Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uznanie przez polski sąd rozwodu z Ukrainką na Ukrainie

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 08.06.2015

Rok temu rozwiodłem się z obywatelką Ukrainy na Ukrainie przed urzędnikiem stanu cywilnego (nie w sądzie). Rozwód odbył się za moją zgodą bez mojej obecności. Nie mamy dzieci, był to rozwód bez orzekania o winie. Co teraz powinienem zrobić, aby ten rozwód został uznany przez polski sąd i abym był rozwiedziony również w Polsce? Czy muszę osobiście udać się po dokument rozwodowy na Ukrainę? Czy muszę dodatkowo przywieźć ze sobą jakieś sądowne potwierdzenie rozwodu? Powinienem dodać, że moja była żona jakieś pół roku temu ponownie wyszła za mąż na Ukrainie za obywatela Ukrainy i tam razem z nim mieszka.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Polskie prawo niestety nie przewiduje rozwodów w takiej formie, jak to nastąpiło w Pana przypadku na Ukrainie – zgodne oświadczenie przed kierownikiem USC złożone przez małżonków.

 

Jedynym organem, jaki może orzec rozwód według prawa polskiego jest sąd.

 

Uznawanie wzajemnych dokumentów urzędowych i wyroków sądowych pomiędzy Polską a Ukrainą reguluje umowa dwustronna zawarta między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r.

 

W umowie tej wskazano m.in. że „jeżeli w chwili wszczęcia postępowania jeden z małżonków jest obywatelem jednej Umawiającej się Strony, drugi zaś – obywatelem drugiej Umawiającej się Strony, rozwód podlega prawu tej Umawiającej się Strony, na której terytorium mają oni miejsce zamieszkania. Jeżeli jeden z małżonków ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiającej się Strony, a drugi na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe jest prawo tej Umawiającej się Strony, przed której organem toczy się postępowanie” (art. 26 ust. 2).

 

Zatem z uwagi na to, że w momencie rozwodu nie mieli Państwo wspólnego miejsca zamieszkania ani w Polsce, ani na Ukrainie, to właściwym prawem w tej kwestii było prawo tego państwa, przed którym toczyło się postępowanie rozwodowe, a więc prawo Ukrainy. Zgodnie z przepisami tego państwa rozwód można przeprowadzić przed sądem, ale również może zostać przeprowadzony przez organ rejestracji stanu cywilnego, jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych dzieci i doszli do porozumienia lub jeżeli jedno z nich zostało uznane za zaginionego lub niezdolnego do czynności prawnych lub zostało skazane na karę pozbawienia wolności w wysokości co najmniej 3 lat. Rozwód przeprowadzony przed organem rejestracji stanu cywilnego staje się skuteczny od dnia jego zarejestrowania, rozwód sądowy od dnia uprawomocnienia się decyzji sądowej.

 

Tak więc rozwód zawarty przez Państwa na Ukrainie jest w świetle tamtejszego prawa ważny i skuteczny. Pozostaje jednak sprawa uznania tego rozwodu w Polsce. W tej sytuacji należy powołać się na zapisy ww. umowy między Polską i Ukrainą, gdzie w art. 48 ust. 2 czytamy, iż „prawomocne orzeczenia niemajątkowe w sprawach rodzinnych, wydane przez organy inne niż sądy jednej Umawiającej się Strony, podlegają uznaniu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony na zasadach określonych w artykułach 50-52.

 

Zgodnie z art. 50 „orzeczenia wymienione w artykule 49 podlegają uznaniu i wykonaniu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli:

 

1) według prawa tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie zostało wydane, jest ono prawomocne i wykonalne, a w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych również orzeczenie nieprawomocne, o ile jest wykonalne,

2) sąd, który wydał orzeczenie, był właściwy na podstawie niniejszej umowy, a w wypadku braku takiego uregulowania w umowie – na podstawie prawa wewnętrznego tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane,

3) strona nie była pozbawiona możności obrony swych praw, a w razie posiadania ograniczonej zdolności procesowej – należytego przedstawicielstwa, a w szczególności strona, która nie uczestniczyła w postępowaniu, otrzymała wezwanie na rozprawę we właściwym czasie i trybie,

4) sprawa między tymi samymi stronami o to samo roszczenie nie została już prawomocnie osądzona przez sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane, i jeżeli między tymi samymi Stronami nie zostało wcześniej wszczęte postępowanie w tej samej sprawie przed sądem tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane,

5) orzeczenie organu państwa trzeciego między tymi samymi stronami i o to samo roszczenie nie było już uznane lub wykonane na terytorium tej Umawiającej się Strony, gdzie orzeczenie ma być uznane i wykonane,

6) przy wydaniu orzeczenia zastosowano prawo właściwe na podstawie niniejszej umowy, a w wypadku braku takiego uregulowania w umowie – na podstawie prawa wewnętrznego tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane.”

 

W myśl z kolei art. 51: „1. Wniosek o uznanie i wykonanie orzeczenia może być złożony bezpośrednio we właściwym sądzie tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane, lub też za pośrednictwem sądu, który rozpoznawał sprawę w pierwszej instancji.

2. Do wniosku należy dołączyć:

1) orzeczenie lub jego uwierzytelniony odpis wraz ze stwierdzeniem, że orzeczenie jest prawomocne i wykonalne, a w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych, jeżeli orzeczenie jest nieprawomocne, wraz ze stwierdzeniem, że jest ono wykonalne, jeżeli nie wynika to z samego orzeczenia,

2) dokument stwierdzający, że strona, przeciwko której wydane zostało orzeczenie i która nie uczestniczyła w postępowaniu, otrzymała wezwanie na rozprawę we właściwym czasie i trybie, zgodnie z prawem tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie zostało wydane, natomiast w wypadku ograniczonej zdolności procesowej strony – dokument stwierdzający, że strona ta była należycie reprezentowana,

3) uwierzytelnione tłumaczenie wniosku oraz dokumentów wymienionych w punktach 1 i 2 na język tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane.”

 

Wreszcie art. 52 wskazuje, iż: „1. Do uznania i wykonania orzeczenia właściwy jest sąd tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane.

2. W postępowaniu tym sąd ogranicza się do zbadania, czy zostały spełnione warunki przewidziane w artykułach 50 i 51.

3. Do uznania i wykonania orzeczenia stosuje się prawo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium orzeczenie ma być uznane i wykonane; dotyczy to także formy wniosku o uznanie i wykonanie orzeczenia. Do wniosku o uznanie i wykonanie orzeczenia należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia uczestnikom postępowania.

4. Jeżeli na skutek wznowienia postępowania lub wszczęcia postępowania o uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia na terytorium tej Umawiającej się Strony, której sąd wydał orzeczenie, zostało wstrzymane wykonanie tego orzeczenia, zawiesza się postępowanie o uznanie i wykonanie orzeczenia lub postępowanie egzekucyjne na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

5. Rozpoznając sprawę o uznanie i wykonanie orzeczenia, sąd może żądać od stron wyjaśnień. Sąd ten może również zwrócić się o dodatkowe wyjaśnienia do sądu, który wydał orzeczenie.”

 

Reasumując powyższe wywody prawne, wskazać należy, iż skoro rozwód odbył się według prawa ukraińskiego, a tam na równi z rozwodem sądowym traktowany jest rozwód przed urzędnikiem stanu cywilnego, oznacza to, że dokument ten winien być uznany przed polskim sądem. Wówczas do wniosku o uznanie takiego dokumentu należy załączyć uwierzytelniony odpis aktu (świadectwa) rozerwania ślubu i powołać się na wyżej wymienione przeze mnie przepisy umowy.

 

Niestety w praktyce nie jest tak różowo i nieraz spotkałam się z sytuacją, że sądy w Polsce odmawiały uznania rozwodów zawartych za granicą w innej formie niż orzeczenie sądu. W takiej sytuacji należy zastosować inną procedurę. Zgodnie z art. 26 ust. 4 umowy „w sprawach o rozwód w wypadku przewidzianym w ustępie 2 właściwy jest organ tej Umawiającej się Strony, na której terytorium małżonkowie mają miejsce zamieszkania. Jeżeli jeden z małżonków ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej Umawiającej się Strony, a drugi – na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, właściwe są organy obu Umawiających się Stron”. Ostatnie zdanie miałoby właśnie zastosowanie w Pana sprawie.

 

Oznacza to, że skoro Pana rozwód nie jest uznany w Polsce, to w świetle polskiego prawa jest Pan cały czas żonaty, co z kolei uprawnia Pana do wniesienia sprawy o rozwód przed polskim sądem. W tej sytuacji należy złożyć w sądzie normalny pozew rozwodowy bez orzekania o winie, załączyć przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego akt małżeństwa oraz wniosek o wyznaczenie kuratora dla żony nieznanej Panu z miejsca pobytu. Wskazuje Pan wówczas, że żona ponad rok temu wróciła do swojego kraju i nie wie Pan o jej aktualnym miejscu pobytu. Oczywiście nie wspomina Pan o rozwodzie przeprowadzonym na Ukrainie przed urzędnikiem USC. W tej sytuacji sąd wyznaczy kuratora dla Pana żony i przeprowadzi rozwód pod jej nieobecność. Nie ukrywam, że jest to dosyć karkołomne rozwiązanie, ale jeżeli sąd nie uzna aktu rozerwania małżeństwa z Ukrainy, to nie ma innego sposobu, aby zalegalizować rozwód w Polsce. Nie przeprowadzi Pan również kolejnego rozwodu przed ukraińskim sądem, ponieważ po pierwsze w świetle prawa ukraińskiego jesteście już Państwo po rozwodzie, tak więc ponownego rozwodu nikt Państwu już nie da, a po drugie – jak Pan wyjaśnił, była żona jest już mężatką, a więc tym bardziej nie może ona niejako „ponownie” się z Panem rozwieść.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • siedem - I =

»Podobne materiały

Przemoc psychiczna w małżeństwie a rozwód

Jestem w związku małżeńskim od 24 lat. Mój mąż znęca się nade mną psychicznie (dawniej także i fizycznie). Sądzę, że ma on poważne zaburzenia – jego chorobliwa oszczędność powoduje nieustanne awantury. Chcę rozwodu, ale małżonek grozi, że mnie zabije, jeśli złożę pozew. Na domiar złe

 

Mąż nie zgadza się na sprzedaż mieszkania po rozwodzie - co zrobić?

Jesteśmy od kilku lat po rozwodzie za porozumieniem stron. Obecnie mieszkam z dziećmi za granicą i wynajmuję małe mieszkanie. W Polsce zostało mieszkanie, które jest własnością moją i eksmęża, bo w trakcie rozwodu nie doszło do podziału majątku. Były mąż pomieszkuje trochę u swojej przyjac

 

Dziedziczenie po byłej żonie

Czy mam prawo do spadku po byłej żonie, jeżeli rozwód (bez orzekania o podziale majątku) nastąpił z jej winy? Nasze małżeństwo trwało 20 lat.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »