Tymczasowy wyjazd do męża za granicę w czasie ciąży, co z ubezpieczeniem i świadczeniami z Polski?

Zasiłek macierzyński a wyjazd za granicę – co musisz wiedzieć?

Osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu (zarówno obowiązkowo, jak i na zasadzie dobrowolności) mogą liczyć na wszystkie świadczenia wypłacane z tego funduszu. Zatem bez znaczenia pozostaje, gdzie Pani będzie rodzić, albo gdzie będzie Pani mieszkać po porodzie.

Będąc w ciąży, w razie choroby może Pani skorzystać z zasiłku chorobowego, a po porodzie – z zasiłku macierzyńskiego. Warunkiem uzyskania prawa do tego drugiego świadczenia jest urodzenie dziecka w okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.

Jakie dokumenty są potrzebne, gdy rodzisz dziecko za granicą?

Aby otrzymać zasiłek macierzyński, nie wystarczy urodzić dziecka. Trzeba jeszcze ten fakt odpowiednio udokumentować. Co do zasady, dowodem stanowiącym podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego jest:

1. zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku, określające przewidywaną datę porodu – za okres zasiłku macierzyńskiego przysługującego przed porodem (taką możliwość przewiduje art. 180 § 3 Kodeksu pracy),
2. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka – za okres po porodzie.

Natomiast jeśli dziecko urodzi się podczas pobytu za granicą, wymagane jest odpowiednio:

1. zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza określające przewidywaną datę porodu, zawierające nazwę zagranicznego zakładu leczniczego lub imię i nazwisko zagranicznego lekarza, opatrzone datą wystawienia i podpisem,
2. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub zagraniczny akt urodzenia dziecka.

Przy czym zagraniczne dokumenty powinny być przetłumaczone na język polski, chyba że zostały wystawione na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz państw stron umów międzynarodowych w zakresie zabezpieczenia społecznego, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, w języku urzędowym tych państw.

Kwestię tę reguluje § 9 i 10 z odpowiednim zastosowaniem § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Zarówno skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, jak i zagraniczny akt urodzenia dziecka powinny być przedłożone w oryginale. Co prawda, wymienione przepisy rozporządzenia jednocześnie stanowią, iż podstawą do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego może być kserokopia tych dokumentów, aczkolwiek z pewnym zastrzeżeniem. Otóż musi być ona potwierdzona za zgodność z oryginałem i to wyłącznie przez płatnika zasiłku, tj. odpowiednio przez płatnika składek, który – jako uprawniony do wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego – podejmie realizację zasiłku macierzyńskiego lub ZUS – w pozostałych przypadkach.

Nie wystarczy więc podpis pracodawcy na kserokopii skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka pracownicy, w przypadku gdy płatnikiem zasiłku jest ZUS. Organ rentowy żąda wówczas do wglądu oryginału tego dokumentu.

Po potwierdzeniu przez płatnika zasiłku macierzyńskiego kserokopii aktu urodzenia (lub skróconego jego odpisu) za zgodność z oryginałem, może być on zwrócony osobie występującej o to świadczenie.

Czy trzeba zgłaszać wyjazd za granicę do ZUS lub pracodawcy?

Może Pani wyjechać przed urodzeniem dziecka i po jego urodzeniu skorzystać z przysługującego Pani prawa do urlopu macierzyńskiego. O swoim wyjeździe nie ma Pani obowiązku powiadamiać ani ZUS-u, ani pracodawcy, ale musi Pani przedstawić akt urodzenia dziecka, jak opisałam to powyżej.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636

3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz.U. 1999 nr 65 poz. 742