L4 w ciąży przy umowie na czas określony – zasiłek i przedłużenie umowy

Czy można przejść z jednego L4 na drugie bez przerwy?

Tak. Jeżeli po zakończeniu jednego zwolnienia lekarskiego lekarz wystawi kolejne e-ZLA od następnego dnia, wypłata świadczeń może być kontynuowana bez przerwy. Z punktu widzenia wypłaty nie jest konieczny powrót do pracy tylko po to, aby zachować ciągłość świadczeń.

Trzeba jednak odróżnić ciągłość wypłaty od nowego okresu zasiłkowego. To, że świadczenie będzie wypłacane dalej, nie oznacza jeszcze, że zaczyna się nowy limit dni chorobowego.

Zgodnie z art. 8 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zasiłek chorobowy przysługuje przez czas trwania niezdolności do pracy nie dłużej niż 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy przypada w czasie ciąży – nie dłużej niż 270 dni.

Jak liczy się okres zasiłkowy przy zmianie przyczyny choroby?

Najważniejszy jest art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Do okresu zasiłkowego wlicza się:

• wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, oraz
• okresy poprzedniej niezdolności do pracy spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa między ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekroczyła 60 dni.

W praktyce oznacza to, że:

• jeżeli zwolnienie po złamaniu nogi przejdzie bezpośrednio w zwolnienie z powodu ciąży, co do zasady będzie to nadal ten sam, nieprzerwany okres zasiłkowy, nawet jeśli przyczyna medyczna jest inna;
• zmiana kodu choroby lub rozpoznania nie tworzy automatycznie nowego limitu zasiłkowego;
• ciąża wpływa natomiast na maksymalną długość okresu pobierania zasiłku – do 270 dni, jeśli niezdolność do pracy przypada w czasie ciąży.

Jeżeli więc wcześniej były już wykorzystane miesiące L4, należy je doliczyć do bieżącego okresu zasiłkowego. To bardzo istotne przy planowaniu dalszego zwolnienia.

182 dni czy 270 dni – kiedy obowiązuje dłuższy limit?

Dłuższy limit wynika wprost z art. 8 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Jeżeli niezdolność do pracy przypada w czasie ciąży, okres zasiłkowy wynosi maksymalnie 270 dni.

W praktyce przy zwolnieniu w ciąży ZUS bierze pod uwagę, czy w dokumentacji zwolnienia widnieje kod wskazujący na ciążę. Sam fakt ciąży powinien wynikać z dokumentacji medycznej i prawidłowo wystawionego e-ZLA.

Nie oznacza to jednak, że każda ciężarna automatycznie dostaje „nowe” 270 dni od początku. Jeżeli niezdolność do pracy trwa bez przerwy, wcześniejsze dni chorobowego także wchodzą do tego samego okresu zasiłkowego, a limit tego okresu może wynieść maksymalnie 270 dni.

Co z umową na czas określony?

Ochronę daje art. 177 § 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Zgodnie z tym przepisem umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający 1 miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie 3. miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.

To oznacza, że jeżeli data końca Pani umowy przypada już po ukończeniu 3. miesiąca ciąży, umowa co do zasady przedłuży się automatycznie do dnia porodu – bez potrzeby podpisywania aneksu.

Ważne zastrzeżenia:

• ta zasada nie dotyczy umowy na zastępstwo – wynika to z art. 177 § 3¹ Kodeksu pracy;
• nie dotyczy także umowy na okres próbny nieprzekraczający 1 miesiąca;
• dla oceny, czy doszło do upływu 3. miesiąca ciąży, w praktyce bierze się pod uwagę wiek ciąży liczony medycznie; w razie sporu znaczenie ma zaświadczenie lekarskie.

Jeżeli więc umowa została zawarta na zwykły czas określony, a nie jako umowa na zastępstwo, i ma się skończyć już po upływie 3. miesiąca ciąży, powinna trwać do dnia porodu.

Kto płaci świadczenie i w jakiej wysokości?

Jeżeli pracownica jest niezdolna do pracy w czasie ciąży, za okres choroby przysługuje co do zasady 100% podstawy wymiaru. Wynika to z art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

W zależności od sytuacji formalnie może to być:

• wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy – na zasadach z art. 92 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, albo
• zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego – na podstawie ustawy zasiłkowej.

Po wyczerpaniu okresu wynagrodzenia chorobowego dalsze świadczenie wypłaca ZUS albo płatnik zasiłku, jeśli jest do tego uprawniony.

Czy trzeba wracać do pracy choćby na jeden dzień?

Co do zasady nie. Jeżeli lekarz stwierdza dalszą niezdolność do pracy, kolejne zwolnienie może rozpocząć się od razu po poprzednim. Powrót do pracy tylko „technicznie” nie jest warunkiem zachowania prawa do świadczeń.

Trzeba jednak pamiętać, że jednodniowy czy kilkudniowy powrót do pracy nie zawsze spowoduje otwarcie nowego okresu zasiłkowego. O tym decydują zasady z art. 9 ustawy zasiłkowej. Dlatego planowanie przerwy wyłącznie po to, aby „wyzerować” limit, bywa nieskuteczne.

Zobacz również:

Co po wyczerpaniu okresu zasiłkowego?

Jeżeli okres zasiłkowy zostanie wyczerpany przed porodem, można rozważyć świadczenie rehabilitacyjne. Jego podstawę stanowi art. 18 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Świadczenie to przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal jest niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Wniosek o świadczenie rehabilitacyjne warto złożyć odpowiednio wcześniej, zanim zakończy się okres zasiłkowy, ponieważ ZUS bada tę przesłankę orzeczniczo i formalnie.

Jak postąpić najbezpieczniej w opisanej sytuacji?

Jeżeli obecne L4 kończy się, a lekarz prowadzący ciążę stwierdza dalszą niezdolność do pracy, najbezpieczniej jest uzyskać kolejne zwolnienie od następnego dnia. To pozwala zachować ciągłość wypłaty świadczeń.

Następnie trzeba ustalić dwie rzeczy:

1. ile dni obecnego okresu zasiłkowego zostało już wykorzystanych,
2. czy umowa kończy się po upływie 3. miesiąca ciąży i czy nie jest to umowa na zastępstwo.

Jeżeli umowa przedłuży się do dnia porodu, co do zasady zachowana będzie ochrona pracownicza do tego dnia. Po porodzie otwiera to drogę do świadczeń związanych z macierzyństwem, ale ich zakres zależy już od konkretnego statusu ubezpieczeniowego na dzień porodu.

Podsumowanie

W opisanym stanie faktycznym możliwe jest przejście bezpośrednio z dotychczasowego L4 na zwolnienie w ciąży bez przerwy w wypłacie świadczeń. Trzeba jednak pamiętać, że będzie to zwykle kontynuacja tego samego okresu zasiłkowego, a nie automatycznie nowy limit liczony od zera. Jeżeli niezdolność do pracy przypada w czasie ciąży, maksymalny okres zasiłkowy wynosi 270 dni. Dodatkowo umowa na czas określony co do zasady przedłuży się do dnia porodu, jeśli miałaby się skończyć po upływie 3. miesiąca ciąży i nie jest umową na zastępstwo.

FAQ

Czy nowe L4 w ciąży zawsze daje nowy okres zasiłkowy?

Nie. Jeżeli niezdolność do pracy trwa bez przerwy, co do zasady jest to ten sam okres zasiłkowy. Sama zmiana przyczyny choroby nie tworzy automatycznie nowego limitu.

Czy muszę wrócić do pracy na jeden dzień, żeby nie stracić świadczeń?

Nie. Jeśli lekarz stwierdza dalszą niezdolność do pracy, kolejne zwolnienie może być wystawione od następnego dnia po poprzednim.

Ile wynosi chorobowe w ciąży?

Co do zasady 100% podstawy wymiaru – wynika to z art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy zasiłkowej oraz art. 92 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy.

Kiedy umowa na czas określony przedłuża się do porodu?

Gdy miałaby się rozwiązać po upływie 3. miesiąca ciąży, a jest to umowa na czas określony albo na okres próbny przekraczający 1 miesiąc – zgodnie z art. 177 § 3 Kodeksu pracy. Wyjątkiem jest m.in. umowa na zastępstwo.

Czy po wyczerpaniu 270 dni można dostać kolejne świadczenie?

Tak, w niektórych przypadkach możliwe jest świadczenie rehabilitacyjne, jeśli po wyczerpaniu okresu zasiłkowego nadal istnieje niezdolność do pracy, ale dalsze leczenie rokuje poprawę.

Zobacz również:

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy – Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141.

2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636.

3. Tekst przepisów dotyczących okresu zasiłkowego i świadczeń chorobowych: ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.