Podatek od darowizny w przypadku cudzoziemców zamieszkałych w Polsce

Opodatkowanie darowizn obywateli polskich i cudzoziemców posiadających miejsce stałego pobytu w Polsce

Zasadniczo otrzymanie darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W Pana przypadku znaczenie ma art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, który podaje, że nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jeżeli zatem jest spełniony wobec nabywcy darowizny choćby jeden z powyższych dwóch warunków, to otrzymanie przez niego darowizny podlega opodatkowaniu polskim podatkiem z tytułu darowizny.

Podatek od darowizny a podwójne obywatelstwo

Zgodnie z powyższymi regulacjami obywatel Rzeczpospolitej Polskiej (obywatel polski) na gruncie prawa polskiego jest traktowany wyłącznie jako obywatel polski, niezależnie od tego czy poza obywatelstwem polskim posiada inne obywatelstwo. Prowadzi to do wniosków, iż sam fakt posiadania obywatelstwa polskiego, w rozumieniu ustawy o obywatelstwie polskim, powoduje, że każda czynność objęta zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od spadków i darowizn wprowadza taką osobę w obszar obowiązku podatkowego tej ustawy na terenie Rzeczpospolitej Polskiej niezależnie od faktu, w jakim miejscu doszło do zdarzenia wchodzącego w zakres przedmiotowy podatku od spadków i darowizn (Komentarz do ustawy SD, red. Paweł Borszowski).

Drugim warunkiem opodatkowania jest posiadanie stałego miejsca pobytu. Chodzi tutaj o osoby, które posiadają kartę stałego pobytu w myśl ustawy o cudzoziemcach.

Zwolnienie z podatku członków najbliższej rodziny – termin 6 miesięcy

Jeżeli zatem otrzymał Pan darowiznę jako osoba mająca kartę stałego pobytu, to tego rodzaju darowizna podlegała pod przepisy polskiej ustawy. Naturalnie w przypadku otrzymania darowizny od członka najbliższej rodziny istniała możliwość skorzystania z całkowitego zwolnienia od podatku, przy czym warunkiem było, aby otrzymanie darowizny zgłosić w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania.

Jeżeli powyższy termin został przekroczony, należy rozliczyć podatek na zasadach ogólnych. Oznacza to, że jeżeli obdarowany zgłosi darowiznę po tym terminie, to całkowite zwolnienie od podatku mu nie przysługuje. W takim przypadku darowizna jest opodatkowana zgodnie ze stawką 3%, 5% lub 7% w zależności od wielkości darowizny. Dodatkowo obdarowany może uwzględnić kwotę wolną, która wynosi 9637 zł (kwota ta dotyczy skumulowanych darowizn z 5 ostatnich lat). Po przekroczeniu terminu podatnik powinien zgłosić darowiznę na formularzu SD-3.

Dodatkowo należy wskazać, że na powyższy obowiązek dokonania zgłoszenia darowizny nie wpływa fakt, że po jakimś czasie oddał Pan te środki rodzicom. W takim przypadku obie transakcje przekazania środków pieniężnych są traktowane jako darowizny. W żaden sposób te czynności się nie kompensują. Na gruncie Kodeksu cywilnego mamy tutaj do czynienia z dwoma darowiznami.

Nie ma również znaczenia fakt, że darowiznę otrzymał Pan będąc na terytorium Ukrainy. Zgodnie bowiem z przywoływanym art. 2 ustawy SD kluczowe jest wyłącznie posiadanie polskiego obywatelstwa lub posiadanie stałego pobytu. Jeżeli zatem jest spełniony choćby jeden z tych warunków, to otrzymanie darowizny podlega opodatkowaniu polskim podatkiem, niezależnie gdzie obdarowany przebywał w momencie otrzymania darowizny.

Zeznanie SD-3

Trzeba jednak pamiętać, że aby całkowite zwolnienie od podatku znalazło zastosowanie, art. 4a ustawy SD wymaga, aby pieniądze zostały przekazane na rachunek bankowy obdarowanego. Ze zwolnienia nie korzysta zatem przekazanie pieniędzy gotówką nawet w przypadku, gdy następnie obdarowany wpłacił pieniądze na własne konto bankowe. Konieczne jest, aby pieniądze zostały przekazane bezpośrednio na rachunek bankowy. To oznacza, że również w drugim przypadku powinien Pan dokonać zgłoszenia otrzymania darowizny na zgłoszeniu SD-3.

Obowiązek udokumentowania darowizny przelewem bankowym

W przedstawionej sprawie w obu przypadkach darowizna podlegała opodatkowaniu w Polsce (przy pierwszej darowiźnie posiadał Pan miejsce stałego pobytu w Polsce, a od marca 2020 r. ma Pan polskie obywatelstwo). Niestety w żadnym przypadku nie może Pan skorzystać z całkowitego zwolnienia od podatku, bowiem termin na zgłoszenie SD-Z2 został przekroczony oraz sama darowizna została dokonana w formie gotówkowej (późniejsza wpłata pieniędzy na rachunek bankowy nie jest uznawana za przekazanie darowizny za pośrednictwem przelewu bankowego). W obu przypadkach należy zatem dokonać zgłoszenia darowizny na formularzu SD-3 oraz opłacić podatek na zasadach ogólnych.

Podkreślenia wymaga, że w opisanej sytuacji nie powstaną odsetki od zaległości podatkowych, bowiem w przypadku podatku od darowizny na podstawie zeznania SD-3 naczelnik US wydaje decyzję podatkową. Dopiero jeżeli podatek wynikający z decyzji nie zostanie opłacony w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, naliczane są odsetki.

W formularzu SD-3 należy wpisać kwotę darowizny, przeliczoną na złotówki po kursie z dnia poprzedzającego dzień jej otrzymania. Podatek w każdym przypadku to 822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20 556 zł.