Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sposoby pracodawcy na pozbycie się pracownicy po macierzyńskim

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 01.12.2015

Od 1 października mam wrócić do pracy po urlopie macierzyńskim i 2 tygodniach wychowawczego. Koleżanka z pracy poinformowała mnie, że mój powrót nie pasuje szefowi. Podobno będą chcieli mnie zwolnić albo zmienić warunki na gorsze, tak bym sama chciała zrezygnować. Czy pracodawca ma do tego prawo? Czy może zlikwidować moje stanowisko? Chciałabym wrócić na 7/8 etatu. Nie wiem jednak, jaka jest moja pozycja. A może za odejście szef może mi zaproponować wyższą odprawę?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z Pani wyjaśnień wynika, że obecnie przebywa Pani na urlopie wychowawczym i od 1 października ma Pani wrócić do pracy. Oczywiście wykorzystała Pani najpierw przysługujący Pani urlop macierzyński oraz 2 tygodnie urlopu wychowawczego. Jednak od koleżanki z pracy dowiedziała się Pani, że pracodawcy bardzo nie pasuje Pani powrót i że prawdopodobnie będą chcieli Panią albo zwolnić 1 października, albo zmienić warunki pracy na gorsze, tak aby Pani sama zdecydowała się odejść. W związku z powyższym pyta Pani, czy pracodawca ma prawo Panią zwolnić, jeżeli chciałaby Pani wrócić na 7/8 etatu, oraz czy ma prawo zlikwidować Pani stanowisko, proponując gorsze i obniżając pensję.

 

Generalnie należy stwierdzić, że pracownik przebywający na urlopie wychowawczym może z niego zrezygnować w dwojaki sposób. Po pierwsze, na podstawie porozumienia pomiędzy pracodawcą a pracownikiem – jeśli zgodę na taką rezygnację wyrazi pracodawca. Wówczas pracownik może zrezygnować z urlopu w dowolnym czasie.

 

Po drugie, pracownik może jednostronnie zrezygnować z dalszego przebywania na urlopie wychowawczym. Rezygnacja jest skuteczna, o ile pracownik zawiadomi pracodawcę o swoim zamiarze najpóźniej na 30 dni przed planowanym powrotem do pracy – art. 1863 pkt 2 Kodeksu pracy. Kodeks pracy nie określa formy zgłoszenia przez pracownika gotowości podjęcia pracy. Jednak z punktu widzenia dowodowego wydaje się, iż takie zgłoszenie powinno mieć formę pisemną.

 

W takiej sytuacji na pracodawcy ciąży obowiązek dopuszczenia pracownika do pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku (art. 1864 Kodeksu pracy). Jeśli nie jest to możliwe, pracownik powinien otrzymać propozycję pracy na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego lub stanowisku odpowiadającym kwalifikacjom zawodowym pracownika, za wynagrodzeniem nie niższym od wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed tym urlopem.

 

Przy tym należy dodać, że powierzenie pracownikowi pracy na innym stanowisku – po zakończeniu urlopu wychowawczego – jednakże równorzędnym lub odpowiadającym jego kwalifikacjom, za wynagrodzeniem nie niższym od pobieranego przed urlopem wychowawczym, nie wymaga dokonania wypowiedzenia zmieniającego dotychczasowych warunków pracy – zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 października 1984 r. (sygn. akt I PRN 129/84, OSNCP 1985/7 poz. 93).

 

W razie braku możliwości zatrudnienia pracownika po powrocie z urlopu bezpłatnego na stanowisku pracy zajmowanym przed udzieleniem urlopu zakład pracy obowiązany jest zatrudnić go na takim stanowisku, które w schemacie organizacyjnym zakładu jest traktowane jako równorzędne w stosunku do zajmowanego przed urlopem, bądź też na stanowisku, które wprawdzie nie spełnia tego warunku, lecz odpowiada kwalifikacjom pracownika.

 

Przez kwalifikacje pracownika należy rozumieć kwalifikacje zarówno posiadane przez niego przed udzieleniem mu urlopu, jak i takie, które uzupełnił w następstwie stosownego przyuczenia za jego zgodą przez zakład pracy do zawodu na stanowisku pracy zaproponowanym mu po powrocie z urlopu. Ocena tych okoliczności powinna uwzględniać zasadę ochrony wynagrodzenia pracownika korzystającego z urlopu z tytułu opieki nad małym dzieckiem, jak i możliwości oraz potrzeby zakładu pracy, związane z postępem technicznym warunkowanym podnoszeniem kwalifikacji przez pracownika.

 

Ponadto zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27 września 1979 r. (sygn. akt I PZP 37/79, OSNCP 1980/2 poz. 22) zakład pracy nie czyni zadość przepisom prawa, jeśli pracodawca zatrudnia pracownicę po zakończeniu przez nią urlopu bezpłatnego na stanowisku, dla którego górna granica wynagrodzenia jest niższa niż dla stanowiska poprzednio przez nią zajmowanego. Orzeczenie to należy odpowiednio stosować do urlopu wychowawczego. Jeśli w trakcie urlopu wychowawczego w zakładzie pracy dokonywano regulacji płac (np. podwyżek), pracodawca powinien odpowiednio wyrównać pracownikowi wynagrodzenie.

 

Niestety jeśli w trakcie urlopu wychowawczego pracodawca zlikwidował stanowisko pracy pracownika będącego na urlopie wychowawczym, pracodawca ma obowiązek zatrudnić pracownika na jakimkolwiek stanowisku pracy, nawet nieodpowiadającym kwalifikacjom pracownika ani nierównorzędnym pod względem wynagrodzenia.

 

Brak możliwości zatrudnienia pracownicy po urlopie wychowawczym na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przez nią przed urlopem lub zgodnym z jej kwalifikacjami uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę.

 

Tak więc jeżeli więc wskutek zmian organizacyjnych przeprowadzonych w trakcie urlopu wychowawczego pracownika nie jest możliwe dopuszczenie go do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jednocześnie pracodawca nie dysponuje innym stanowiskiem pracy – równorzędnym lub odpowiadającym kwalifikacjom pracownika, to z dniem powrotu pracownika do pracy może wręczyć mu wypowiedzenie umowy o pracę. W związku z brakiem możliwości zapewnienia pracownikowi pracy w okresie wypowiedzenia pracodawcy wolno zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

 

Brak możliwości zatrudnienia pracownicy po urlopie wychowawczym na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przez nią przed urlopem lub zgodnym z jej kwalifikacjami uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę (wyrok SN z 3 listopada 1994 r., sygn. akt I PRN 77/94, OSNAPiUS 1995/2/24).

 

Pewnym rozwiązaniem mogłoby być wykorzystanie art. 1867 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem:

 

„§ 1. Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

 

§ 2. Wniosek, o którym mowa w § 1, składa się na dwa tygodnie przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy. Jeżeli wniosek został złożony bez zachowania terminu, pracodawca obniża wymiar czasu pracy nie później niż z dniem upływu dwóch tygodni od dnia złożenia wniosku”.

 

Przepis art. 1867 nakłada na pracodawcę obowiązek uwzględnienia wniosku uprawnionego pracownika i obniżenie wymiaru czasu jego pracy, nie więcej jednak niż o połowę obowiązującego go wymiaru. Ustawodawca nakazuje bowiem wprost, aby obniżenie wymiaru czasu pracy nie przekraczało połowy czasu obowiązującego danego pracownika.

 

Oznacza to odniesienie się do indywidualnego czasu pracy pracownika występującego z wnioskiem w trybie przewidzianym omawianym przepisem.

 

Okres, w którym pracownik może korzystać z obniżonego wymiaru czasu pracy i w którym pracodawca jest obowiązany zastosować się do wniosku pracownika w tej mierze, musi odpowiadać okresowi, przez który pracownik jest uprawniony do urlopu wychowawczego. Brak prawa do urlopu wychowawczego zwalnia pracodawcę od obowiązku uwzględnienia wniosku.

 

Jeśli była Pani zatrudniona na pełen etat, po powrocie do pracy po urlopie wychowawczym pracodawca ma obowiązek przyjąć Panią na pełen etat. Może zmniejszyć Pani wymiar zatrudnienia do 7/8 etatu, chyba że jest Pani nadal uprawniona do urlopu wychowawczego, wówczas musi obniżyć wymiar czasu pracy.

 

Zmniejszenie wymiaru czasu pracy w trybie omawianym będzie skutkować proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia.

 

Stosownie natomiast do art. 1868:

„§ 1. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

 

§ 2. Przepis art. 1861 § 2 stosuje się odpowiednio”.

 

To właśnie ten przepis wprowadza w okresie 12 miesięcy szczególną ochronę stosunku pracy pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego od dnia złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy. Ochrona nie obejmuje rozwiązania w tym czasie umowy o pracę w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy oraz jej rozwiązania bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 Kodeksu pracy), a także przypadku złożenia wniosku w okresie wypowiedzenia (art. 1861 § 2).

 

Reasumując – musi Pani wrócić na poprzednie stanowisko w poprzednim wymiarze czasu pracy. Jakakolwiek zmiana w tym zakresie wymaga wniosku na podstawie art. 1867 (tu zgoda pracodawcy nie jest wymagana) albo zmiany umowy o pracę (na to pracodawca musi wyrazić zgodę).

 

Istnieje oczywiście ryzyko, że pracodawca może stwierdzić, że wykorzystała Pani swój urlop wychowawczy i obecnie już Pani nie ma do niego prawa. Wtedy będzie trzeba odwołać się do sądu w terminie 7 dni od wypowiedzenia umowy o pracę.

 

Co do odprawy, to, czy pracodawca podwyższy Pani odprawę, zależy od jego woli i może on oczywiście przyznać większą odprawę, niż wynika z ustawy bądź obowiązujących u pracodawcy przepisów wewnętrznych.

 

Na marginesie jedynie dodam, że zgodnie z art. 44 Kodeksu pracy „pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy, o którym mowa w dziale dwunastym”.

 

Stosownie zaś do art. 45 § 1 „w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu”.

 

Według art. 264:

 

„§ 1. Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 7 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę.

 

§ 2. Żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się do sądu pracy w ciągu 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy o pracę.

 

§ 3. Żądanie nawiązania umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o odmowie przyjęcia do pracy”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • V - dziesięć =

»Podobne materiały

Zmiana miejsca pracy

Miejscem pracy w mojej umowie o pracę jest Wrocław. Jakiś czas temu przeniesiono mnie do innego oddziału firmy, poza obszar Wrocławia. Nie zmieniono przy tym miejsca pracy w mojej umowie. Czy pracodawca nie powinien płacić mi diety za każdy dzień pracy w oddziale poza Wrocławiem? Gdy dawniej byłam w

 

Odprawa emerytalna żołnierza zawodowego

W 1990 roku, po 21 latach służby oraz 26 latach wysługi zostałem zwolniony i przestałem być żołnierzem zawodowym. Z tytułu zwolnienia otrzymałem odprawę na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Po zwolnieniu podjąłem pracę i pracuję do dziś na pełnym et

 

Alimenty dla żony – jakiej kwoty należy się spodziewać?

Moja żona zaskoczyła mnie decyzją o rozwodzie (chce go przeprowadzić bez orzekania o winie), żąda również alimentów. Jak wysokie alimenty może orzec sąd, skoro zarabiam ok. 4000-4500 zł, z czego połowę pochłaniają tzw. rachunki?

 

Przywrócenie alimentów po ich zrzeczeniu

Byłemu mężowi sąd zasądził alimenty na dziecko. Jednak przed 2 laty zrzekałam się tych alimentów pod warunkiem, że pozwoli nam wyjechać na stałe za granicę. Miał jednak założyć dla dziecka polisę i wpłacał na nią pieniądze. Jak się okazało, wpłacał tylko po 100 zł. Czy jest szansa, aby powrócić do p

 

Testament spisany u notariusza

Jestem w posiadaniu testamentu spisanego notarialnie przez mojego wuja, który nie ma ani żony, ani dzieci, ani rodzeństwa – najbliższa rodzina to kuzynostwo. Czy ktokolwiek może podważyć taki testament?

 

Odliczenie podatku VAT za fakturę wystawioną przez nieaktywny podmiot VAT

Prowadzę z mamą (ona jest właścicielem) małą firmę usługową z branży reklamowej. Firma działa już wiele lat, a pierwszy raz zdarza się taka sytuacja. Otóż otrzymaliśmy pismo (chyba z ministerstwa finansów), które kwestionuje odliczenie VAT od dwóch faktur za miesiąc maj. Dotyczy to dwóch kontrahentó

 

Czy można sprzedać udział w mieszkaniu spółdzielczym własnościowym obciążonym hipoteką?

Jestem właścicielem mieszkania spółdzielczego własnościowego, które ma obciążoną hipotekę (kredyt bankowy). Chciałbym sprzedać udział 1/2 w tym mieszkaniu. Nabywca zgadza się kupić ten udział, mimo obciążonej hipoteki. Czy taka transakcja jest legalna, bo w banku powiedziano mi, że nie mogę tego zro

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »