
Jak przejąć zadłużone mieszkanie spółdzielcze babci, licytacja, rozliczenie wkładu, podatek• Data publikacji: 28-07-2025 • Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak |
|
Mieszkanie spółdzielcze babci jest zadłużone, a ona sama została przeniesiona do DPS-u. Nikt obecnie tam nie mieszka. Część zaległości wobec spółdzielni jest u komornika, który potrąca dług z babcinej emerytury. Porozumieliśmy się z prezesem spółdzielni i plan jest taki: mieszkanie zostanie zlicytowane i część uzyskanych pieniędzy pokryje dług, a część zostanie przekazana babci jako zwrot wpłaconego wkładu mieszkaniowego, reszta pójdzie na rzecz spółdzielni i remont. Czy jako wnuczka mogę wziąć udział w licytacji? Albo czy mogę zaproponować przepisanie mieszkania z długiem i z jakimi kosztami by się to wiązało? Czy w przypadku przejęcia mieszkania płacę podatek dochodowy i mam wpłacić wkład mieszkaniowy, a jednocześnie domagać się zwrotu pieniędzy wpłaconych przez babcię? Czy wkład babci zostanie zwaloryzowany z uwzględnieniem denominacji i inflacji? Jak to korzystnie rozegrać? Nie mam żadnych dokumentów, salda zadłużenia ani książeczki mieszkaniowej, babcia wprowadziła się do mieszkania ponad 30 lat temu. |
|
Czy wnuczka może wziąć udział w licytacji mieszkania?Zgodnie z art. 1713 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (dalej ustawa): Do egzekucji ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji z nieruchomości.
Następnie, zgodnie z art. 976 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.): W przetargu nie mogą uczestniczyć: dłużnik, komornik, ich małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo oraz osoby obecne na licytacji w charakterze urzędowym, licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji, osoby, które mogą nabyć nieruchomość tylko za zezwoleniem organu państwowego, a zezwolenia tego nie przedstawiły. Stawienie się jednego licytanta wystarcza do odbycia przetargu.
Zatem jako wnuczka może Pani wziąć udział w licytacji. Jeżeli ją Pani wygra – zapłaci wylicytowaną cenę i dług w spółdzielni zostanie spłacony, a wtedy otrzyma Pani wolne od długu mieszkanie. Alternatywa dla licytacji: czy możliwe jest przejęcie mieszkania z długiem?Nie sądzę, żeby spółdzielnia zgodziła się, aby przepisać mieszkanie z długiem i nie płacić w skutek licytacji ustalonej ceny, ale proszę o to dopytać, wszystko zależy od decyzji wierzyciela, czyli od spółdzielni.
Zgodnie z art. 998 K.p.c.: Po uprawomocnieniu się przybicia i wykonaniu przez nabywcę warunków licytacyjnych lub postanowienia o ustaleniu ceny nabycia i wpłaceniu całej ceny przez Skarb Państwa sąd wydaje postanowienie o przysądzeniu własności.
Następnie, zgodnie z art. 999 K.p.c.:
§ 1. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. § 2. Od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. Powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Świadczenia publicznoprawne niepowtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu.
Należy podkreślić, że zgodnie z wymienionymi przepisami, jeżeli nabywca spełni warunki licytacyjne, a zatem uiści cenę nabycia z potrąceniem wcześniej złożonej rękojmi, uzyskuje prawo do przysądzenia, na podstawie którego następnie staje się właścicielem nieruchomości. Tym samym uprawomocnienie się postanowienia o przysądzeniu własności powoduje przejście własności w zamian za wcześniej uiszczoną cenę. Postanowienie to wywołuje zatem tożsamy skutek jak umowa sprzedaży. Nabycie nieruchomości (udziału) w nieruchomości na podstawie orzeczenia sądu, postanowienia o przysądzeniu własności, podlega zatem podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ skutki prawne tego postanowienia są takie same jak umowy sprzedaży. Zwrot wkładu mieszkaniowego i obowiązki podatkowe – na co trzeba uważać?Co do rozliczenia wniesionego przez Pani babcię wkładu – obawiam się, że te środki zostaną rozliczone z długiem, należy o to dopytać w spółdzielni. Jednocześnie można rozpocząć od wezwania jej na piśmie do zwrotu wkładu. Być może spółdzielnia nie skorzysta z przysługującego jej prawa do dokonania potrącanie tych należności z długiem. Moim zdaniem, jeżeli zwrócą wkład, to dokonają waloryzacji, ale oczywiście przy wezwaniu do zwrotu należy to zaznaczyć. PrzykładyLicytacja przez wnuczkę – „Spadek po cichu” Kasia dowiedziała się, że mieszkanie jej babci, która od roku przebywa w DPS-ie, ma poważne zaległości wobec spółdzielni. Komornik już od miesięcy potrąca z emerytury babci, ale dług nadal rośnie. Po rozmowie z prezesem spółdzielni ustalono, że mieszkanie trafi na licytację. Kasia postanowiła wziąć udział jako licytant – przygotowała wadium i złożyła ofertę. Była jedyną osobą na przetargu. Po wpłaceniu ceny nabycia dostała postanowienie o przysądzeniu własności i mogła rozpocząć remont. Formalnie nie była „spadkobiercą”, ale licytacja pozwoliła jej przejąć mieszkanie bez zadłużenia.
Marcin chciał uniknąć licytacji mieszkania po babci. Złożył spółdzielni propozycję: on spłaci dług i przejmie mieszkanie z całym wkładem babci, bez udziału komornika. Liczył, że jako bliski krewny dostanie zgodę. Niestety, prezes spółdzielni odmówił – procedura była już w toku, a zaległości rosły. Dodatkowo brakowało dokumentów, a spółdzielnia nie chciała ryzykować nieformalnych ustaleń. Marcin nie zdążył zebrać pieniędzy przed terminem przetargu i ostatecznie mieszkanie nabyła osoba obca.
Po przeprowadzce babci do DPS-u, Ewa chciała odzyskać część wkładu mieszkaniowego, który babcia wpłaciła w latach 80. Napisała pismo do spółdzielni z żądaniem zwrotu wkładu i jego waloryzacji. Odpowiedź ją zaskoczyła: spółdzielnia potrąciła cały wkład na poczet długu, a o waloryzacji „nie było mowy”, bo środki te nie są traktowane jako lokata kapitału. Ewa poczuła się rozczarowana, ale nie zdecydowała się na spór sądowy – długi przewyższały wartość wkładu, a mieszkanie było już wystawione na przetarg. PodsumowaniePrzejęcie zadłużonego mieszkania spółdzielczego po bliskim to skomplikowany proces, który wymaga znajomości procedur prawnych i dobrej współpracy ze spółdzielnią. Warto rozważyć zarówno udział w licytacji, jak i inne możliwości prawne, mając na uwadze kwestie zadłużenia, wkładu mieszkaniowego oraz potencjalnych obowiązków podatkowych. Dobrze zaplanowane działania mogą pozwolić zachować mieszkanie w rodzinie i uniknąć niepotrzebnych strat. Oferta porad prawnychPotrzebujesz pomocy w sprawie zadłużonego mieszkania, licytacji lub zwrotu wkładu mieszkaniowego? Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz przygotowanie niezbędnych pism do spółdzielni i sądu. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem. Źródła:1. Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz.U. 2001 nr 4 poz. 27
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online O autorze: Urszula Trojanowska-Woźniak |
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale