Zdrada i wina męża
Niestety, zdrada, a także wyłączna wina w rozpadzie pożycia małżeńskiego stron nie powoduje automatycznie nierównego podziału majątku. Jednak obecne orzecznictwo wskazuje na to, iż zdrada może wpłynąć na postępowanie o podział majątku wspólnego. Rozumiem, że między Państwem – na skutek zdrady – doszło do trwałego i zupełnego rozpadu pożycia małżeńskiego, z uwagi na to, aby doszło do podziału majątku wspólnego, a w szczególności, aby mogła Pani wystosować roszczenie o zwrot nakładów, powinna Pani wnieść pozew o rozwód – najlepiej ubiegając się o orzeczenie winy męża. Jeżeli doszło do zdrady, to proponuję, aby upierała się Pani przy orzeczeniu winy męża w rozpadzie pożycia małżeńskiego, bowiem zgodnie z najnowsza linią orzecznictwa niniejsze wpływa na podział majątku.
Sąd ustala wartość majątku podlegającego podziałowi według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej i według cen obowiązujących w chwili zamknięcia rozprawy (post. SN z 11.3.2010 r., sygn. akt IV CSK 429/09). W sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd ustala wartość nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków bez względu na inicjatywę dowodową uczestników postępowania (uchw. SN z 21.2.2008 r., sygn. akt III CZP 148/07). O rozliczeniu w postępowaniu o podział majątku wspólnego nakładów i wydatków poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty i z majątku osobistego na majątek wspólny w czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej, a także rozliczenia nakładów i wydatków dokonanych przez każdego z małżonków (lub byłych małżonków) w okresie od ustania wspólności do chwili podziału majątku wspólnego (zob. np. post. SN: z 7.1.2009 r., sygn. akt II CSK 390/08).
Nierówne udziały w dzielonym majątku
Zgodnie z treścią art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Reguła ta, podyktowana zasadą równouprawnienia małżonków, może zostać jednak zmodyfikowana w uzasadnionych przypadkach. Z art. 43 § 2 wynika, że „ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym po ustaniu wspólności może nastąpić wtedy, gdy:
1) zaistnieją po temu ważne powody,
2) małżonkowie w nierównym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego”.
Ustawodawca konsekwentnie, tak jak w przypadku obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny unormowanego w art. 27, uznaje pracę przy wychowywaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym za zadośćuczynienie obowiązkom małżeńskim, nakazując uwzględnienie tej pracy przy określaniu ewentualnych nierównych udziałów w majątku wspólnym. Z uwagi na powyższe, jeżeli to Pani również partycypowała w kosztach budowy i opłat domu, a także powiększania majątku wspólnego, a także majątku męża, powinna Pani taki wniosek zgłosić w toku postępowania, a także wystosować roszczenie o zwrot nakładów poczynionych na majątek męża. Proszę jednak pamiętać, iż jest to roszczenie aktualne w tracie postępowania o podział majątku. Zgodnie ze stanowiskiem SN (post. SN z 26.11.1973 r., sygn. akt III CRN 227/73) „art. 43 § 2 KRO może mieć zastosowanie nie w każdym wypadku faktycznej nierówności przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, lecz tylko w tych wypadkach, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównego udziału, w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych”. Zgodnie ze stanowiskiem SN (post. SN z 30.11.1972 r., sygn. akt III CRN 235/72): „jeżeli małżonek w sposób rażący lub uporczywy, mimo posiadanych sił oraz możliwości zarobkowych, nie przyczynia się odpowiednio do tych możliwości do powstania majątku wspólnego, drugi małżonek może żądać, aby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z małżonków przyczynił się do powstania tego majątku”.
Alimenty na żonę po rozwodzie
Z uwagi na powyższe po orzeczeniu rozwodu jak najbardziej może Pani ubiegać się od męża o zwrot nakładów poczynionych na nieruchomość, a także ustalenie nierównych udziałów. W ostatnim orzecznictwie przyjmuje się także, iż wina w rozkładzie pożycia ma wpływ na dalszy podział majątku. Sąd zajmował się głównie w tej sprawie zdradą małżeńską i niewdzięcznością drugiego małżonka – dlatego powinien je Pan wykorzystać także w swoim postępowania. Oprócz tego, jeżeli rozpad małżeństwa nastąpił na skutek zdrady męża, proponuję, aby ubiegała się Pani o orzeczenie alimentów na siebie. Zgodnie z treścią art. 60 § 2 „jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku”.
Przesłanką rozszerzonego obowiązku alimentacyjnego małżonka, który w wyroku rozwodowym został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, jest ustalenie, że rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, co niewątpliwie następuje w Pani przypadku.