Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wysokość alimentów i alimenty wsteczne

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 27.07.2009

Wniosłam sprawę o ustalenie ojcostwa i alimenty. Ojciec nigdy nie uznał córeczki i nie interesuje się jej losem. Nie płacił też alimentów, ja zaś jestem bezrobotna bez prawa do zasiłku. Ojciec dziecka oferuje 300 zł miesięcznie, ale ja przedstawiłam rachunki za utrzymanie córeczki w wysokości prawie 700 zł. Jaka więc kwota zostanie przysądzona? Czy istnieje jakaś ustawa, która mówi, że jeśli ojciec dziecka nie interesuje się nim, to powinien pokryć 70% kosztów jego utrzymania? Nadmienię, że ojciec dziecka prowadzi firmę i ma wyższe wykształcenie. W pozwie nie ujęłam niestety alimentów wstecznych. Czy zostaną one przysądzone, czy muszę założyć o nie nową sprawę?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wysokość alimentów i alimenty wsteczne

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci

Kwestię obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci regulują przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.io.).

 

Zgodnie z art. 133 K.r.io. na rodzicach ciąży obowiązek alimentacyjny względem dziecka. Powstaje on z chwilą urodzenia się dziecka.

 

Z kolei zgodnie z art. 135 K.r.io. zakres świadczeń alimentacyjnych obciążających obowiązanych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

 

Pojęcia „usprawiedliwione potrzeby” oraz „możliwości zarobkowe i majątkowe” szczegółowo omówiono w uchwale Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r. (III CZP 91/86). W uchwale tej stwierdzono m.in.: „Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można jednoznacznie zdefiniować, ponieważ nie ma jednego stałego kryterium odniesienia. Rodzaj i rozmiar tych potrzeb jest uzależniony od cech osoby uprawnionej oraz od splotu okoliczności natury społecznej i gospodarczej, w których osoba uprawniona się znajduje. Nie jest możliwe ustalenie katalogu usprawiedliwionych potrzeb podlegających zaspokojeniu w ramach obowiązku alimentacyjnego i odróżnienie ich od tych, które jako objaw zbytku lub z innych przyczyn nie powinny być uwzględnione. W każdym razie zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczać będą poszczególne sytuacje uprawnionego i zobowiązanego, konkretne warunki społeczno-ekonomiczne oraz cele i funkcje obowiązku alimentacyjnego. Dopiero na tym tle będzie można określić potrzeby życiowe – materialne i intelektualne uprawnionego”.

Zakres potrzeb dziecka które rodzice powinni zaspokoić

Zakres potrzeb dziecka, które rodzice powinni zaspokoić, wyznacza treść art. 96 K.r.io., według którego rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie – odpowiednio do jego uzdolnień – do pracy dla dobra społeczeństwa.

 

Ponadto – zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie zasadą – dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami i to zarówno wtedy, gdy żyją z nimi wspólnie, jak i wtedy, gdy żyją oddzielnie. Oznacza to, że rodzice powinni zapewnić dziecku warunki materialne odpowiadające tym, w jakich sami żyją. Nie będzie to jednak dotyczyło potrzeb będących przejawem zbytku.

Co sąd bierze pod uwagę orzekając o wysokości alimentów?

Mając na uwadze powyższe informacje, trudno jest jednoznacznie określić, w jakiej wysokości sąd orzeknie alimenty w Pani sprawie. Orzekając o wysokości alimentów, sąd, oprócz usprawiedliwionych potrzeb dziecka, weźmie też pod uwagę możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego (art. 135 § 1 K.r.io.). Przez ustawowe określenie „możliwości zarobkowe i majątkowe” rozumieć należy nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane ze swojego majątku, lecz te zarobki i te dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.

 

Z pytania wynika, że ojciec dziecka ma prawdopodobnie wyższe wykształcenie, a oprócz tego prowadzi firmę – te fakty będą więc miały na pewno wpływ na wysokość alimentów.

 

Ponadto chcę jeszcze zauważyć, że obecnie brak przepisów mówiących o tym, że w razie kiedy jedno z rodziców trwale nie opiekuje się dzieckiem, to musi pokrywać jakiś procent kosztów związanych z jego utrzymaniem. Tak jak wspomniałem wcześniej, w każdym przypadku tę kwotę sąd będzie ustalał indywidualnie, zgodnie z możliwościami majątkowymi i zarobkowymi zobowiązanego.

Dochodzenie alimentów z datą wsteczną

Na koniec chciałbym przejść do kwestii tzw. alimentów wstecznych.

 

Co do zasady, zgodnie z art. 137 K.r.io. roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat trzech.

 

Trzeba tutaj jednak mieć na uwadze uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1949 r. (WaC 389/49), w której rozstrzygnięta została kwestia dopuszczalności dochodzenia roszczeń alimentacyjnych za okres poprzedzający wniesienie pozwu. W uchwale tej przyjęto zasadę, że roszczeń dziecka pozamałżeńskiego wobec jego ojca o zaległe świadczenia okresowe z tytułu kosztów wychowania i utrzymania można dochodzić tylko wtedy, gdy pozostały niezaspokojone potrzeby dziecka lub gdy zaciągnięto zobowiązania (np. pożyczka) na pokrycie tych kosztów.

 

Podobny wniosek wynika również z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1976 r. (III CRN 88/76), zgodnie z którym z uwagi na charakter świadczeń alimentacyjnych przeznaczonych na bieżące utrzymanie osoby uprawnionej domaganie się ich za okres poprzedzający wytoczenie powództwa może być uzasadnione tylko wówczas, gdy pozostają z tego okresu niezaspokojone potrzeby lub zobowiązania zaciągnięte przez uprawnionego względem osoby trzeciej na pokrycie tychże potrzeb.

 

W związku z powyższym dochodzenie zaległych alimentów na podstawie art. 137 K.r.io. jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. jeśli na utrzymanie dziecka zaciągnęła Pani jakieś zobowiązania, których do dnia dzisiejszego Pani nie spłaciła.

Żądanie zwrotu kosztów poniesionych przez matkę na zaspokojenie potrzeb dziecka w przeszłości

Natomiast pewną możliwość daje tutaj Pani art. 140 K.r.io. Zgodnie z nim: „Osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania, nie będąc do tego zobowiązana albo będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić”.

 

Jeżeli więc dziecko było na wyłącznym utrzymaniu np. matki, to matka ma prawo domagać się od ojca dziecka zwrotu odpowiedniej części poniesionych na ten cel kosztów. Podstawę prawną takiego żądania stanowi właśnie przywołany art. 140.

 

Potwierdzeniem tego może być orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 1978 r. (III CZP 4/78), zgodnie z którym rodzicowi, który wyłącznie łożył na utrzymanie wspólnego dziecka, przysługuje prawo domagania się od drugiego rodzica zwrotu odpowiedniej części poniesionych na ten cel kosztów (art. 140 § 1 K.r.io.) niezależnie od tego, z jakich źródeł czerpał on środki na zaspokajanie potrzeb dziecka.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • siedem minus 8 =

»Podobne materiały

Alimenty dzieci względem rodziców

Czy córka, która jest mężatką, nieposiadającą żadnego dochodu (pracuje tylko mąż), jest zobowiązana płacić alimenty swojej mamie? Czy w takiej sytuacji alimenty dla rodzica mogą być pobrane z dochodu męża córki?

 

Wpływ podziału majątku na wysokość alimentów

Planujemy rozwieść się z żoną bez orzekania o winie. Mamy mieszkanie – jak będzie wyglądał podział majątku? Jak wpłynie on na wysokość alimentów (mamy dwie córki – jedna ma 9 lat, druga 2; zarabiam ok. 6000 zł)?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »