Najważniejsze:
- Komornik nie kończy egzekucji alimentów tylko dlatego, że dłużnik chce płacić dobrowolnie; co do zasady potrzebny jest wniosek wierzyciela albo spełnienie warunków z art. 883 § 2 K.p.c.
- Dłużnik może żądać umorzenia egzekucji co do przyszłych rat alimentacyjnych, jeśli zapłaci wszystkie zaległości i złoży do depozytu kwotę odpowiadającą 6 miesięcznym ratom.
- Wpłaty dokonywane bezpośrednio do wierzyciela w trakcie aktywnej egzekucji nie zawsze eliminują koszty komornicze; o skutkach decyduje etap sprawy i podstawa umorzenia.
- Jeżeli dłużnik po umorzeniu egzekucji przyszłych rat popadnie w zwłokę, komornik może sięgnąć do depozytu i ponownie wszcząć egzekucję.
Alimenty przez komornika a dobrowolna spłata
Jeżeli wierzyciel alimentacyjny, najczęściej drugi rodzic działający w imieniu dziecka, złożył do komornika wniosek egzekucyjny wraz z tytułem wykonawczym, komornik prowadzi egzekucję w granicach tego wniosku. Wynika to z art. 797 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego oraz z art. 804 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W praktyce oznacza to, że dłużnik alimentacyjny nie może jednostronnie zdecydować: „od dziś płacę bez komornika i nie ponoszę kosztów egzekucji”. Dopóki postępowanie egzekucyjne trwa, komornik wykonuje wniosek wierzyciela i rozlicza należności w sprawie.
Kto może zatrzymać egzekucję alimentów?
Najprostsza droga to porozumienie z wierzycielem. Wierzyciel może złożyć wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 820 Kodeksu postępowania cywilnego albo wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Komornik jest takim wnioskiem związany, jeżeli przepisy szczególne nie stoją temu na przeszkodzie.
Warto zadbać, aby porozumienie było pisemne i precyzyjne. Powinno wskazywać kwotę alimentów, termin płatności, numer rachunku, sposób potwierdzania przelewów oraz konsekwencje opóźnienia. Jeżeli wierzyciel zgodzi się tylko na zawieszenie egzekucji, w razie kolejnych zaległości może wnioskować o jej podjęcie.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Umorzenie egzekucji przyszłych rat z art. 883 § 2 K.p.c.
Jeżeli wierzyciel nie chce cofnąć wniosku egzekucyjnego, dłużnik może skorzystać z mechanizmu przewidzianego w art. 883 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten pozwala dłużnikowi żądać umorzenia egzekucji co do świadczeń alimentacyjnych wymagalnych w przyszłości, ale tylko po spełnieniu łącznie określonych warunków.
Dłużnik musi zapłacić wszystkie świadczenia wymagalne, czyli zaległe alimenty wraz z należnościami objętymi egzekucją, oraz złożyć do depozytu sądowego sumę równą świadczeniom periodycznym za 6 miesięcy. Jednocześnie powinien umocować komornika do podejmowania tej sumy, jeżeli ponownie popadnie w zwłokę.
Przykładowo, przy alimentach w wysokości 500 zł miesięcznie depozyt powinien wynosić 3000 zł, o ile nie ma innych świadczeń periodycznych objętych tytułem wykonawczym. Sama wpłata depozytu nie wystarczy, jeżeli nadal istnieją zaległości alimentacyjne albo koszty egzekucyjne, które zgodnie z przepisami obciążają dłużnika.
| Sytuacja |
Co można zrobić? |
Podstawa prawna |
| Wierzyciel zgadza się na dobrowolne płatności |
Poprosić wierzyciela o wniosek o zawieszenie albo umorzenie egzekucji |
art. 820 albo art. 825 pkt 1 K.p.c. |
| Wierzyciel nie chce wycofać sprawy od komornika |
Spłacić zaległości, złożyć depozyt 6 rat i wnieść o umorzenie egzekucji przyszłych świadczeń |
art. 883 § 2 K.p.c. |
| Dłużnik płaci bezpośrednio wierzycielowi mimo aktywnej egzekucji |
Niezwłocznie przekazać dowody wpłat komornikowi i ustalić skutki kosztowe |
art. 804 § 1 K.p.c. oraz ustawa o kosztach komorniczych |
Czy potrzebne jest zezwolenie sądu na depozyt?
W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt III CZP 153/07, wskazano, że do złożenia przez dłużnika w toku egzekucji świadczenia do depozytu sądowego na podstawie art. 883 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego nie jest wymagane zezwolenie sądu przewidziane dla klasycznego postępowania depozytowego.
W praktyce należy jednak ustalić w konkretnej sprawie techniczny sposób wpłaty depozytu i treść oświadczenia o umocowaniu komornika. Najbezpieczniej złożyć do komornika pisemny wniosek, dołączyć dowody spłaty wszystkich zaległości i dowód wpłaty depozytu odpowiadającego 6 ratom.
Koszty komornicze przy alimentach
Opłaty komornicze reguluje ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. W sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych komornik co do zasady pobiera od dłużnika opłatę stosunkową od wyegzekwowanego świadczenia na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy. Dlatego aktywna egzekucja alimentów zwykle oznacza dodatkowe koszty po stronie dłużnika.
Trzeba odróżnić dwie sytuacje. Jeżeli komornik realnie wyegzekwuje alimenty, opłata jest rozliczana według zasad ustawowych. Jeżeli natomiast dochodzi do umorzenia postępowania, znaczenie może mieć art. 29 ustawy o kosztach komorniczych, który określa opłaty przy umorzeniu postępowania, w tym sytuacje związane ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika. Ostateczne rozliczenie zależy od tego, kiedy i w jaki sposób doszło do zapłaty oraz na jakiej podstawie postępowanie zostało zakończone.
Ważne:
Jeżeli chcesz zapłacić zaległości bezpośrednio wierzycielowi, najpierw ustal z komornikiem i wierzycielem, jak taka wpłata zostanie rozliczona. W przeciwnym razie może się okazać, że mimo zapłaty nadal pozostają koszty egzekucyjne albo formalnie niezakończona egzekucja.
Jak złożyć wniosek do komornika?
Wniosek o umorzenie egzekucji przyszłych rat alimentacyjnych na podstawie art. 883 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego powinien być złożony do komornika prowadzącego sprawę. W piśmie należy wskazać sygnaturę akt komorniczych, dane dłużnika i wierzyciela, żądanie umorzenia egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości oraz podstawę prawną.
Do wniosku warto dołączyć: potwierdzenia spłaty wszystkich zaległości, potwierdzenie wpłaty depozytu odpowiadającego 6 ratom, oświadczenie o umocowaniu komornika do podjęcia depozytu w razie zwłoki oraz aktualne potwierdzenie wysokości miesięcznych alimentów. Jeżeli istnieje spór co do salda zadłużenia, przed złożeniem wniosku warto poprosić komornika o rozliczenie sprawy.
Co, jeśli alimenty są należne funduszowi alimentacyjnemu albo gminie?
Opisane zasady dotyczą przede wszystkim egzekucji alimentów prowadzonych na rzecz wierzyciela alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego. Jeżeli sprawa obejmuje należności wypłacone z funduszu alimentacyjnego, zaliczki alimentacyjnej albo należności gminy, mogą mieć zastosowanie dodatkowe przepisy publicznoprawne, w tym ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W takim przypadku adresatem wniosku o raty, odroczenie albo umorzenie może być właściwy organ, a nie tylko komornik lub drugi rodzic.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce mogą wyglądać różne sposoby zakończenia albo ograniczenia egzekucji alimentów.
PRZYKŁAD 1
Ojciec ma zasądzone alimenty po 800 zł miesięcznie. Egzekucja trwa od kilku miesięcy, ale zaległość została już spłacona. Matka dziecka zgadza się, aby ojciec płacił alimenty bezpośrednio na jej rachunek do 10. dnia każdego miesiąca. Składa więc do komornika wniosek o zawieszenie egzekucji na podstawie art. 820 Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli ojciec przestanie płacić, matka może wnieść o podjęcie zawieszonej egzekucji.
PRZYKŁAD 2
Dłużnik płaci alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie, ale wierzyciel nie chce wycofać sprawy od komornika. Dłużnik spłaca całą zaległość, ustala saldo kosztów i wpłaca do depozytu 3600 zł, czyli równowartość 6 rat. Następnie składa do komornika wniosek z art. 883 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli warunki są spełnione, egzekucja przyszłych rat może zostać umorzona, a dłużnik będzie płacił bieżące alimenty dobrowolnie.
PRZYKŁAD 3
Dłużnik przelewa zaległe alimenty bezpośrednio matce dziecka, ale nie informuje komornika i nie uzyskuje wniosku wierzycielki o umorzenie egzekucji. Komornik nadal prowadzi sprawę, bo formalnie nie otrzymał podstaw do jej zakończenia. Dłużnik powinien jak najszybciej przekazać dowody przelewów, poprosić wierzycielkę o potwierdzenie wpłat i ustalić rozliczenie kosztów.
FAQ
Czy mogę płacić alimenty bezpośrednio matce dziecka, jeśli sprawa jest u komornika?
Możesz dokonać takiej wpłaty, ale nie oznacza to automatycznie zakończenia egzekucji. Dopóki wierzyciel nie złoży odpowiedniego wniosku albo nie zostaną spełnione warunki z art. 883 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, komornik może nadal prowadzić postępowanie.
Czy komornik sam umorzy egzekucję, jeśli płacę regularnie?
Co do zasady nie. Komornik działa w granicach wniosku wierzyciela i tytułu wykonawczego. Sam fakt regularnych płatności może nie wystarczyć do umorzenia egzekucji, jeżeli nie ma wniosku wierzyciela lub podstawy ustawowej.
Ile trzeba wpłacić do depozytu przy art. 883 § 2 K.p.c.?
Należy złożyć kwotę równą świadczeniom periodycznym za 6 miesięcy. Przy alimentach po 1000 zł miesięcznie będzie to 6000 zł. Oprócz tego trzeba spłacić wszystkie wymagalne zaległości.
Czy po umorzeniu egzekucji przyszłych rat komornik może wrócić do sprawy?
Tak. Jeżeli dłużnik popadnie w zwłokę z płatnością alimentów, komornik może skorzystać z umocowania do podjęcia kwoty z depozytu i równocześnie wszcząć egzekucję z urzędu na podstawie art. 883 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego.
Czy koszty komornicze zawsze znikną po umorzeniu egzekucji?
Nie zawsze. Koszty zależą od tego, jakie czynności wykonano, jakie kwoty zostały wyegzekwowane i na jakiej podstawie postępowanie zostało umorzone. Zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, w szczególności art. 27 i art. 29 tej ustawy.
Podsumowanie
Ograniczenie kosztów komorniczych przy alimentach jest możliwe, ale wymaga działania zgodnego z procedurą. Najlepszym rozwiązaniem jest porozumienie z wierzycielem i jego wniosek o zawieszenie albo umorzenie egzekucji. Jeżeli wierzyciel odmawia, dłużnik może rozważyć tryb z art. 883 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, czyli spłatę zaległości, depozyt 6 rat i wniosek o umorzenie egzekucji przyszłych świadczeń.
Źródła
- art. 797 § 1, art. 804 § 1, art. 820, art. 825 pkt 1 oraz art. 883 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego,
- art. 27 i art. 29 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych,
- ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,
- uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt III CZP 153/07.
Fundusz alimentacyjny po przekroczeniu dochodu – co można zrobić?
