatę „za cały miesiąc”, powołując się na „cykl rozliczeniowy”. Po analizie regulaminu okazało się, że umowa wygasa z chwilą powzięcia wiadomości o śmierci – co nastąpiło podczas rozmowy z konsultantem.
Warto znać zapisy regulaminu operatora i powoływać się na art. 61 Kodeksu cywilnego oraz datę faktycznego zgłoszenia, a nie tylko moment przesłania dokumentu.
Podsumowanie
Śmierć abonenta usług telekomunikacyjnych nie oznacza automatycznego anulowania obowiązków wynikających z umowy, ale zgodnie z prawem cywilnym, wraz ze śmiercią osoby fizycznej wygasa jej zdolność prawna, co co do zasady prowadzi do wygaśnięcia umowy zawartej osobiście z operatorem. Operatorzy, tacy jak Netia, w swoich regulaminach przewidują, że umowa wygasa z chwilą powzięcia przez nich wiadomości o śmierci abonenta. W praktyce jednak zdarzają się sytuacje, w których faktury są nadal wystawiane, nawet mimo zgłoszenia i dostarczenia aktu zgonu. Dlatego tak istotne jest, by formalnie i jednoznacznie poinformować operatora o śmierci abonenta oraz – w razie problemów – korzystać z pomocy rzecznika konsumentów lub zgłaszać sprawę do UOKiK. Spadkobiercy nie powinni ponosić odpowiedzialności za świadczenia naliczone po śmierci, jeśli usługi nie były już faktycznie wykorzystywane.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy w podobnej sprawie? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, bez wychodzenia z domu i w pełni profesjonalnie. Nasi prawnicy pomogą Ci napisać skuteczne pismo, wyjaśnią Twoje prawa i wskażą najlepsze rozwiązanie. Wypełnij formularz, opisz swoją sytuację, a my zajmiemy się resztą.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę
