Rozwód z mężem alkoholikiem z orzeczeniem o winie

Rozwód z mężem alkoholikiem a orzeczenie o winie

Podstawą rozwodu jest art. 56 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z tym przepisem każdy z małżonków może żądać rozwodu, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Zupełny rozkład oznacza zwykle ustanie więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej, a trwały - brak realnych widoków na powrót do wspólnego pożycia.

rozwód z mężem alkoholikiem z orzeczeniem o winie wymaga wykazania, że nadużywanie alkoholu lub związane z nim zachowania przyczyniły się do rozkładu pożycia. Jeżeli mąż nadużywa alkoholu, nie interesuje się rodziną, nie uczestniczy w kosztach utrzymania domu, wszczyna awantury, dopuszcza się przemocy albo lekceważy obowiązki wobec dzieci, może to uzasadniać żądanie rozwodu z orzeczeniem o jego winie. Podstawą oceny winy jest art. 57 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym sąd, orzekając rozwód, orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

Trzeba jednak pamiętać, że samo stwierdzenie choroby alkoholowej nie wystarczy. W pozwie należy wykazać, że konkretne zachowania męża naruszały obowiązki małżeńskie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, czyli obowiązek wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy, wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny. Znaczenie ma też art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który nakłada na oboje małżonków obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.

Kiedy sąd może przypisać mężowi wyłączną winę?

Wyłączna wina męża oznacza, że to jego zawinione zachowania doprowadziły do rozpadu małżeństwa, a żonie nie można przypisać współwiny. W praktyce sąd bada całokształt relacji, przebieg małżeństwa i przyczyny kryzysu. Jeżeli oboje małżonkowie przyczynili się do rozkładu pożycia, sąd może orzec winę obojga.

W sprawach dotyczących alkoholu szczególne znaczenie mają dowody pokazujące skutki picia dla życia rodziny. Mogą to być: interwencje Policji, dokumentacja procedury Niebieskiej Karty, zaświadczenia lekarskie, dokumenty z terapii odwykowej, zeznania świadków, wiadomości SMS, e-maile, nagrania wykonane na potrzeby ochrony własnych praw, wydruki przelewów, rachunki za utrzymanie dzieci oraz dokumenty potwierdzające brak finansowego udziału męża w życiu rodziny.

Jeżeli w sprawie występuje przemoc, warto reagować nie tylko w postępowaniu rozwodowym. Znęcanie się fizyczne lub psychiczne nad osobą najbliższą może stanowić przestępstwo z art. 207 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Policja może także wydać wobec osoby stosującej przemoc domową nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i zakaz zbliżania się do niego na podstawie art. 15aa ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Rozwód z orzeczeniem winy czy bez orzekania o winie?

Na podstawie art. 57 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd zaniecha orzekania o winie tylko wtedy, gdy zgodnie zażądają tego oboje małżonkowie. W takim przypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy. Jeżeli żona chce wykazać wyłączną winę męża, powinna wyraźnie wskazać to w pozwie.

Rozwód bez orzekania o winie jest zwykle szybszy, ale nie zawsze korzystny. Jeżeli mąż doprowadził do rozpadu małżeństwa przez alkohol, przemoc lub rażące zaniedbywanie rodziny, orzeczenie o winie może mieć znaczenie dla alimentów między byłymi małżonkami oraz dla oceny sytuacji rodzinnej. Trzeba jednak liczyć się z tym, że sprawa z orzekaniem o winie zwykle wymaga szerszego postępowania dowodowego i może trwać dłużej.

Alimenty na żonę po rozwodzie z winy męża

Najważniejszą różnicę między rozwodem z winy a rozwodem bez winy widać przy alimentach między byłymi małżonkami. Art. 60 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka środków utrzymania odpowiadających jego usprawiedliwionym potrzebom oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Jeżeli jednak sąd uzna męża za wyłącznie winnego, zastosowanie może mieć art. 60 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z tym przepisem małżonek niewinny może żądać alimentów, jeżeli rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej, nawet gdy nie znajduje się w niedostatku.

W praktyce sąd porównuje sytuację materialną żony po rozwodzie z sytuacją, jaką miałaby, gdyby małżeństwo funkcjonowało prawidłowo. Znaczenie mają m.in. dochody stron, koszty utrzymania, opieka nad dziećmi, stan zdrowia, wiek, kwalifikacje zawodowe oraz realne możliwości pracy. Nie ma automatycznej kwoty alimentów - wysokość świadczenia zależy od konkretnego stanu faktycznego.

Alimenty na dzieci, władza rodzicielska i kontakty

Jeżeli małżonkowie mają małoletnie dzieci, sąd rozwodowy musi rozstrzygnąć sprawy rodzinne wskazane w art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W wyroku rozwodowym sąd orzeka o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem, kontaktach rodziców z dzieckiem oraz o kosztach utrzymania i wychowania dziecka.

Alimenty na dziecko wynikają z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na jego utrzymanie i wychowanie. Zakres alimentów określa art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - zależy on od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz zarobkowych i majątkowych możliwości rodzica.

W pozwie można żądać zabezpieczenia alimentów na czas procesu. Podstawą jest art. 730 § 1 oraz art. 753 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Dzięki temu sąd może zobowiązać męża do płacenia określonej kwoty jeszcze przed zakończeniem sprawy rozwodowej.

Jakie dowody przygotować do rozwodu z mężem alkoholikiem?

W sprawie o rozwód z orzeczeniem o winie ciężar przedstawienia faktów i dowodów spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne. Wynika to z art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny oraz art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego. Dlatego w pozwie trzeba konkretnie opisać zachowania męża i wskazać dowody.

Najczęściej przydatne są:

• zeznania świadków, np. rodziny, sąsiadów, znajomych, którzy widzieli awantury, nietrzeźwość lub zaniedbywanie dzieci,
• notatki z interwencji Policji, dokumenty z procedury Niebieskiej Karty, zaświadczenia lekarskie, obdukcje,
• wydruki wiadomości, e-maili, potwierdzenia przelewów i rachunki dokumentujące koszty utrzymania rodziny,
• dokumenty z leczenia odwykowego, izby wytrzeźwień, poradni, jeżeli są dostępne legalnie,
• nagrania lub zdjęcia, jeżeli zostały uzyskane bez naruszania prawa i służą ochronie uzasadnionego interesu procesowego.

Warto unikać ogólników. Zamiast pisać jedynie, że mąż pije i niszczy rodzinę, lepiej wskazać daty lub okresy, przykłady konkretnych awantur, skutki dla dzieci, brak pieniędzy na dom, interwencje służb i próby podjęcia leczenia.

Dokumenty do pozwu o rozwód z mężem alkoholikiem

Pozew o rozwód składa się do sądu okręgowego. Właściwość sądu określa art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego - co do zasady właściwy jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich nadal w tym okręgu mieszka lub przebywa. W braku tej podstawy stosuje się dalsze reguły właściwości z art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego.

Do pozwu należy zwykle dołączyć:

• odpis skrócony aktu małżeństwa,
• odpisy skrócone aktów urodzenia małoletnich dzieci,
• odpis pozwu i załączników dla drugiej strony,
• dowody winy męża i dowody dotyczące sytuacji dzieci,
• zaświadczenie o zarobkach, PIT, dokumenty kosztów utrzymania, rachunki, umowy najmu, opłaty za szkołę lub leczenie,
• potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej.

Opłata stała od pozwu o rozwód wynosi 600 zł na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Jeżeli strona nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 102 ust. 1 tej ustawy.

Co powinno znaleźć się w pozwie?

W pozwie należy sformułować jasne żądania. Przy sprawie z mężem alkoholikiem najczęściej są to:

• rozwiązanie małżeństwa przez rozwód z wyłącznej winy męża,
• powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad dziećmi matce albo odpowiednie uregulowanie władzy rodzicielskiej obojga rodziców,
• ustalenie miejsca zamieszkania dzieci przy matce,
• zasądzenie alimentów na dzieci,
• uregulowanie kontaktów ojca z dziećmi albo ich ograniczenie, jeżeli wymaga tego dobro dzieci,
• zabezpieczenie alimentów i kontaktów na czas procesu,
• ewentualne alimenty na żonę, jeżeli są ku temu podstawy z art. 60 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
• wnioski dowodowe, w tym świadkowie i dokumenty.

Jeżeli małżonkowie nadal mieszkają razem, można również rozważyć żądanie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania na czas wspólnego zamieszkiwania po rozwodzie. Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest art. 58 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

FAQ

Podsumowanie

Jeżeli mąż pije, nie dba o rodzinę, nie utrzymuje domu, stosuje przemoc albo rażąco narusza obowiązki małżeńskie, warto rozważyć pozew o rozwód z orzeczeniem o jego wyłącznej winie. Takie żądanie powinno być poparte konkretnymi dowodami i dobrze opisanym przebiegiem małżeństwa.

W sprawie rozwodowej trzeba jednocześnie zadbać o kwestie dzieci, alimentów, kontaktów, zabezpieczenia na czas procesu i ewentualnych alimentów dla małżonka niewinnego. Każda sprawa zależy od faktów, dlatego przed złożeniem pozwu warto uporządkować dokumenty, świadków i żądania procesowe.

Źródła

• Art. 23, art. 27, art. 56, art. 57, art. 58, art. 60, art. 133 i art. 135 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
• Art. 41, art. 232, art. 730 § 1 i art. 753 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
• Art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
• Art. 207 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
• Art. 15aa ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
• Art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.