Zasiłek chorobowy po ustaniu jednej umowy a inne etaty i bezrobocie

Sytuacja przy kilku umowach o pracę

W opisanym stanie faktycznym kluczowe jest to, że wypowiedzenie dotyczy tylko jednego stosunku pracy, natomiast dwie inne umowy o pracę na pół etatu nadal trwają. To oznacza, że po ustaniu jednej umowy nie dochodzi do całkowitego ustania Pani aktywności zarobkowej ani wszystkich tytułów do ubezpieczeń społecznych.

Przy kilku umowach o pracę każdą z nich ocenia się odrębnie na potrzeby prawa do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego. Jeżeli niezdolność do pracy obejmuje wszystkie zatrudnienia, świadczenia mogą przysługiwać z tych stosunków pracy, które nadal istnieją.

Zobacz również: 182 dni choroby i okres zasiłkowy

Czy przysługuje zasiłek chorobowy po ustaniu jednej umowy?

Zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia jest uregulowany w art. 6 ust. 1, art. 7 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Zgodnie z art. 7 tej ustawy zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego przysługuje, gdy niezdolność do pracy:

• powstała w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego i trwa nieprzerwanie po jego ustaniu, albo
• powstała po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, nie później niż w ciągu 14 dni od jego ustania, a w niektórych przypadkach w ciągu 3 miesięcy, gdy chodzi o chorobę zakaźną o dłuższym okresie wylęgania lub inną chorobę, której objawy ujawniają się po dłuższym czasie.

Jednak w Pani sprawie decydujące znaczenie ma art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej. Przepis ten wyłącza prawo do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia, jeżeli osoba kontynuuje działalność zarobkową albo podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy.

Trwające równolegle umowy o pracę są właśnie takim tytułem. Dlatego po zakończeniu jednej umowy co do zasady nie będzie Pani pobierała zasiłku chorobowego „po ustaniu zatrudnienia” z tej konkretnej zakończonej umowy, skoro nadal pozostaje Pani pracownikiem w dwóch innych firmach.

Z których umów może być wypłacane świadczenie?

Jeżeli w czasie choroby nadal trwają dwie inne umowy o pracę, świadczenie chorobowe może przysługiwać z tych właśnie stosunków pracy, o ile spełnione są zwykłe warunki z ustawy zasiłkowej, w szczególności istnienie niezdolności do pracy potwierdzonej e-ZLA oraz podleganie ubezpieczeniu chorobowemu.

W praktyce oznacza to najczęściej:

• za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a po ukończeniu 50. roku życia za pierwsze 14 dni, przysługuje wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy na podstawie art. 92 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy,
• po tym okresie przysługuje zasiłek chorobowy z ubezpieczenia społecznego na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

Jeżeli choroba trwa nieprzerwanie, okres zasiłkowy co do zasady wynosi 182 dni, a w razie niezdolności do pracy przypadającej w czasie ciąży albo spowodowanej gruźlicą – 270 dni, zgodnie z art. 8 ustawy zasiłkowej.

Kiedy po ustaniu zatrudnienia zasiłek chorobowy nie przysługuje?

Poza kontynuowaniem działalności zarobkowej ustawodawca przewidział też inne przypadki wyłączenia prawa do zasiłku po ustaniu ubezpieczenia. Wynikają one z art. 13 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje również wtedy, gdy osoba:

• ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,
• ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego albo rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
• nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia z powodu braku okresu wyczekiwania,
• podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników.

To ważne, bo w wielu sprawach samo pozostawanie „na L4” nie wystarcza jeszcze do uzyskania świadczenia po rozwiązaniu umowy. ZUS zawsze bada, czy po ustaniu danego zatrudnienia nie istnieje inny aktywny tytuł do ubezpieczenia lub inne świadczenie wyłączające prawo do zasiłku.

Czy można zarejestrować się jako bezrobotna, gdy trwają inne etaty?

Nie. Status bezrobotnego przysługuje wyłącznie osobie spełniającej warunki z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jednym z podstawowych warunków jest niewykonywanie pracy zarobkowej.

Skoro nadal pozostaje Pani zatrudniona na podstawie dwóch umów o pracę, nie spełnia Pani definicji bezrobotnego. Sam fakt, że każda z tych umów jest zawarta na pół etatu, niczego tu nie zmienia. Liczy się to, że istnieje aktywne zatrudnienie.

Dodatkowo osoba pobierająca zasiłek chorobowy również nie może być uznana za bezrobotną, ponieważ nie pozostaje gotowa i zdolna do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zobacz również: inny tytuł do ubezpieczenia a prawo do zasiłku chorobowego

Kiedy może powstać prawo do zasiłku dla bezrobotnych?

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych można oceniać dopiero wtedy, gdy ustanie Pani ostatnie zatrudnienie i będzie możliwa rejestracja w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych, a w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez co najmniej 365 dni m.in. był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

Przy kilku częściach etatu trzeba więc sprawdzić nie tylko sam fakt zatrudnienia, ale także to, czy od łącznego przychodu był obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy. To wymaga analizy konkretnych pasków płacowych i raportów ZUS.

Jak długo przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?

Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych zależy od sytuacji na lokalnym rynku pracy, wieku i stażu uprawniającego. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zasiłek przysługuje co do zasady przez 180 dni albo przez 365 dni w przypadkach wskazanych w ustawie.

Okres 365 dni może dotyczyć m.in. bezrobotnych, którzy:

• ukończyli 50 lat i mają co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku,
• mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko do 15. roku życia, a małżonek także jest bezrobotny i utracił prawo do zasiłku,
• samotnie wychowują co najmniej jedno dziecko do 15. roku życia.

W Pani sprawie ten wariant może mieć znaczenie dopiero po skutecznej rejestracji jako bezrobotna i po spełnieniu pozostałych warunków ustawowych. Sam wiek przedemerytalny jeszcze automatycznie nie daje prawa do zasiłku ani do dłuższego okresu jego pobierania.

Wiek przedemerytalny a obecna sytuacja

Samo osiągnięcie wieku przedemerytalnego nie zmienia zasad dotyczących zasiłku chorobowego po ustaniu jednej z kilku umów o pracę ani definicji bezrobotnego. Może natomiast mieć znaczenie przy ocenie innych uprawnień, np. świadczenia przedemerytalnego, ale to wymaga spełnienia odrębnych warunków z ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych.

Trzeba też pamiętać, że prawo do świadczenia przedemerytalnego nie powstaje równocześnie z trwającym zatrudnieniem oraz nie jest automatyczną konsekwencją samego wypowiedzenia z powodu likwidacji stanowiska.

Praktyczny wniosek w opisanej sprawie

W przedstawionym stanie faktycznym najbardziej prawdopodobny wniosek jest następujący:

• po rozwiązaniu jednej umowy nie będzie Pani miała prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tej konkretnej umowy, ponieważ nadal trwa inne zatrudnienie, co wyłącza takie świadczenie na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej,
• jeżeli nadal jest Pani niezdolna do pracy, świadczenia chorobowe mogą przysługiwać z dwóch pozostałych umów o pracę,
• nie będzie Pani mogła zarejestrować się jako bezrobotna, dopóki trwają pozostałe stosunki pracy,
• prawo do zasiłku dla bezrobotnych będzie można ocenić dopiero po ustaniu wszystkich zatrudnień, po rejestracji w urzędzie pracy i po spełnieniu warunków z art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak te zasady działają w praktyce przy różnych układach zatrudnienia i choroby.

FAQ

Czy po rozwiązaniu jednej umowy mogę dalej być na L4?

Tak, jeżeli lekarz nadal stwierdza niezdolność do pracy. Trzeba jednak odróżnić samo zwolnienie lekarskie od prawa do świadczenia z konkretnej umowy. Po ustaniu jednej umowy świadczenie z niej może nie przysługiwać, jeśli nadal trwa inne zatrudnienie.

Czy ZUS wypłaci mi zasiłek po ustaniu jednej umowy, jeśli mam jeszcze dwa pół etatu?

Co do zasady nie z tej zakończonej umowy, ponieważ nadal kontynuuje Pani działalność zarobkową stanowiącą tytuł do ubezpieczenia chorobowego. Możliwe są natomiast świadczenia z pozostałych, nadal trwających umów.

Czy mogę zarejestrować się jako bezrobotna, jeśli pracuję jeszcze na część etatu?

Nie. Każda aktywna umowa o pracę wyklucza status bezrobotnego, niezależnie od tego, czy jest to cały etat, czy część etatu.

Czy sam wiek przedemerytalny daje prawo do zasiłku dla bezrobotnych?

Nie. Potrzebne jest spełnienie warunków rejestracji jako bezrobotny i przesłanek z art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Jak sprawdzić, czy będę miała prawo do zasiłku dla bezrobotnych po ustaniu wszystkich umów?

Trzeba przeanalizować okresy zatrudnienia z ostatnich 18 miesięcy, wysokość wynagrodzenia i to, czy była odprowadzana składka na Fundusz Pracy. Przy kilku etatach takie wyliczenie warto zrobić na podstawie dokumentów płacowych i danych z ZUS.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – ISAP

2. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – ISAP

3. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – ISAP

4. Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych – ISAP