Znęcanie się, rozwód i podział majątku

Jakie dowody sąd bierze pod uwagę na sprawie o rozwód z orzeczeniem o winie?

Dowodem w postępowaniu cywilnym mogą być dokumenty (np. zaświadczenie), zeznania świadków (np. dzieci, ale najlepiej gdyby były to osoby spoza rodziny, np. sąsiadka, znajoma), przesłuchanie stron, można również złożyć wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność problemów ze zdrowiem (np. nerwice spowodowane życiem w stresie). Jeśli nie znajdzie się świadek spoza rodziny, który byłby w stanie złożyć przed sądem zeznania dotyczące relacji w Państwa rodzinie, to zeznania dzieci oraz przesłuchanie Pani będzie oceniane przez sąd i może wystarczyć na udowodnienie okoliczności, że zupełny i trwały rozkład pożycia nastąpił z winy Pani męża.

Jednak należy liczyć się z tym, że mąż powoła inne dowody, aby wykazać odmienne okoliczności (np. że wina leży po obu stronach lub wyłącznie Pani jest winna rozkładowi pożycia).

Sposób korzystania z mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków

Takie procesy zawsze są trudne dla stron. Sąd sprawdza czy zachodzą przesłanki do orzeczenia rozwodu. Musi się Pani więc przygotować, że będzie szczegółowo wypytywana przez sąd o trwałość rozkładu pożycia („od stołu i łoża”). Skoro nie ma dokumentów poświadczających Pani obrażenia, to sąd będzie pytał kiedy i w jakich okolicznościach zostały one dokonane. W wyroku rozwodowym opisany jest także sposób korzystania z mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Zasadnym byłoby, aby to Pani wystąpiła do sądu o eksmisję męża z mieszkania, a sama nadal w nim mieszkała.

Czy sąd w wyroku rozwodowym może orzec o podziale majątku?

Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Oznacza to, że sąd orzekający rozwód może pozostawić część Pani żądań dotyczącą podziału majątku bez rozpoznania i skupić się jedynie na orzeczeniu rozwodu. W takim przypadku trzeba będzie dochodzić podziału majątku wspólnego w drodze odrębnego postępowania.

Co należy do majątku wspólnego a co do majątku osobistego małżonków?

Jeśli nie mieli Państwo umowy majątkowej małżeńskiej to łączy Państwa wspólność ustawowa, a zatem majątek nabyty w trakcie trwania małżeństwa przez któregokolwiek z małżonków staje się częścią majątku wspólnego (samochód też, nawet jeśli Pani nie figuruje w dowodzie rejestracyjnym). Jeśli małżonek będzie chciał sprzedać samochody bez Pani wiedzy, to należy się temu sprzeciwić. Kupujący nie nabędzie skutecznie tego samochodu, jeśli będzie wiedział, że sprzeciwia się Pani jego zbyciu.

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,
2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,
3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,
5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,
7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,
8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,
9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,
10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Do dokonywania jakich czynności jest potrzebna zgoda małżonka?

Przy wspólności majątkowej małżeńskiej – zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:

1. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków,
2. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal,
3. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa,
4. darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.

Zbycie przedsiębiorstwa bez zgody małżonka

Zatem jeśli łączy Panią i męża wspólność ustawowa, to jednostronna czynność prawna (np. zbycie przedsiębiorstwa) dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna. Odmienna sytuacja będzie jednak jeśli zawarli Państwo umowę majątkową małżeńską (intercyzę). Jeżeli przedsiębiorstwo stanowi majątek odrębny męża, to można jedynie domagać się zwrotu nakładów jakie poczyniła Pani ze swojego majątku odrębnego na majątek odrębny męża. Poczynienie tych nakładów będzie trzeba udowodnić. W żadnym jednak przypadku nie traci Pani prawa do zniesienia współwłasności co do rzeczy, które taką współwłasność stanowią. Podstawa prawna – art. 31-61 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59