Zmiana właściciela nieruchomości a wpis hipoteki przymusowej

Czy zmiana właściciela blokuje wpis hipoteki przymusowej?

Co do zasady hipoteka przymusowa jest ustanawiana na nieruchomościach dłużnika. Wynika to z art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Oznacza to, że jeżeli sprzedający skutecznie przeniósł własność mieszkania na kupującego, a dopiero później wierzyciel sprzedającego składa wniosek o hipotekę, taki wniosek co do zasady powinien zostać oddalony, ponieważ nieruchomość nie jest już własnością dłużnika. Trzeba jednak uwzględnić szczególne podstawy odpowiedzialności rzeczowej oraz ewentualne wcześniejsze zabezpieczenia.

Problem jest jednak bardziej złożony. Wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku, a o kolejności wniosków rozstrzyga chwila ich wpływu do sądu. W postępowaniu elektronicznym znaczenie ma nawet sekunda umieszczenia wniosku w systemie. Dlatego dla kupującego ważne jest nie tylko to, kiedy podpisano akt notarialny, lecz także to, czy przed skutecznym przeniesieniem własności nie wpłynął już wniosek o wpis hipoteki przymusowej.

Jeżeli w księdze wieczystej nie ma żadnej wzmianki o wniosku o hipotekę, a notariusz składa wniosek o wpis nowego właściciela po akcie notarialnym, ryzyko wpisu hipoteki za później ujawnione długi sprzedającego jest zasadniczo mniejsze. Jeżeli jednak wzmianka już widnieje w księdze wieczystej, transakcję trzeba traktować jako obarczoną ryzykiem do czasu ustalenia, czego dotyczy wniosek.

Znaczenie kolejności wniosków w księdze wieczystej

W sprawach wieczystoksięgowych sąd bada treść i formę wniosku, dokumenty dołączone do wniosku oraz treść księgi wieczystej. Kolejność wniosków ma duże znaczenie, ponieważ art. 626⁶ Kodeksu postępowania cywilnego wiąże kolejność rozpoznawania wniosków z chwilą ich wpływu do właściwego sądu. Z kolei art. 626⁷ Kodeksu postępowania cywilnego przewiduje ujawnienie wzmianki o wniosku w odpowiednim dziale księgi wieczystej.

Jeżeli pierwszy wpłynie wniosek o wpis własności na rzecz kupującego, a dopiero później urząd skarbowy albo inny wierzyciel złoży wniosek o hipotekę za długi sprzedającego, wierzyciel ma zasadniczy problem: nieruchomość została już nabyta przez osobę, która nie jest dłużnikiem. Inaczej wygląda sytuacja, gdy najpierw został złożony wniosek o hipotekę przymusową, a dopiero potem nastąpiło przeniesienie własności. Wtedy sąd może uwzględnić wcześniejszy wniosek i hipoteka może obciążyć nieruchomość mimo późniejszej zmiany właściciela.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego historycznie występowały dwa stanowiska. W części orzeczeń przyjmowano, że wniosek o wpis hipoteki przymusowej nie może być uwzględniony, jeżeli w chwili rozpoznawania wniosku dłużnik nie jest już właścicielem nieruchomości. Tak stwierdzono między innymi w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 1994 r., sygn. akt III CZP 72/94, oraz w postanowieniu z dnia 23 stycznia 2004 r., sygn. akt III CK 245/02. W tym ostatnim orzeczeniu wskazano, że skutek wsteczny wpisu dotyczy dopiero wpisu dopuszczalnego w chwili jego dokonania.

W późniejszej linii orzeczniczej wskazywano jednak, że przeniesienie własności i wpis nowego właściciela nie zawsze stanowią przeszkodę do wpisu hipoteki na podstawie wniosku złożonego wcześniej. Takie stanowisko znalazło wyraz między innymi w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt III CZP 17/08, oraz w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 54/08. Z tego powodu nie wolno bagatelizować nawet samej wzmianki o wniosku.

Przy ocenie konkretnej sprawy trzeba rozróżnić datę zawarcia umowy przenoszącej własność od daty ujawnienia nabywcy w księdze wieczystej. Przy zwykłej sprzedaży nieruchomości wpis nowego właściciela ma zasadniczo charakter deklaratoryjny, a własność przechodzi na podstawie skutecznej umowy. Sam brak ujawnienia kupującego w księdze nie oznacza więc, że sprzedający nadal jest właścicielem.

Urząd skarbowy, ZUS i inne podstawy wpisu hipoteki przymusowej

W przypadku zaległości podatkowych szczególne znaczenie mają art. 34 i 35 Ordynacji podatkowej. Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka przymusowa między innymi na nieruchomościach podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe, w granicach określonych przepisami. Hipoteka przymusowa powstaje przez dokonanie wpisu do księgi wieczystej, a podstawą wpisu może być na przykład doręczona decyzja podatkowa, tytuł wykonawczy albo zarządzenie zabezpieczenia, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.

Podobne ryzyko może wystąpić przy zaległościach składkowych, zwłaszcza gdy wierzycielem jest ZUS. Jeżeli sprawa dotyczy udziału w nieruchomości albo majątku spadkowego, warto osobno przeanalizować, czy możliwa jest hipoteka przymusowa ZUS na udziale spadkowym. W przypadku wierzytelności publicznoprawnych podstawą zabezpieczenia mogą być dokumenty wydawane w postępowaniach administracyjnych lub egzekucyjnych.

Wnioski o wpis składane przez uprawnione organy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego mogą zostać ujawnione w księdze bardzo szybko. Dla kupującego oznacza to, że odpis księgi wieczystej należy sprawdzać nie kilka dni wcześniej, ale bezpośrednio przed podpisaniem aktu oraz przed wypłatą ceny.

Jeżeli chodzi o inne wierzytelności, art. 110 ustawy o księgach wieczystych i hipotece pozwala uzyskać hipotekę przymusową także na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia, postanowienia prokuratora, decyzji administracyjnej, dokumentu zabezpieczenia albo zarządzenia zabezpieczenia określonego w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile właściwe przepisy przewidują taką możliwość.

Osobnym zagadnieniem jest hipoteka ZUS na nieruchomości, ponieważ przy zaległościach składkowych trzeba badać nie tylko księgę wieczystą, ale również status dłużnika, okres zaległości, podstawę prawną zabezpieczenia oraz ewentualną odpowiedzialność następców prawnych.

Czy wpis roszczenia z umowy przedwstępnej chroni kupującego?

Wpis roszczenia o przeniesienie własności z umowy przedwstępnej jest ważnym zabezpieczeniem kupującego, ale nie daje pełnej ochrony przed każdym ryzykiem. Ujawnione w księdze wieczystej roszczenie uzyskuje skuteczność wobec praw nabytych przez czynność prawną po jego ujawnieniu. Do pierwszeństwa roszczeń ujawnionych w księdze wieczystej stosuje się odpowiednio przepisy o pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych, a o pierwszeństwie prawa, którego dotyczy roszczenie, rozstrzyga chwila złożenia wniosku o wpis roszczenia.

Wpis roszczenia może więc pomóc, zwłaszcza gdy po jego ujawnieniu sprzedający próbuje sprzedać nieruchomość innej osobie albo ustanowić sprzeczne prawa. Nie oznacza jednak, że kupujący może zignorować wzmianki o nowych wnioskach, zaległości publicznoprawne sprzedającego albo dokumenty wymagane przez notariusza. Wpis roszczenia nie jest automatycznym zakazem wpisu hipoteki przymusowej, zwłaszcza gdy wniosek wierzyciela wpłynął wcześniej.

Jeżeli od wpisu roszczenia minął rok, trzeba dodatkowo sprawdzić, czy nie pojawiło się ryzyko jego wykreślenia na jednostronne żądanie właściciela. Co do zasady roszczenie o przeniesienie własności może zostać po roku wykreślone, jeżeli w tym terminie nie złożono wniosku o wpis prawa, którego roszczenie dotyczy. Inaczej może być w sytuacjach szczególnych, w tym przy roszczeniach nabywcy objętych przepisami deweloperskimi albo gdy uprawniony wystąpił do sądu o przeniesienie własności.

Jaki jest termin na wpis hipoteki przymusowej po sprzedaży?

Nie ma przepisu, który dawałby urzędowi skarbowemu, ZUS albo innemu wierzycielowi stały termin liczony od dnia sprzedaży, na przykład miesiąc, trzy miesiące albo rok, na wpis hipoteki przymusowej za długi poprzedniego właściciela. Dla kupującego najważniejsze jest to, czy wniosek o hipotekę został złożony wtedy, gdy dłużnik był jeszcze właścicielem nieruchomości, oraz jaka była kolejność wniosków w dzienniku ksiąg wieczystych.

W przypadku zobowiązań podatkowych trzeba dodatkowo uwzględnić przedawnienie. Zasadą z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej jest przedawnienie zobowiązania podatkowego z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ten termin może jednak ulec zawieszeniu albo przerwaniu.

Art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu, jednak po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Przepis ten formalnie pozostaje w ustawie, lecz jego stosowanie jest przedmiotem istotnych zastrzeżeń konstytucyjnych i orzeczniczych.

W wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, Trybunał Konstytucyjny zakwestionował wcześniejszą regulację wyłączającą przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką. Orzeczenie dotyczyło art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w dawnym brzmieniu, a nie bezpośrednio obecnego art. 70 § 8. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowana jest jednak wykładnia uwzględniająca te same zastrzeżenia konstytucyjne również wobec obecnego przepisu. Także Ministerstwo Finansów w stanowisku z 10 kwietnia 2024 r. wskazało, że samo ustanowienie hipoteki lub zastawu skarbowego nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego zobowiązania podatkowego, jeżeli nie wystąpiły inne zdarzenia wpływające na bieg terminu przedawnienia. Nie można więc bez zbadania konkretnej sprawy kategorycznie stwierdzić, że samo ustanowienie hipoteki pozwala organowi egzekwować zaległość podatkową bez ograniczenia czasowego.

Trzeba ustalić, kiedy powstało zobowiązanie, jaki był termin jego płatności, czy wystąpiły zdarzenia zawieszające albo przerywające bieg przedawnienia, kiedy ustanowiono hipotekę oraz jakie stanowisko wynika z orzecznictwa właściwego dla danej sprawy. Samo wykreślenie hipoteki i zakwestionowanie egzekwowanej należności mogą wymagać odrębnych działań prawnych.

Kupujący nie powinien więc pytać tylko o to, ile czasu minęło od powstania długu sprzedającego. Trzeba ustalić, czy organ ma już decyzję, tytuł wykonawczy albo zarządzenie zabezpieczenia, czy złożył wniosek o wpis, czy w księdze widnieje wzmianka i czy dług może jeszcze skutecznie stanowić podstawę zabezpieczenia.

Co powinien sprawdzić kupujący przed podpisaniem aktu?

Przed podpisaniem umowy przenoszącej własność mieszkania kupujący powinien przede wszystkim poprosić notariusza o aktualne sprawdzenie księgi wieczystej. Należy skontrolować nie tylko działy III i IV, lecz także wzmianki o wnioskach, skargach, apelacjach i ostrzeżeniach. Zgodnie z ustawą o księgach wieczystych i hipotece księgi są jawne, a nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów ani wniosków, o których uczyniono wzmiankę.

Warto także zażądać od sprzedającego dokumentów potwierdzających brak zaległości publicznoprawnych, zwłaszcza jeżeli sprzedający prowadził działalność gospodarczą, miał zaległości podatkowe, składkowe albo toczyły się wobec niego postępowania egzekucyjne. W sprawach podwyższonego ryzyka bezpiecznym rozwiązaniem może być depozyt notarialny, odpowiednio uregulowana wypłata ceny albo oświadczenia i zabezpieczenia w akcie notarialnym.

Jeżeli brakuje dokumentów własności, decyzji podatkowych, zaświadczeń albo wcześniejszych aktów notarialnych, trzeba odtworzyć podstawy wpisów i przeanalizować akta księgi wieczystej. Praktyczne znaczenie może mieć również sytuacja taka jak zgubienie aktu własności mieszkania, ponieważ brak dokumentu nie usuwa ryzyka prawnego, ale utrudnia jego ocenę.

Co zrobić, gdy po zakupie pojawi się hipoteka przymusowa?

Jeżeli po zakupie mieszkania pojawi się wpis hipoteki przymusowej za dług poprzedniego właściciela, trzeba szybko ustalić podstawę wpisu, datę wpływu wniosku, datę wzmianki, datę aktu notarialnego oraz datę złożenia wniosku o wpis prawa własności kupującego. Te informacje pozwalają ocenić, czy wpis był dopuszczalny, czy można go zaskarżyć albo czy konieczne będzie powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Nie należy zakładać, że na zakwestionowanie wpisu zawsze przysługują dwa tygodnie. Termin i właściwy środek zaskarżenia zależą przede wszystkim od tego, czy wpisu dokonał referendarz sądowy, czy orzeczenie wydał sąd. Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie podpisu pod orzeczeniem, treści zawiadomienia i pouczenia oraz daty jego doręczenia.

Skarga na wpis referendarza czy apelacja?

W postępowaniu wieczystoksięgowym trzeba rozróżnić dwa podstawowe tryby zaskarżenia. Jeżeli wpisu hipoteki przymusowej dokonał referendarz sądowy, właściwym środkiem jest skarga na orzeczenie referendarza sądowego. Jeżeli natomiast orzeczenie co do istoty sprawy wydał sąd pierwszej instancji, zasadniczo właściwa jest apelacja. Są to różne środki procesowe, których terminów nie można stosować zamiennie.

Skarga na orzeczenie referendarza sądowego

Na podstawie art. 518¹ § 1¹ i § 4 Kodeksu postępowania cywilnego skargę na orzeczenie referendarza sądowego wnosi się do sądu, w którym referendarz wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie tygodniowym. Jest to termin procesowy, którego uchybienie może prowadzić do odrzucenia spóźnionej skargi.

Co do zasady termin biegnie od doręczenia uczestnikowi zawiadomienia o dokonaniu wpisu albo postanowienia oddalającego wniosek. Art. 518¹ § 4 K.p.c. przewiduje również szczególne sytuacje, w których termin biegnie od dokonania czynności, jeżeli uczestnik był przy niej obecny lub został zawiadomiony o jej terminie, albo od dnia dowiedzenia się o czynności w przypadku braku zawiadomienia.

Skarga powinna wskazywać zaskarżony wpis lub orzeczenie, określać żądanie oraz zawierać uzasadnienie zarzutów. Należy podać sygnaturę sprawy wieczystoksięgowej, oznaczenie księgi wieczystej, dane skarżącego oraz dołączyć dokumenty uzasadniające stanowisko, jeżeli są potrzebne i dopuszczalne w danym postępowaniu. Trzeba również uwzględnić wymagania dotyczące podpisu, odpisów i należnej opłaty sądowej.

Wniesienie skargi na wpis w księdze wieczystej nie powoduje automatycznej utraty mocy wpisu. Zgodnie z art. 518¹ § 3 K.p.c. wpis pozostaje w mocy, a sąd rozpoznający skargę może go odpowiednio zmienić, utrzymać w mocy albo uchylić, rozstrzygając jednocześnie o wniosku w przewidziany ustawą sposób. Samo wniesienie skargi nie oznacza więc wykreślenia hipoteki z księgi.

Jeżeli termin tygodniowy został uchybiony bez winy uczestnika, w określonych okolicznościach można rozważyć wniosek o przywrócenie terminu na zasadach Kodeksu postępowania cywilnego. Nie jest to jednak automatyczne rozwiązanie: trzeba wykazać brak winy, dochować terminu na złożenie wniosku o przywrócenie i jednocześnie dokonać spóźnionej czynności procesowej.

Apelacja od orzeczenia sądu pierwszej instancji

Jeżeli rozstrzygnięcie w sprawie wpisu hipoteki wydał sąd jako sąd pierwszej instancji, zastosowanie ma właściwy tryb apelacyjny. W postępowaniu nieprocesowym podstawę stanowi między innymi art. 518 K.p.c., zgodnie z którym od postanowień sądu pierwszej instancji orzekających co do istoty sprawy przysługuje apelacja, z uwzględnieniem szczególnych przepisów postępowania wieczystoksięgowego.

Termin apelacji zależy od zasad doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem oraz przepisów dotyczących sporządzania i doręczania uzasadnień. Co do zasady apelację wnosi się w terminie dwóch tygodni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków, w tym sytuacji przedłużenia terminu sporządzenia uzasadnienia. Nie należy jednak utożsamiać tego terminu z terminem skargi na wpis referendarza.

Przy orzeczeniu sądu trzeba sprawdzić, czy wymagany jest wniosek o doręczenie uzasadnienia, kiedy nastąpiło właściwe doręczenie oraz jakie pouczenie otrzymał uczestnik postępowania. Apelację wnosi się za pośrednictwem sądu pierwszej instancji do właściwego sądu drugiej instancji. Jej sporządzenie wymaga wskazania zaskarżonego rozstrzygnięcia, zarzutów, ich uzasadnienia oraz odpowiedniego wniosku apelacyjnego.

Najbezpieczniejszą zasadą jest natychmiastowa analiza otrzymanego zawiadomienia lub postanowienia. Nie należy czekać do drugiego tygodnia, jeżeli istnieje możliwość, że wpisu dokonał referendarz sądowy i obowiązuje termin siedmiodniowy.

Czy można żądać wykreślenia hipoteki po sprzedaży?

Zaskarżenie samego wpisu nie wyczerpuje wszystkich możliwych sposobów ochrony. Jeżeli hipoteka została wpisana bez dostatecznej podstawy, wygasła albo księga wieczysta nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu, w zależności od sytuacji można rozważyć wniosek o wykreślenie hipoteki na podstawie odpowiednich dokumentów albo powództwo z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest odrębnym postępowaniem procesowym. Nie zastępuje automatycznie skargi na orzeczenie referendarza ani apelacji i wymaga wykazania niezgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym.

Jeżeli hipoteka została skutecznie ustanowiona przed przeniesieniem własności, nabywca może stać się właścicielem nieruchomości obciążonej hipoteką, mimo że nie jest osobistym dłużnikiem wierzyciela. Odpowiedzialność rzeczowa związana z nieruchomością wymaga wtedy odrębnej oceny. Możliwe mogą być także roszczenia wobec sprzedającego wynikające z umowy sprzedaży, rękojmi za wady prawne albo złożonych oświadczeń i zapewnień.

FAQ

Ile mam czasu na skargę na wpis hipoteki dokonany przez referendarza?

Co do zasady tydzień, zgodnie z art. 518¹ § 4 K.p.c. Najczęściej termin biegnie od doręczenia zawiadomienia o wpisie, ale ustawa przewiduje także inne momenty rozpoczęcia biegu terminu. Należy sprawdzić dokument i sposób doręczenia. Nie należy zakładać, że zawsze przysługują dwa tygodnie.

Czy skarga na wpis referendarza automatycznie usuwa hipotekę?

Nie. Art. 518¹ § 3 K.p.c. wyraźnie stanowi, że wniesienie skargi na wpis w księdze wieczystej nie powoduje utraty mocy wpisu. Dopiero właściwe rozstrzygnięcie sądu może doprowadzić do jego zmiany lub uchylenia.

Czy urząd skarbowy może wpisać hipotekę po sprzedaży mieszkania?

Może wystąpić o wpis, jeżeli istnieje właściwa podstawa prawna i procesowa. Jeżeli wniosek zostanie złożony dopiero po skutecznym przeniesieniu własności na osobę, która nie odpowiada za dług, wpis za zobowiązania sprzedającego zasadniczo nie powinien zostać uwzględniony. Inaczej może być przy wcześniej złożonym wniosku lub szczególnej podstawie odpowiedzialności rzeczowej.

Czy sam wpis roszczenia z umowy przedwstępnej wystarczy?

Nie zawsze. Wpis roszczenia wzmacnia pozycję kupującego i zapewnia określone skutki wobec późniejszych praw, ale nie usuwa automatycznie ryzyka wcześniejszego wniosku o hipotekę przymusową. Trzeba zbadać aktualne wzmianki, kolejność wpływu wniosków i podstawę żądanego wpisu.

Co oznacza wzmianka w księdze wieczystej?

Wzmianka oznacza, że do sądu wpłynął wniosek lub środek zaskarżenia mogący wpłynąć na treść księgi. Sama wzmianka nie przesądza wyniku sprawy, ale ostrzega, że ujawniony stan prawny może ulec zmianie. Należy ustalić, czego dokładnie dotyczy.

Czy notariusz powinien widzieć wniosek o hipotekę?

Notariusz powinien sprawdzić księgę wieczystą przed sporządzeniem aktu, w tym wzmianki. Jeżeli wniosek został już zarejestrowany i ujawniony jako wzmianka, powinien być widoczny. Problem może powstać przy bardzo krótkich odstępach czasowych albo gdy strona nie ujawni dokumentów istotnych dla oceny ryzyka.

Czy hipoteka podatkowa zawsze wyklucza przedawnienie długu?

Nie można tego stwierdzić bez zastrzeżeń. Art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej formalnie przewiduje szczególne zasady dotyczące zobowiązań zabezpieczonych hipoteką, jednak jego stosowanie budzi zastrzeżenia konstytucyjne, uwzględniane w orzecznictwie. Konieczne jest zbadanie biegu przedawnienia, rodzaju zabezpieczenia i konkretnych okoliczności sprawy.

Co zrobić, jeżeli hipoteka została wpisana już po zakupie?

Należy ustalić datę wpływu wniosku o hipotekę, datę aktu notarialnego, datę wniosku o wpis własności i podstawę wpisu. Następnie trzeba sprawdzić, czy wpisu dokonał referendarz, czy sąd, oraz czy nadal biegnie termin zaskarżenia. W zależności od okoliczności możliwa może być skarga, apelacja, wniosek o wykreślenie albo powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Jak postępować po ujawnieniu nieoczekiwanego wpisu?

Jeżeli hipoteka została ujawniona już po zakupie, dalsze działania powinny rozpocząć się od zabezpieczenia dokumentacji. Należy uzyskać zawiadomienie o wpisie, ustalić datę jego doręczenia, sprawdzić sygnaturę sprawy i osobę wydającą orzeczenie, a następnie przeanalizować wniosek wierzyciela oraz dokumenty stanowiące podstawę hipoteki.

Najważniejsze jest oddzielenie dwóch zagadnień: tego, czy sam wpis został prawidłowo dokonany w postępowaniu wieczystoksięgowym, oraz tego, czy zabezpieczona wierzytelność rzeczywiście istnieje i może być dochodzona. Nie każdy spór o dług da się rozstrzygnąć w postępowaniu dotyczącym wpisu do księgi wieczystej.

Nie należy zwlekać z oceną możliwego środka zaskarżenia. Zwłaszcza przy wpisie dokonanym przez referendarza sądowego tygodniowy termin może upłynąć, zanim zainteresowany zgromadzi wszystkie dokumenty potrzebne do pełnej analizy sprawy.

Źródła

1. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 341, w szczególności art. 10, art. 16-20, art. 29, art. 35, art. 109-110² – tekst aktu
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468, w szczególności art. 518, art. 518¹, art. 626²-626¹⁰ oraz przepisy o apelacji – tekst aktu
3. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 622, w szczególności art. 34, art. 35 i art. 70 – tekst aktu
4. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12
5. Stanowisko Ministerstwa Finansów z dnia 10 kwietnia 2024 r. dotyczące stosowania art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej – odpowiedź na interpelację
6. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 1994 r., sygn. akt III CZP 72/94
7. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2004 r., sygn. akt III CK 245/02
8. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt III CZP 17/08
9. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 54/08 – tekst orzeczenia