Spadek po ojcu, który płacił alimenty, ale nie widnieje na moim akcie urodzenia

Jak udowodnić pokrewieństwo jeżeli ojciec nie jest wpisany w akcie urodzenia dziecka?

Składając do sądu wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, powinna Pani dołączyć akty stanu cywilnego wskazujące na pokrewieństwo pomiędzy zmarłym spadkodawcą a osobami, które wchodzą w grę jako spadkobiercy ustawowi czy też testamentowi.

Również w sprawie o alimenty, która odbyła się kiedyś w sądzie rodzinnym, należało dołączyć Pani akt urodzenia (jako osoby uprawnionej do alimentów).

To, że w akcie urodzenia nie ma wpisanego Pani ojca, jest w takiej sytuacji dziwne, tym bardziej że na drodze sądowej zmarły spadkodawca został zobowiązany do alimentacji Pani.

Moim zdaniem w pierwszej kolejności powinna Pani wystąpić do urzędu stanu cywilnego o wydanie odpisu zupełnego aktu urodzenia. W takim odpisie znajdują się np. wzmianki o uznaniu dziecka, a także ewentualnie wzmianka o ustaleniu bezskuteczności uznania dziecka.

Informacje zawarte w odpisie zupełnym aktu urodzenia

Odpis zupełny aktu urodzenia stanowi dosłowne powtórzenie treści aktu stanu cywilnego wraz ze wszystkimi wzmiankami dodatkowymi (na jego drugiej stronie).

W Pani sytuacji, jako że biologiczny ojciec nie był małżonkiem Pani mamy, to w celu prawnego traktowania go jako Pani ojca, musiał Panią uznać, składając stosowne oświadczenie przez kierownikiem urzędu stanu cywilnego, lub sąd musiał wydać orzeczenie o ustaleniu jego ojcostwa.

Z treści odpisu zupełnego Pani aktu urodzenia powinno wynikać, czy Pani biologiczny ojciec Panią uznał, czy też miało miejsce sądowe ustalenie ojcostwa.

Jeżeli według odpisu zupełnego aktu urodzenia nie została Pani uznana przez biologicznego ojca lub sąd nie wydał orzeczenia o ustaleniu ojcostwa, to zgodnie z prawem Pani ojciec jest nieznany.

Może Pani również zwrócić się do sądu, który wydał wyrok w sprawie o alimenty, o udostępnienie akt sprawy do wglądu. W aktach sprawy powinien znajdować się Pani akt urodzenia.

Zasądzenie alimentów w toku postępowania o ustalenie ojcostwa

Teoretycznie mogła mieć miejsce sytuacja, w której alimenty zostały zasądzone na Pani rzecz w toku postępowania o ustalenie ojcostwa (mama wystąpiła z żądaniem zasądzenia alimentów razem z pozwem o ustalenie ojcostwa). Po wydaniu wyroku w sprawie ustalenia ojcostwa na skutek jakiejś pomyłki mogło dojść do takiej sytuacji, w której orzeczenie o ustaleniu ojcostwa nie zostało uwzględnione w Pani aktach stanu cywilnego (chociaż wydaje się to nieprawdopodobne).

Być może w toku postępowania o ustalenie ojcostwa sąd zabezpieczył powództwo poprzez nakazanie pozwanemu, aby ten w czasie trwania postępowania łożył na Pani utrzymanie, a następnie sąd oddalił powództwo o ustalenie ojcostwa.

Powództwo o ustalenie ojcostwa po śmierci domniemanego ojca

Jeżeli po sprawdzeniu aktu zupełnego aktu urodzenia oraz akt sprawy, w której sąd zasądził na Pani rzecz alimenty, okaże się, że Pani biologiczny ojciec nie uznał Pani lub nie miało miejsca sądowe ustalenie ojcostwa, to pozostanie Pani ewentualnie wniesienie do sądu pozwu przeciwko ojcu o ustalenie ojcostwa.

Zgodnie z art. 84 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „sądowego ustalenia ojcostwa może żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec dziecka. Jednakże matka ani domniemany ojciec nie mogą wystąpić z takim żądaniem po śmierci dziecka lub po osiągnięciu przez nie pełnoletności”.

§ 2 art. 84 tegoż kodeksu wskazuje, że „dziecko albo matka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu, a gdy ten nie żyje – przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy” (taka sytuacja miałaby miejsce ewentualnie w Pani sytuacji).

W toku ewentualnego postępowania o ustalenie ojcostwa musiałaby Pani wykazać, że Pani biologiczny ojciec obcował z Pani matką nie dawniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed Pana urodzeniem się.

Wpisanie imienia ojca w akcie urodzenia jeżeli dziecko nie było uznane

Na marginesie dodam, że w akcie stanu cywilnego zawsze znajduje się wzmianka o ojcu. Jeżeli dziecko nie zostało uznane lub jeżeli nie doszło do sądowego ustalenia ojcostwa, to wpisuje się do aktu urodzenia jako imię ojca imię wskazane przez przedstawiciela ustawowego dziecka (matkę), a w przypadku braku takiego wskazania – jedno z imion zwykle w kraju używanych oraz jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe – nazwisko matki z odpowiednią adnotacją w rubryce „Uwagi”.

Kiedyś, przed laty, jeżeli nie doszło do uznania dziecka lub sądowego ustalenia ojcostwa, wpisywało się do aktu urodzenia w rubryce „ojciec” wzmiankę „NN” (nazwisko nieznane).

Nie ma takiej możliwości, aby rubryka „ojciec” w akcie urodzenia pozostawała pusta.

Myślę, że w Pani sytuacji w pierwszej kolejności konieczna jest wizyta w urzędzie stanu cywilnego w celu uzyskania odpisu zupełnego Pani aktu urodzenia. Jeżeli nie będzie tam żadnej wzmianki o uznaniu przez Pani lub o sądowym ustaleniu ojcostwa, powinna Pani udać się do sądu, który orzekał w sprawie o alimenty, i sprawdzić akta tej sprawy, a w szczególności akt urodzenia, który znajduje się w aktach tej sprawy (jako że nie pochodzi Pani z małżeństwa, w aktach sprawy o alimenty powinien znajdować się odpis zupełny aktu urodzenia).

Jeżeli okaże się, że nie została Pani uznana przez biologicznego ojca, lub jeżeli nie miało miejsca postępowanie sądowe o ustalenie ojcostwa, to Pani ojciec biologiczny według prawa nie jest Pani ojcem.

W takiej sytuacji może Pani złożyć pozew w sądzie o ustalenie ojcostwa zmarłego ojca biologicznego. W takiej sprawie zmarłego ojca będzie reprezentował kurator.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59