Przerwa między zwolnieniami lekarskimi a okres zasiłkowy

Kiedy przerwa między L4 rozpoczyna nowy okres zasiłkowy?

W aktualnym stanie prawnym nie obowiązuje już prosta zasada, że zwolnienie lekarskie na inną chorobę po jednym dniu przerwy automatycznie otwiera nowy limit 182 dni. Obecnie decydujące znaczenie ma przede wszystkim długość przerwy między okresami niezdolności do pracy.

Jeżeli między końcem poprzedniej niezdolności do pracy a początkiem kolejnej przerwa nie przekroczyła 60 dni, ZUS co do zasady wlicza wcześniejszą i kolejną niezdolność do jednego okresu zasiłkowego. Nie ma przy tym znaczenia, czy kolejne zwolnienie dotyczy tej samej choroby, innego schorzenia, zabiegu szpitalnego czy nowej dolegliwości.

Nowy okres zasiłkowy rozpoczyna się zasadniczo dopiero wtedy, gdy przerwa w niezdolności do pracy jest dłuższa niż 60 dni. W praktyce oznacza to przerwę co najmniej 61-dniową. Warto porównać tę zasadę z omówieniem sprawy dotyczącej mechaniki przerwy w L4, bo sama przerwa formalna nie zawsze daje taki skutek, jakiego oczekuje pracownik.

Jak liczy się okres zasiłkowy 182 albo 270 dni?

Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy, ale nie dłużej niż przez 182 dni. Limit 270 dni dotyczy niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą albo przypadającej w trakcie ciąży. Do okresu zasiłkowego wlicza się także okresy, za które pracownik otrzymywał wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy.

Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się:

• wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, bez względu na przyczynę choroby,
• poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni,
• okresy, w których ubezpieczony nie miał prawa do zasiłku z przyczyn wskazanych w ustawie, jeżeli przypadały w ramach okresu niezdolności do pracy.

Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy po przerwie nie dłuższej niż 60 dni kolejna niezdolność do pracy przypada w trakcie ciąży. W takim przypadku okresów niezdolności sprzed tej przerwy nie wlicza się do nowego okresu zasiłkowego. Więcej praktycznych wątków w tym zakresie omawia materiał o tym, jak wygląda zasiłek chorobowy w ciąży a przerwa w zwolnieniu.

Jeżeli zasiłek chorobowy przysługuje po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, obowiązuje dodatkowe ograniczenie: co do zasady zasiłek po ustaniu ubezpieczenia przysługuje nie dłużej niż przez 91 dni. Ten limit nie obejmuje m.in. niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą, przypadającej w trakcie ciąży oraz niektórych przypadków związanych z dawstwem komórek, tkanek i narządów.

Czy sobota albo niedziela może być dniem przerwy?

Tak, sobota, niedziela albo święto mogą być dniami przerwy między zwolnieniami lekarskimi, ponieważ przerwę liczy się w dniach kalendarzowych, a nie wyłącznie w dniach pracy. Jeżeli pierwsze zwolnienie kończy się w piątek, a kolejne zaczyna się w poniedziałek, formalnie występują dwa dni przerwy: sobota i niedziela.

Nie oznacza to jednak, że po takim weekendzie zawsze rozpocznie się nowy okres zasiłkowy. Skoro przerwa wynosi tylko dwa dni, to mieści się w limicie 60 dni, a więc wcześniejsza i kolejna niezdolność do pracy będą co do zasady sumowane do jednego okresu zasiłkowego. Inaczej należy oceniać dopiero dłuższe przerwy w L4, zwłaszcza gdy zbliżają się do granicy 61 dni.

Znaczenie ma również stan zdrowia w czasie przerwy. Dniem przerwy powinien być dzień, w którym ubezpieczony nie ma orzeczonej niezdolności do pracy. Jeżeli z dokumentacji medycznej wynika, że choroba faktycznie trwała nadal albo nowe schorzenie współistniało już wcześniej, ZUS może badać, czy przerwa była rzeczywista.

Ta sama choroba, inna choroba i choroba współistniejąca

W starszych poradach często pojawiała się zasada, że ta sama choroba po krótkiej przerwie powoduje sumowanie okresów, a inna choroba po jednodniowej przerwie otwiera nowy okres zasiłkowy. Po zmianach przepisów takie rozróżnienie nie rozstrzyga już samo w sobie o nowym okresie zasiłkowym.

Przy przerwie nieprzekraczającej 60 dni wcześniejsze okresy choroby są doliczane niezależnie od przyczyny kolejnego zwolnienia. Nadal jednak rodzaj choroby może mieć znaczenie dowodowe, zwłaszcza gdy ZUS ocenia, czy ubezpieczony rzeczywiście odzyskał zdolność do pracy w czasie przerwy albo czy kolejne L4 nie obejmuje kontynuacji tego samego stanu chorobowego.

W praktyce warto poprosić lekarza prowadzącego o dokumentację potwierdzającą zakończenie poprzedniego leczenia, jeżeli sytuacja jest sporna. Nie zawsze wystarczy samo to, że między zwolnieniami znajduje się sobota, niedziela albo inny dzień bez e-ZLA.

Co po wyczerpaniu okresu zasiłkowego?

Jeżeli po wykorzystaniu okresu zasiłkowego ubezpieczony nadal jest niezdolny do pracy, samo wystawienie kolejnego zwolnienia lekarskiego nie zawsze zapewni dalsze świadczenie chorobowe. W typowej sytuacji należy rozważyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, a gdy stan zdrowia uzasadnia dłuższą niezdolność do pracy, również kwestie renty z tytułu niezdolności do pracy.

W przypadku pracownika długotrwała choroba może mieć także znaczenie dla stosunku pracy. Po upływie okresów ochronnych wskazanych w art. 53 Kodeksu pracy pracodawca może w określonych przypadkach rozwiązać umowę bez wypowiedzenia bez winy pracownika. Zależy to m.in. od stażu u danego pracodawcy, długości choroby, wykorzystania wynagrodzenia chorobowego, zasiłku oraz ewentualnie pierwszych 3 miesięcy świadczenia rehabilitacyjnego.

Jeżeli pracownik odzyskał zdolność do pracy i stawia się do pracy przed skutecznym rozwiązaniem umowy, pracodawca nie powinien już opierać rozwiązania umowy na dalszej niezdolności do pracy. Po nieobecności chorobowej trwającej dłużej niż 30 dni pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim przed dopuszczeniem do pracy.

Dokumenty i praktyczne kroki przed kolejnym zwolnieniem

Przed zaplanowanym kolejnym zwolnieniem, szczególnie po długiej chorobie, warto wykonać kilka praktycznych czynności:

• sprawdzić dokładne daty wszystkich zwolnień lekarskich i ustalić, ile dni okresu zasiłkowego zostało już wykorzystanych,
• ustalić, czy przerwa między zwolnieniami przekroczy 60 dni, czy będzie krótsza,
• zebrać dokumentację lekarską potwierdzającą zakończenie poprzedniego leczenia, jeżeli ma to znaczenie dla sprawy,
• rozważyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, jeżeli dalsza niezdolność do pracy występuje po wykorzystaniu 182 albo 270 dni,
• w razie decyzji odmownej ZUS sprawdzić pouczenie o odwołaniu i termin na wniesienie odwołania do sądu za pośrednictwem ZUS.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w szczególności art. 8 i art. 9.
• ZUS: Prawo do zasiłku chorobowego i okres przysługiwania.
• Kodeks pracy, w szczególności art. 53 i art. 229.