
Praca zmianowa matki małego dziecka• Autor: Marta Handzlik-Rosuł |
|
Za 3 miesiące wracam do pracy po urlopie macierzyńskim i rodzicielskim (roczny urlop). Pracowałam na 3 zmiany. Czy matkę małego dziecka nadal obowiązuje praca zmianowa? Czy po 21 jest już pora nocna? Czy karmiąc dziecko, mogę mieć krótszy dzień pracy? |
Fot. Fotolia |
Uprawnienia pracownika opiekującego się swoim małym dzieckiemZgodnie z art. 178 § 2 ustawy Kodeks pracy pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w systemie przerywanego czasu pracy, jak również delegować poza stałe miejsce pracy.
Pora nocna obejmuje 8 godzin pomiędzy godzinami 21.00 a 7.00. Każdy pracodawca ma prawo do określenia pory nocnej w granicach wyznaczonych przepisami, czyli do określenia, które godziny między 21 a 7 rano są godzinami nocnymi. Może się zdarzyć, że pora nocna u danego pracodawcy będzie przypadać na godziny 23–7 rano, więc co do zasady praca między 21 a 23 nie będzie pracą w porze nocnej. Ustalenia tego typu powinny znaleźć się w układzie zbiorowym pracy albo regulaminie pracy, a gdy nie ma obowiązku wydania regulaminu – pisemnej informacji skierowanej do każdego pracownika.
Jeżeli pracownik opiekujący się dzieckiem, które nie ukończyło 4. roku życia, wyraża zgodę na wykonanie pracy w godzinach nadliczbowych, czy w porze nocnej, to zgoda powinna mieć formę pisemną. Słowem – musi Pani ustalić, jakie godziny w Pani zakładzie przypadają na porę nocną (jak wspomniałam wyżej, nie zawsze są to godziny od 21, czasem może to być dopiero po 23). Jeśli pracodawca zechce Pani przydzielić pracę w godzinach nocnych, może Pani odmówić. Pracodawca nie może naciskać, aby podpisała Pani zgodę – jest to niezgodne z prawem. Przerwa dla pracownicy karmiącej piersiąJeśli chodzi o karmienie piersią i przerwę z tym związaną, to zgodnie z art. 187. pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda. Przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie.
W praktyce najczęściej odbywa się to w ten sposób, że pracownica korzysta ze skróconego dnia roboczego, tzn. rozpoczyna później pracę, tj. o godzinę (2 przerwy po 30 minut każda) lub o 1 godzinę i 30 minut (2 przerwy po 45 minut każda) lub odpowiednio wcześniej tę pracę kończy. Przy czym aby tak mogło się stać, musi Pani złożyć do pracodawcy wniosek z prośbą o udzielanie przerwy na karmienie łącznie w wymiarze jednej godziny. Ponadto gdy pracodawca tego zażąda, powinna Pani przedłożyć również zaświadczenie lekarskie od lekarza pediatry potwierdzające fakt naturalnego karmienia dziecka lub dzieci. PrzykładyAnna po roku urlopu macierzyńskiego wróciła do pracy w fabryce, gdzie obowiązuje system trzyzmianowy. Pracodawca zaproponował jej nocne zmiany, jednak Anna odmówiła, korzystając z przysługującego jej prawa – dziecko nie ukończyło jeszcze 4 lat, a ona nie wyraziła pisemnej zgody na pracę w nocy.
Kasia pracuje w call center, gdzie noc zaczyna się od 22:00. Zgodnie z regulaminem firmy, pora nocna została ustalona od 22:00 do 6:00. Dzięki temu, nawet jeśli zaczyna późniejszą zmianę o 20:00, nie musi pracować w nocy, o ile nie przekroczy 22:00 – chyba że sama wyrazi na to zgodę.
Magda wróciła do pracy w biurze, karmiąc nadal swoje 8-miesięczne dziecko piersią. Złożyła wniosek o udzielanie przerw na karmienie w wymiarze 1 godziny dziennie. Dzięki temu może codziennie kończyć pracę o godzinę wcześniej, co ułatwia jej pogodzenie obowiązków zawodowych i opieki nad dzieckiem. PodsumowaniePracownicy opiekujący się dzieckiem do 4. roku życia mają szczególne uprawnienia w zakresie organizacji czasu pracy. Bez ich pisemnej zgody nie mogą być zatrudniani w porze nocnej, w nadgodzinach, w systemie przerywanego czasu pracy ani delegowani poza stałe miejsce pracy. Pora nocna obejmuje 8 godzin między 21:00 a 7:00, ale jej dokładne ramy mogą być określone przez pracodawcę w regulaminie pracy lub układzie zbiorowym. Dodatkowo, pracownice karmiące dziecko piersią mają prawo do płatnych przerw na karmienie, które mogą być wykorzystywane np. na wcześniejsze zakończenie pracy, po uprzednim złożeniu wniosku i przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego. Oferta porad prawnychJeśli masz wątpliwości dotyczące swoich praw związanych z powrotem do pracy po urlopie macierzyńskim, pracą zmianową czy uprawnieniami rodzicielskimi, skorzystaj z naszych porad prawnych online. Doświadczony prawnik szybko i fachowo wyjaśni Twoją sytuację, wskaże możliwe rozwiązania i pomoże przygotować odpowiednie wnioski lub pisma do pracodawcy. Źródła:1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Marta Handzlik-Rosuł Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego. Specjalizuje się w prawie oświatowym i prawie pracy. Jest praktykującym prawnikiem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym i byłym pracownikiem Ministerstwa Edukacji Narodowej. Odpowiada na najbardziej złożone pytania prawne. Jest autorką książki Finanse w oświacie. Prawo oświatowe w pytaniach i odpowiedziach, a także licznych artykułów, aktualności i komentarzy. |
|
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale