Co zrobić, gdy ojciec nie przestrzega kontaktów z dziećmi, skuteczne narzędzia prawne

Kiedy ustalone kontakty nie działają w praktyce?

Jeżeli ojciec dzieci nie realizuje kontaktów zgodnie z ustaleniami sądu, może narazić się na postępowanie w zakresie przymuszenia do wykonania kontaktów oraz nałożenia na niego kary pieniężnej. Warto prowadzić zeszyt lub inny sposób dokumentowania, w którym będzie Pani zapisywać, kiedy ojciec dzieci przychodzi po nie i je zabiera, a kiedy tego nie robi.

Jak działa mechanizm kar pieniężnych za niewykonywanie kontaktów?

Zgodnie z art. 598¹? § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.):

Jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku.

W takim przypadku sąd w kolejnym postępowaniu (po zagrożeniu określonym w art. 598¹? § 1 i 2, bez potrzeby ponownego zagrożenia) może nałożyć na daną osobę obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej.

Wysokość tej kwoty zależy od liczby naruszeń obowiązków wynikających z orzeczenia sądu lub ugody dotyczącej kontaktów z dzieckiem.

Kontakty to obowiązek – nie dobra wola rodzica

Z kolei art. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) stanowi:

§ 1. Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

§ 2. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Kara pieniężna a może wyższe alimenty?

Kara pieniężna powinna być zazwyczaj odczuwalna – sąd ustala ją m.in. na podstawie zarobków zobowiązanego, czyli ojca dzieci. Może Pani rozpocząć takie postępowanie, składając do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dzieci wniosek o zagrożenie karą pieniężną. Jeżeli ojciec nadal nie będzie przestrzegał ustalonych kontaktów, sąd nałoży na niego określoną karę.

Może Pani również rozważyć złożenie pozwu o podwyższenie alimentów – z uwagi na brak osobistych starań ojca o wychowanie dzieci.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296