Darowizna dla córki za granicą na zakup mieszkania

Czy darowizna dla córki mieszkającej w Wielkiej Brytanii podlega podatkowi w Polsce?

W opisanej sytuacji trzeba odróżnić dwie kwestie: zakup mieszkania w Wielkiej Brytanii oraz samo przekazanie pieniędzy przez rodziców córce. Polski podatek od spadków i darowizn dotyczy nabycia rzeczy lub praw majątkowych tytułem darowizny, a więc w tym przypadku otrzymania pieniędzy od rodziców, nie samego zakupu mieszkania za granicą.

Aktualnie podstawą oceny jest ustawa o podatku od spadków i darowizn, a nie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi w Polsce, jeżeli w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim albo miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jeżeli więc córka mieszka w Wielkiej Brytanii, ale nadal ma obywatelstwo polskie, darowizna pieniędzy od rodziców może podlegać polskim przepisom o podatku od spadków i darowizn. Nie oznacza to jednak automatycznie obowiązku zapłaty podatku, ponieważ darowizna od rodziców dla dziecka może korzystać z pełnego zwolnienia.

Jeżeli córka nie jest obywatelką polską i nie ma stałego miejsca pobytu w Polsce, a darowizna dotyczy środków znajdujących się za granicą, trzeba dodatkowo przeanalizować, czy w ogóle powstaje polski obowiązek podatkowy. W takiej sytuacji znaczenie mogą mieć także przepisy kraju, w którym córka mieszka i kupuje nieruchomość.

Darowizna od rodziców nie jest podatkiem dochodowym

Otrzymanie darowizny pieniężnej od rodziców nie jest typowym przychodem rozliczanym w PIT. Takie przysporzenie należy zasadniczo oceniać na gruncie podatku od spadków i darowizn. Dlatego córka nie składa z tego powodu zeznania PIT tylko dlatego, że otrzymała od rodziców pieniądze na mieszkanie.

Inaczej należy traktować ewentualne późniejsze zdarzenia, np. sprzedaż mieszkania, wynajem nieruchomości w Wielkiej Brytanii albo uzyskiwanie tam innych dochodów. To są już odrębne kwestie podatkowe, które mogą wymagać analizy rezydencji podatkowej, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz przepisów brytyjskich.

Zwolnienie dla najbliższej rodziny, czyli grupa zero

Rodzice i dzieci należą do najbliższej rodziny objętej zwolnieniem z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie obejmuje m.in. darowizny pomiędzy rodzicami a dziećmi, dziadkami a wnukami, małżonkami oraz rodzeństwem. W praktyce oznacza to, że darowizna pieniędzy od rodziców dla córki może być wolna od podatku w całości, niezależnie od kwoty, jeżeli spełnione zostaną warunki formalne.

Podstawowe warunki są dwa. Po pierwsze, córka jako obdarowana powinna zgłosić darowiznę na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania pieniędzy, czyli od spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Po drugie, jeżeli przedmiotem darowizny są środki pieniężne, ich otrzymanie trzeba udokumentować dowodem przekazania na rachunek bankowy, rachunek w SKOK albo przekazem pocztowym.

Jeżeli rodzice przekazują środki w kilku transzach, trzeba pilnować terminu dla każdej z nich. Zgłoszenia dokonuje obdarowana córka, a nie rodzice. Gdy darowizna pochodzi od obojga rodziców, warto w umowie i tytule przelewu jasno wskazać, kto jest darczyńcą i jakiej kwoty dotyczy przelew.

Zgłoszenia SD-Z2 nie trzeba składać, jeżeli łączna wartość majątku otrzymanego od tego samego darczyńcy w roku ostatniego nabycia oraz w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza 36 120 zł. Przy większych darowiznach bezpiecznym rozwiązaniem jest złożenie SD-Z2 nawet wtedy, gdy podatnik ma wątpliwości, jak prawidłowo zsumować wcześniejsze przekazania.

Jak bezpiecznie przekazać pieniądze na zakup mieszkania w Wielkiej Brytanii?

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest podpisanie prostej umowy darowizny i przekazanie pieniędzy przelewem z rachunku rodziców na rachunek córki. Umowa powinna wskazywać strony, kwotę, walutę, datę darowizny, numer rachunku oraz cel, np. zakup mieszkania w Wielkiej Brytanii. Tytuł przelewu również powinien być jednoznaczny, np. darowizna od rodziców na zakup mieszkania.

Przekazanie pieniędzy gotówką, a następnie samodzielna wpłata przez córkę na rachunek, jest ryzykowne dla zwolnienia. W takiej sytuacji trudniej wykazać, że pieniądze zostały faktycznie przekazane w sposób wymagany przez art. 4a ustawy. Organy podatkowe mogą wtedy odmówić zwolnienia i opodatkować darowiznę według zasad dla I grupy podatkowej.

W praktyce pojawiają się również przypadki, w których rodzice przelewają pieniądze bezpośrednio na rachunek sprzedawcy, dewelopera albo kancelarii obsługującej zakup nieruchomości. W orzecznictwie można znaleźć korzystne dla podatników stanowiska, jeżeli z dokumentów jasno wynika, że była to darowizna dla dziecka i że środki zostały przekazane na jego cel mieszkaniowy. Jednocześnie organy podatkowe nadal bywają w takich sprawach rygorystyczne. Dlatego najbezpieczniej jest przelać środki najpierw na rachunek córki albo przed nietypową operacją wystąpić o interpretację indywidualną.

Do którego urzędu skarbowego złożyć SD-Z2?

SD-Z2 składa obdarowana córka do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. W sprawach darowizny, która w całości albo w części dotyczy rzeczy położonych za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, właściwość ustala się według miejsca zamieszkania nabywcy w dniu powstania obowiązku podatkowego, a gdy takiego miejsca brak, według ostatniego miejsca pobytu w tym dniu.

Osoba mieszkająca za granicą powinna więc sprawdzić właściwość urzędu przy składaniu formularza, zwłaszcza gdy od dawna nie ma miejsca zamieszkania w Polsce. Zgłoszenie można złożyć papierowo albo elektronicznie, korzystając z aktualnego formularza SD-Z2 dostępnego w serwisach administracji skarbowej.

Do zgłoszenia nie zawsze trzeba dołączać załączniki, ale urząd może zażądać dokumentów potwierdzających otrzymanie pieniędzy. Dlatego warto zachować umowę darowizny, potwierdzenia przelewów, historię rachunku, dokumenty dotyczące zakupu mieszkania oraz korespondencję z bankiem lub kancelarią obsługującą transakcję.

Co się stanie, gdy córka nie zgłosi darowizny w terminie?

Jeżeli darowizna przekracza limit niewymagający zgłoszenia, a córka nie złoży SD-Z2 w terminie 6 miesięcy, może utracić prawo do pełnego zwolnienia. Wtedy darowizna od rodziców będzie rozliczana według zasad przewidzianych dla I grupy podatkowej, a urząd może naliczyć podatek wraz z odsetkami.

Od 7 stycznia 2026 r. w określonych sytuacjach możliwe jest przywrócenie terminu na złożenie SD-Z2, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu trzeba złożyć w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia i jednocześnie dopełnić czynności, czyli złożyć zgłoszenie SD-Z2. Nie jest to jednak rozwiązanie automatyczne, dlatego nie warto odkładać zgłoszenia.

FAQ

Czy darowiznę zgłaszają rodzice czy córka?

Darowiznę zgłasza obdarowana córka. Rodzice jako darczyńcy co do zasady nie składają SD-Z2 za córkę.

Czy córka mieszkająca w Wielkiej Brytanii musi składać SD-Z2?

Tak, jeżeli darowizna podlega polskiej ustawie, córka chce skorzystać ze zwolnienia i wartość darowizn od tego samego darczyńcy przekracza limit niewymagający zgłoszenia. Sam fakt mieszkania w Wielkiej Brytanii nie wyłącza polskiego podatku, jeżeli córka jest obywatelką polską.

Czy darowizna od rodziców na mieszkanie w UK podlega PIT?

Nie, sama darowizna pieniędzy od rodziców nie jest rozliczana jako przychód w PIT. Należy ją ocenić na gruncie podatku od spadków i darowizn.

Czy można przekazać pieniądze gotówką?

Można zawrzeć darowiznę w gotówce, ale przy większych kwotach jest to bardzo ryzykowne podatkowo. Dla pełnego zwolnienia darowizny pieniężnej konieczne jest udokumentowanie przekazania pieniędzy w sposób wymagany przez ustawę, najbezpieczniej przelewem bankowym.

Czy zakup mieszkania w Wielkiej Brytanii zmienia zasady polskiego zwolnienia?

Nie w tym sensie, że celem darowizny jest zakup nieruchomości za granicą. Dla polskiego zwolnienia kluczowe są: pokrewieństwo, terminowe SD-Z2 i udokumentowany transfer pieniędzy. Sam zakup w Wielkiej Brytanii może jednak rodzić odrębne obowiązki według prawa brytyjskiego.

Czy jedno SD-Z2 wystarczy przy przelewach w ratach?

Jeżeli pieniądze są przekazywane w częściach, trzeba pilnować 6-miesięcznego terminu liczonego od otrzymania każdej transzy. Przy wielu przelewach najlepiej opisać je dokładnie w zgłoszeniu i zachować potwierdzenia wszystkich operacji.

Źródła

• Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w szczególności art. 1, art. 2, art. 4a i art. 9.
• Ustawa o podatku od spadków i darowizn w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.
• Informacje Ministerstwa Finansów o zwolnieniu darowizn w najbliższej rodzinie.
• Aktualne formularze SD, w tym SD-Z2.