Płacenie alimentów przez komornika a opłata egzekucyjna

Alimenty płacone dobrowolnie a egzekucja komornicza

Jeżeli wierzyciel alimentacyjny złożył do komornika wniosek o egzekucję, komornik prowadzi postępowanie na podstawie tytułu wykonawczego, zgodnie z art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego oraz art. 797 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Dłużnik alimentacyjny nie może samym oświadczeniem doprowadzić do zakończenia egzekucji tylko dlatego, że zaczyna płacić alimenty dobrowolnie.

W praktyce oznacza to, że dopóki postępowanie egzekucyjne trwa, komornik może podejmować czynności zmierzające do ściągnięcia alimentów i kosztów egzekucyjnych. Dotyczy to także sytuacji, w której dłużnik przekazuje pieniądze bezpośrednio wierzycielowi albo na rachunek komornika.

Jeżeli chce Pan płacić bieżące alimenty bez kosztów komorniczych, najbezpieczniejszą drogą jest uzyskanie od wierzyciela wniosku o umorzenie egzekucji albo co najmniej wniosku o ograniczenie egzekucji do konkretnych zaległości. Organ egzekucyjny umarza postępowanie na wniosek wierzyciela na podstawie art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

Jaka opłata komornicza obowiązuje przy egzekucji alimentów?

W przesłanym dawnym tekście powołano ustawę o komornikach sądowych i egzekucji. Ta ustawa nie obowiązuje już w zakresie opłat egzekucyjnych. Aktualnie opłaty reguluje ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych.

W sprawie o egzekucję świadczeń pieniężnych, w tym alimentów, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia. Wynika to z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych.

Jeżeli dłużnik po doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji wpłaci świadczenie bezpośrednio komornikowi w terminie miesiąca od dnia doręczenia tego zawiadomienia, zastosowanie może mieć niższa opłata 3% wartości wyegzekwowanego świadczenia, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. W praktyce trzeba sprawdzić datę doręczenia zawiadomienia i sposób dokonania wpłaty.

Opłata komornicza nie jest częścią alimentów należnych dziecku albo innemu uprawnionemu. Jest kosztem egzekucji. Zasada odpowiedzialności dłużnika za koszty celowej egzekucji wynika z art. 770 zdanie pierwsze Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji.

Czy trzeba płacić alimenty powiększone o opłatę komorniczą?

Jeżeli egzekucja jest nadal prowadzona, a alimenty wpływają do komornika albo są przez niego ściągane, trzeba liczyć się z doliczeniem opłaty egzekucyjnej. Dłużnik powinien tak regulować należność, aby wierzyciel otrzymał pełną kwotę alimentów, a koszty egzekucji nie pomniejszały świadczenia należnego uprawnionemu.

Jeżeli natomiast płaci Pan alimenty bezpośrednio wierzycielowi, a wierzyciel nie cofnie wniosku egzekucyjnego, sama wpłata nie blokuje automatycznie dalszych czynności komornika. Należy natychmiast przekazywać komornikowi potwierdzenia zapłaty i wnosić o rozliczenie wpłat oraz ograniczenie egzekucji w zakresie już spełnionego świadczenia.

W razie egzekwowania alimentów już zapłaconych można rozważyć powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli po powstaniu tytułu wykonawczego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Takim zdarzeniem może być zapłata konkretnej zaległej raty alimentacyjnej. Ocena zależy jednak od dokumentów, dat płatności i treści tytułu wykonawczego.

Umorzenie egzekucji alimentów na wniosek wierzyciela

Najprostsze zakończenie egzekucji alimentów następuje wtedy, gdy wierzyciel alimentacyjny składa do komornika wniosek o umorzenie postępowania. Podstawą jest art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego. W sprawach alimentacyjnych warto doprecyzować, czy wniosek dotyczy całej egzekucji, tylko zaległości, czy także przyszłych rat.

Jeżeli wierzyciel obawia się, że dłużnik przestanie płacić, można rozważyć rozwiązanie pośrednie: dłużnik płaci alimenty bezpośrednio wierzycielowi, a wierzyciel cofa egzekucję dopiero po kilku miesiącach terminowych wpłat. Nie jest to jednak obowiązek wierzyciela wynikający wprost z przepisów, lecz kwestia porozumienia między stronami.

Przy umorzeniu postępowania na wniosek wierzyciela komornik może naliczyć opłatę przewidzianą w art. 29 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. Zasadniczo jest to 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, ale ostateczna ocena wymaga sprawdzenia, dlaczego doszło do umorzenia, kiedy dłużnik zapłacił i czy egzekucja była celowa.

Co zrobić, gdy alimenty są już spłacone?

Jeżeli zaległe alimenty zostały spłacone, należy działać na piśmie. W pierwszej kolejności warto wysłać do komornika zestawienie wszystkich wpłat wraz z potwierdzeniami przelewów i wnieść o rozliczenie sprawy. Jeżeli wpłaty były kierowane do wierzyciela, dobrze jest równolegle zażądać od wierzyciela złożenia wniosku o umorzenie albo ograniczenie egzekucji.

Gdy komornik nadal prowadzi czynności mimo spłaty konkretnego długu, możliwa jest skarga na czynności komornika na podstawie art. 767 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Termin do wniesienia skargi wynosi co do zasady tydzień, zgodnie z art. 767 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego. Termin liczy się zależnie od rodzaju czynności lub zawiadomienia o niej, dlatego nie warto zwlekać.

Jeżeli problem dotyczy nie samej czynności, ale wysokości opłaty egzekucyjnej, dłużnik może rozważyć wniosek o obniżenie opłaty na podstawie art. 48 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. Sąd bierze pod uwagę w szczególności nakład pracy komornika, sytuację majątkową dłużnika i wysokość jego dochodów.

Zajęcie nieruchomości i samochodów przy alimentach

Komornik może kierować egzekucję do różnych składników majątku dłużnika, jeżeli pozwalają na to przepisy postępowania egzekucyjnego i wniosek wierzyciela. Egzekucja z ruchomości jest uregulowana w art. 844 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego, a egzekucja z nieruchomości w art. 921 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego.

W sprawach alimentacyjnych komornicy często działają szerzej, ponieważ celem jest zapewnienie regularnej płatności świadczeń utrzymaniowych. Nie oznacza to jednak dowolności. Jeżeli zajęcie kilku samochodów lub nieruchomości jest niewspółmierne do wysokości długu, można analizować zasadność czynności i ewentualnie skorzystać ze skargi na czynności komornika z art. 767 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

Wniosek o ograniczenie egzekucji warto uzasadnić konkretnie: wskazać wysokość zaległości, bieżące wpłaty, wartość zajętych składników majątku i zaproponować mniej uciążliwy sposób zapłaty. Sam fakt, że rachunek bankowy nie jest zajęty, nie oznacza automatycznie, że zajęcia innych składników majątku są bezprawne.

Jak praktycznie uporządkować sprawę?

W pierwszej kolejności należy ustalić, czy istnieją zaległości alimentacyjne. Trzeba porównać tytuł wykonawczy, wniosek egzekucyjny, historię wpłat do wierzyciela i historię wpłat do komornika. Jeżeli są różnice, warto przygotować tabelę z datami, kwotami i tytułami przelewów.

Następnie należy zwrócić się do wierzyciela o złożenie wniosku do komornika. Jeżeli nie ma zaległości, powinien to być wniosek o umorzenie egzekucji na podstawie art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli zaległość nadal istnieje, można wnosić o ograniczenie egzekucji do określonej kwoty.

Do komornika warto złożyć pismo o rozliczenie wpłat i wskazanie aktualnego salda. Jeżeli komornik wyda postanowienie o kosztach, trzeba sprawdzić, czy opłata odpowiada art. 27, art. 29 albo art. 30 ustawy o kosztach komorniczych. Dopiero po takim rozliczeniu można ocenić, czy opłata została naliczona prawidłowo.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy mogę płacić alimenty bezpośrednio dziecku albo drugiemu rodzicowi, gdy sprawa jest u komornika?

Można płacić bezpośrednio wierzycielowi, ale nie kończy to automatycznie egzekucji. Dopóki wierzyciel nie cofnie wniosku albo komornik nie ograniczy postępowania, komornik może nadal działać na podstawie tytułu wykonawczego i wniosku egzekucyjnego.

Czy opłata komornicza pomniejsza alimenty należne dziecku?

Opłata komornicza jest kosztem egzekucji, a nie alimentami. Dłużnik powinien liczyć się z tym, że oprócz alimentów będzie musiał pokryć koszty egzekucyjne, jeżeli egzekucja była celowa. Podstawą jest art. 770 Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisy ustawy o kosztach komorniczych.

Czy wierzyciel musi wycofać egzekucję, jeśli płacę alimenty terminowo?

Nie zawsze. Przepisy nie nakładają na wierzyciela automatycznego obowiązku cofnięcia egzekucji tylko dlatego, że dłużnik deklaruje terminowe płatności. Jeżeli jednak nie ma zaległości, dalsza egzekucja może wymagać oceny pod kątem celowości i zasadności kosztów.

Jak zakwestionować koszty komornicze?

Jeżeli problem dotyczy czynności komornika, podstawą może być skarga z art. 767 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli chodzi o wysokość opłaty egzekucyjnej, należy rozważyć wniosek o jej obniżenie na podstawie art. 48 ustawy o kosztach komorniczych. Terminy są krótkie, dlatego trzeba działać od razu po doręczeniu pisma komornika.

Czy zajęcie samochodów i nieruchomości za alimenty jest dopuszczalne?

Może być dopuszczalne, jeżeli służy egzekucji zasądzonych alimentów i mieści się w granicach prawa. Egzekucję z ruchomości regulują art. 844 i następne Kodeksu postępowania cywilnego, a egzekucję z nieruchomości art. 921 i następne Kodeksu postępowania cywilnego. W razie nadmiernych lub nieprawidłowych czynności można rozważyć skargę.

Źródła

• art. 770, art. 776, art. 797 § 1, art. 825 pkt 1, art. 840 § 1 pkt 2, art. 844 i następne, art. 921 i następne oraz art. 767 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
• art. 27, art. 29, art. 30 oraz art. 48 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych
• ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych