Jak odzyskać zaliczkę gdy nie doszło do wykonania umowy?
Kwota pieniędzy przekazywana wykonawcy czy też kupującemu przed wykonaniem umowy określana jest jako zadatek albo zaliczka.
Zaliczka to kwota wpłacana drugiej stronie na poczet ceny czy wynagrodzenia. Podlega ona zaliczeniu na umówione wynagrodzenie, nie zabezpiecza jednak samego wykonania umowy. Jeśli do wykonania umowy nie dojdzie i jedna ze stron odstąpi od umowy, to zaliczka powinna zostać zwrócona – nawet wtedy, gdy do niewykonania umowy doszło wskutek okoliczności, za które odpowiada dający zaliczkę. W praktyce więc celem zaliczki jest kredytowanie strony, która zaliczkę otrzymała. Nie ma ona natomiast funkcji zabezpieczenia wykonania umowy.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Odstąpienie wykonawcy od umowy a zwrot zaliczki
Wykonawca może zatrzymać zaliczkę wyłącznie w sytuacji należytego wykonania zobowiązanie, kiedy to zalicza ja na poczet umówionego wynagrodzenia. W razie należytego wykonania zobowiązania zaliczka podlega zaliczeniu na poczet należnego świadczenia, w przeciwnym razie strona, która jest w tej umowie konsumentem (a jest) może domagać się jej zwrotu.
Obowiązki odstępującego od umowy wzajemnej określone są w art. 494 Kodeksu cywilnego, z którego wynika, iż strona, która odstępuje od umowy wzajemnej obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko to, co otrzymała od niej na mocy umowy; może żądać zwrotu nie tylko tego co świadczyła lecz również naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania ten zapis dotyczy Pani, ponieważ mogła Pani ponieść szkodę z tytułu niewykonania umowy).
Wskazany powyżej przepis ustanawia, więc zasadę, że w przypadku gdy umowa nie dojdzie do skutku, strony zwracają sobie wszystko, co świadczyły. Absolutnie brak jest w tym przypadku wyjątków, które przewidywałyby sytuacje, w której strony mogą zatrzymać świadczenie drugiej strony.
We wskazanej sytuacji świadczenie ze strony wykonawcy stało się niemożliwe, bo z niego zrezygnował, więc adekwatny będzie tu przepis art. 495 Kodeksu cywilnego. Przepis ten rozstrzyga, według jakich zasad należy dokonać zwrotu spełnionego świadczenia, gdy ten, kto już świadczył, sam nie może oczekiwać na to, że w zamian za spełnione świadczenie otrzyma umówiony ekwiwalent. Roszczenie o zwrot zaliczki należy wtedy oprzeć o treść art.405 kodeksu cywilnego, który stanowi, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości (tzw. z bezpodstawnego wzbogacenia się).
Skoro przesłała już Pani wezwanie do zwrotu zaliczki, to proszę uczynić to ponownie, powołując się na treść art. 405 Kodeksu cywilnego, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. W braku reakcji pozostaje niestety rzeczywiście droga sądowa.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Przykłady
Pani Anna zamówiła u stolarza szafę na wymiar do sypialni i wpłaciła zaliczkę w wysokości 2000 zł. Po kilku miesiącach wykonawca oznajmił, że nie jest w stanie zrealizować zamówienia, ponieważ nie ma odpowiednich materiałów. Obiecał zwrot pieniędzy, ale mimo wielokrotnych ponagleń nie oddał kwoty. Sprawa zakończyła się pozwem i dopiero wtedy, pod groźbą egzekucji komorniczej, stolarz zwrócił pieniądze wraz z odsetkami.
Pan Marek zapłacił zaliczkę firmie remontowej za przeróbkę łazienki. Ekipa pojawiła się tylko raz, po czym zniknęła, a kontakt z właścicielem stał się niemożliwy. Ponieważ nie miał żadnego protokołu odbioru ani faktury, bał się, że nie uda się odzyskać pieniędzy. Wysłał jednak listem poleconym wezwanie do zapłaty, a następnie złożył pozew w e-sądzie. Dzięki temu szybko uzyskał nakaz zapłaty i odzyskał pieniądze, choć z pomocą komornika.
Pani Katarzyna zamówiła u wykonawcy rolety wewnętrzne i wpłaciła 500 zł zaliczki. Po kilku tygodniach okazało się, że wykonawca nie zamówił materiałów, a później całkowicie wycofał się z umowy. Kobieta wysłała oficjalne wezwanie do zapłaty, ale nie otrzymała reakcji. Dopiero gdy zgłosiła sprawę do rzecznika konsumentów i poinformowała o zamiarze podania sprawy do sądu, wykonawca oddał pieniądze w całości, nie chcąc ryzykować dodatkowych kosztów i kłopotów prawnych.
Podsumowanie
W przypadku gdy wykonawca nie wywiąże się z umowy i nie zwróci zaliczki, konsument ma pełne prawo domagać się zwrotu wpłaconych pieniędzy. Najpierw warto wysłać oficjalne wezwanie do zapłaty, a w razie braku reakcji skierować sprawę na drogę sądową. Prawo stoi w takiej sytuacji po stronie zamawiającego, dlatego nie należy rezygnować z dochodzenia swoich należności.
Oferta porad prawnych
Jeśli znalazłeś się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy prawnej, możesz skorzystać z naszych porad online. Wystarczy opisać swój problem, a otrzymasz profesjonalną odpowiedź prawnika wraz ze wskazaniem możliwych kroków działania. Porady udzielane są szybko, zrozumiałym językiem i bez konieczności wychodzenia z domu. Dzięki temu zyskasz pewność, jakie masz prawa i jak skutecznie je wyegzekwować.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę
