Odstąpienie od umowy kupna samochodu
Zgodnie z art. 395 § 1 Kodeksu cywilnego można zastrzec w umowie, że jeden lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie by strony porozumiały się, co do dowolnego terminu odstąpienia na skutek zgodnej woli. Skutki odstąpienia kodeks cywilny opisuje w następujący sposób: „w razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za nie zawartą. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu”.
Niestety powyższe nie może dotyczyć czynności administracyjnych ani umów pobocznych.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Odstąpienie od umowy ubezpieczenia pojazdu
Ubezpieczenie w przypadku sprzedaży przechodzi na nabywcę. Mamy zasadę kontynuacji umowy ubezpieczenia. Odstąpienie od umowy wówczas nie miałoby wpływu na istnienie ciągu ubezpieczenia. Jednak nabywca może wypowiedzieć umowę ubezpieczenia w dowolnym czasie po nabyciu pojazdu. Umowa taka rozwiązuje się w dniu złożenia wypowiedzenia a nowy właściciel powinien ma obowiązek poinformowania ubezpieczyciela o zmianach w terminie 14 dni od zmian właścicielskich.
Jak wynika z powyższego, kwestie związane z umową ubezpieczenia są zależne od zmian właścicielskich. Skoro odstąpienie powoduje, że umowa uważana jest za niezawartą, w takim wypadku należy uznać, że nie było podstaw do wypowiedzenia ubezpieczenia. Niestety żaden z przepisów ustawy o obowiązkowych ubezpieczeniach w zakresie ubezpieczenia posiadaczy środków komunikacyjnych nie przewiduje sytuacji, by cofnąć oświadczenia w zakresie umowy ubezpieczenia w takiej sytuacji. Ubezpieczyciela nie obchodzi, że kupujący i sprzedający nie mogli dojść do porozumienia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy samochód nie został jeszcze zarejestrowany. Wówczas można odstąpić od umowy ubezpieczenia.
W mojej ocenie nie ma podstaw, by bez zawierania nowych umów, wypowiadania starych, powrócić do stanu sprzed sprzedaży.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Odstąpienie od umowy kupna samochodu po zarejestrowaniu pojazdu przez nowego właściciela
Długo zastanawiałam się, co zrobić w przypadku rejestracji samochodu na nowego właściciela, a następnie odstąpienia od umowy. Nie ma prostego rozwiązania. W doktrynie proponuje się by złożyć wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wyrejestrowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Dotyczy to również wydania decyzji o rejestracji pojazdu na podstawie dokumentów niekwestionowanych w dacie wydania decyzji, gdy staną się takimi z powodu wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2900/02). Odstąpienie od umowy na podstawie art. 560 kodeku cywilnego (odstąpienie z powołaniem się na wady fizyczne rzeczy) powoduje, że powstały na jej tle stosunek zobowiązaniowy wygasa z mocą wsteczną (wyrok Sądu Najwyższego – izba cywilna z dnia 27 marca 2003 r., sygn. akt V CKN 1874/00). Oznacza to, że z cywilistycznego punktu widzenia umowę traktuje się jakby nigdy nie była zawarta, co oznacza, że nabywca nigdy nie był właścicielem – również w dacie rejestracji pojazdu. Tymczasem zgodnie z art. 73 Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela.
Niestety nie ma opcji, która umożliwiłaby Państwu powrót do poprzedniego stanu rzeczy w sposób automatyczny.[PRZYCISK_3
Przykłady
Zaskoczenie przy ubezpieczalni
Marek sprzedał swój samochód sąsiadowi i po dwóch miesiącach zgodzili się, że jednak odstąpią od umowy. Marek ponownie zarejestrował auto na siebie i zadzwonił do ubezpieczyciela, by przywrócić stare OC. Usłyszał, że niestety musi wykupić nowe, ponieważ system nie pozwala cofnąć wypowiedzenia złożonego przez sąsiada. Firma uznała, że „tamta historia” to dla nich zamknięta sprawa.
Urząd nie uznaje cofnięcia sprzedaży
Anna i kupujący wspólnie podpisali dokument odstąpienia od umowy sprzedaży auta po ponad miesiącu od jej zawarcia. Problem pojawił się, gdy Anna chciała anulować wcześniejsze wyrejestrowanie auta. Wydział komunikacji odmówił, tłumacząc, że decyzja administracyjna już zapadła i nie ma podstaw do jej automatycznego cofnięcia. Urzędnik zasugerował, że jedyną szansą jest wniosek o wznowienie postępowania z powodu „nowych okoliczności”.
Powrót z błędem – kupujący już zdążył coś zmienić
Tomek sprzedał samochód, ale nabywca po tygodniu zgłosił usterki i za porozumieniem stron umowę rozwiązano. Gdy Tomek dostał auto z powrotem, odkrył, że nabywca zdążył zmienić radio i przemalować część wnętrza. Mimo że formalnie "umowy nigdy nie było", auto wróciło w zmienionym stanie, co skomplikowało ewentualne dalsze roszczenia. W praktyce powrót do „stanu sprzed umowy” okazał się fikcją.
Podsumowanie
Odstąpienie od umowy kupna samochodu, nawet za obopólną zgodą stron, nie powoduje automatycznego cofnięcia wszystkich skutków prawnych zawartej wcześniej umowy. Choć z cywilistycznego punktu widzenia uznaje się, że umowa nigdy nie została zawarta, to skutki administracyjne – takie jak wyrejestrowanie pojazdu czy wypowiedzenie umowy ubezpieczenia – nie podlegają automatycznemu anulowaniu. Ubezpieczyciel nie ma obowiązku przywrócenia poprzedniego OC, a wydział komunikacji nie może cofnąć rejestracji bez odrębnego postępowania. Dlatego przed odstąpieniem warto rozważyć wszystkie konsekwencje i być świadomym, że powrót do stanu sprzed transakcji często wymaga dodatkowych formalności i nie zawsze jest możliwy w pełnym zakresie.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy w sprawie odstąpienia od umowy kupna samochodu lub chcesz dowiedzieć się, jakie masz prawa i obowiązki w konkretnej sytuacji? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, bez wychodzenia z domu i z gwarancją rzetelnej analizy Twojej sprawy. Nasi prawnicy odpowiedzą na każde pytanie i pomogą Ci znaleźć najlepsze rozwiązanie.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
3. Wyrok Sądu Najwyższego – izba cywilna z dnia 27 marca 2003 r., sygn. akt V CKN 1874/00
Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę
