Awaria samochodu w leasingu

Wady ciągnika siodłowego będącego przedmiotem leasingu

Umowa leasingu jest umową nie nazbyt korzystną dla Pana jako korzystającego.

W przypadku wad przedmiotu leasingu mają zastosowanie dwa przepisy ustawy Kodeks cywilny, które te kwestie regulują, a mianowicie art. 709⁷, który stanowi, iż „korzystający obowiązany jest utrzymywać rzecz w należytym stanie, w szczególności dokonywać jej konserwacji i napraw niezbędnych do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym, z uwzględnieniem jej zużycia wskutek prawidłowego używania, oraz ponosić ciężary związane z własnością lub posiadaniem rzeczy”.

Ta regulacja dotyczy raczej jednak zwykłych napraw rzeczy, a więc nie takich, które wynikają np. z wad konstrukcyjnych przedmiotu leasingu, a taką można podejrzewać w przypadku nowego ciągnika, bo zakładam, że przedmiotem umowy był ciągnik nowy.

Jeśli nie był nowy i naprawa związana była po prostu z eksploatacją maszyny, normalnym zużyciem, to w oparciu o wyżej cytowany przepis obowiązek naprawy obciąża w całości Pana i brak tu podstaw do formułowania przez Pana jakichkolwiek roszczeń.

Jeśli natomiast uszkodzenie ciągnika było wynikiem jakiejś wady konstrukcyjnej, to wówczas w grę wchodzi zastosowanie kolejnego przepisu, tj. art. 709⁸ Kodeksu cywilnego. Przepis ten brzmi dokładnie tak:

„§ 1. Finansujący nie odpowiada wobec korzystającego za wady rzeczy, chyba że wady te powstały na skutek okoliczności, za które finansujący ponosi odpowiedzialność. Postanowienia umowne mniej korzystne dla korzystającego są nieważne.

§ 2. Z chwilą zawarcia przez finansującego umowy ze zbywcą z mocy ustawy przechodzą na korzystającego uprawnienia z tytułu wad rzeczy przysługujące finansującemu względem zbywcy, z wyjątkiem uprawnienia odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą.

§ 3. Wykonanie przez korzystającego uprawnień określonych w § 2 nie wpływa na jego obowiązki wynikające z umowy leasingu, chyba że finansujący odstąpi od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy.

§ 4. Korzystający może żądać odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy, jeżeli uprawnienie finansującego do odstąpienia wynika z przepisów prawa lub umowy ze zbywcą. Bez zgłoszenia żądania przez korzystającego finansujący nie może odstąpić od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy.

§ 5. W razie odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy, umowa leasingu wygasa. Finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i wygaśnięcia umowy leasingu oraz umowy ze zbywcą”.

Odpowiedzialność firmy leasingowej

Proszę zwrócić uwagę, że finansujący ponosi wobec Pana odpowiedzialność tylko wtedy, gdy wady powstały na skutek okoliczności, za które on ponosi odpowiedzialność. Jak podkreśla się w nauce prawa, odpowiedzialność finansującego dotyczy wad powstałych w czasie, gdy rzecz znajdowała się w posiadaniu finansującego przed jej wydaniem korzystającemu, ewentualnie powstałych na skutek wadliwego jej wytworzenia przez zbywcę spowodowanego błędnymi wskazówkami finansującego [tak M. Pazdan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2004, s. 330].

Zatem jeżeli ciągnik ma wady, które ograniczają jego przydatność do umówionego użytku i te wady są wynikiem działania lub zaniechania finansującego, to może Pan żądać odpowiedniego obniżenia rat leasingowych za czas trwania wad. Jakiego rodzaju są to wady, w postępowaniach sądowych ustala się na podstawie opinii biegłych z zakresu motoryzacji i budowy maszyn, bo jedynie oni mają wiedzę specjalistyczną w tym zakresie. Ja niestety jako prawnik nie jestem w stanie ocenić Panu, jakiego rodzaju jest to wada, mogę tylko wyjaśnić, jakie ewentualnie ma Pan roszczenia.

Wypowiedzenie umowy leasingu

Natomiast w przypadku, gdy w chwili wydania Panu ciągnika miał on wady, które uniemożliwiają przewidziane w umowie używanie rzeczy, albo jeżeli wady te powstały później, a finansujący mimo otrzymanego zawiadomienia nie usunął ich w czasie odpowiednim, albo jeżeli wady usunąć się nie dadzą, może Pan wypowiedzieć umowę leasingu bez zachowania terminów wypowiedzenia.

Jeżeli jednak to jest wada konstrukcyjna, a nie wada powstała wskutek działania leasingodawcy, to nie ma Pan w stosunku do niego żadnych roszczeń, a jedynie roszczenia do zbywcy ciągnika. Ma Pan tu wszelkie uprawnienia tak z zakresu rękojmi, jak i gwarancji, poza odstąpieniem od umowy. Może Pan zatem żądać naprawy, zmniejszenia ceny ciągnika.

Wyjaśniam jednak, ze uprawnienia te może Pan realizować bezpośrednio wobec zbywcy ciągnika, a nie finansującego. Korzystanie przez Pana z tych uprawnień nie wpływa jednak na jego obowiązki wynikające z umowy leasingu (z wyjątkiem przypadku, gdy finansujący odstąpi od umowy ze zbywcą), niestety oznacza to w praktyce, że jeżeli żąda Pan usunięcia wad bądź wymiany rzeczy na wolną od wad, to nie może Pan żądać zwolnienia z obowiązku zapłaty rat za czas, gdy nie używał Pan rzeczy.

Tak więc – jeśli chodzi o wadę konstrukcyjną, a nie eksploatacyjną (a tak raczej jest), winien Pan kierować swoje żądania do zbywcy ciągnika, a nie finansującego.