Przejęcie lokalu gastronomicznego a zezwolenie na alkohol

Czy zezwolenie na alkohol przechodzi na nowego przedsiębiorcę?

W praktyce nadal często używa się określenia „koncesja na alkohol”, ale przy sprzedaży detalicznej alkoholu w restauracji albo sklepie chodzi o zezwolenie wydawane na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zezwolenie wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy ze względu na lokalizację punktu sprzedaży.

Przejęcie lokalu gastronomicznego, wyposażenia, marki, umów z dostawcami albo nawet całego przedsiębiorstwa nie oznacza automatycznego przejęcia zezwolenia na alkohol. Zezwolenie jest powiązane z konkretnym przedsiębiorcą i konkretnym miejscem, ale nie jest prawem, które w typowej sprzedaży lokalu lub przejęciu najmu przechodzi swobodnie na nabywcę.

Dlatego nowy przedsiębiorca musi złożyć własny wniosek i uzyskać decyzję zezwalającą. Ma znaczenie, że punkt sprzedaży jest ten sam, ale nie zastępuje to wymogu uzyskania zezwolenia przez nowy podmiot.

Kiedy można złożyć wniosek o zezwolenie?

Wniosek składa przedsiębiorca. Osoba fizyczna może co do zasady podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do CEIDG, chyba że we wniosku wskaże późniejszą datę rozpoczęcia działalności albo przepisy szczególne wymagają wcześniejszego uzyskania zezwolenia. Spółka wpisywana do KRS może podjąć działalność dopiero po wpisie do rejestru przedsiębiorców KRS.

W sprawie zezwolenia alkoholowego trzeba jednak patrzeć nie tylko na sam wpis do CEIDG albo KRS, lecz także na kompletność wniosku. Aktualnie wniosek powinien zawierać m.in. oznaczenie rodzaju zezwolenia, dane przedsiębiorcy, numer KRS, jeżeli przedsiębiorca go posiada, NIP, przedmiot działalności, adres punktu sprzedaży oraz adres magazynu dystrybucyjnego, jeżeli taki występuje.

Jeżeli proces rejestracji działalności jest jeszcze w toku i przedsiębiorca nie ma danych wymaganych we wniosku albo nie może wykazać tytułu prawnego do lokalu, organ najpewniej wezwie do uzupełnienia braków. Samo podpisanie umowy sprzedaży lokalu lub umowy przejęcia biznesu nie wystarczy, jeżeli z dokumentu nie wynika jeszcze skuteczny tytuł prawny do korzystania z lokalu jako punktu sprzedaży.

Jakie dokumenty są potrzebne?

Do wniosku o zezwolenie na sprzedaż alkoholu w lokalu gastronomicznym należy zwykle przygotować:

• wniosek wskazujący rodzaj zezwolenia: do 4,5% alkoholu oraz piwo, powyżej 4,5% do 18% z wyjątkiem piwa albo powyżej 18% alkoholu,
• dane przedsiębiorcy, NIP oraz numer KRS, jeżeli przedsiębiorca jest wpisany do KRS,
• dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu, np. umowę najmu, dzierżawy, podnajmu, akt własności albo inną umowę dającą realne prawo korzystania z lokalu,
• zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym,
• decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu, a przy zmianie podmiotu prowadzącego lokal warto wcześniej ustalić z sanepidem, czy potrzebne jest nowe zatwierdzenie albo aktualizacja danych,
• informację o adresie punktu składowania napojów alkoholowych, jeżeli alkohol będzie składowany poza lokalem.

Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić lokalną uchwałę rady gminy. Gmina określa maksymalną liczbę zezwoleń oraz zasady usytuowania punktów sprzedaży alkoholu. Zezwolenie jest wydawane po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych co do zgodności lokalizacji z uchwałami rady gminy. Przy ocenie lokalizacji mogą mieć znaczenie także cechy budynku; osobno omawiamy definicję budynku wielorodzinnego w sprawie zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Czy można uniknąć przerwy w działalności lokalu?

Przerwa w całej działalności gastronomicznej nie zawsze jest konieczna. Lokal może sprzedawać posiłki, kawę, napoje bezalkoholowe i inne towary niewymagające zezwolenia. Nie wolno jednak sprzedawać ani podawać napojów alkoholowych przed dniem, od którego nowe zezwolenie uprawnia konkretnego przedsiębiorcę do sprzedaży.

Najbezpieczniej zaplanować transakcję tak, aby poprzedni przedsiębiorca prowadził sprzedaż alkoholu do dnia zakończenia własnej działalności w punkcie, a nowy przedsiębiorca miał już możliwie kompletny wniosek, tytuł prawny do lokalu, dokumenty sanitarne i środki na opłatę. Nie da się jednak zagwarantować ciągłości sprzedaży alkoholu samą umową między przedsiębiorcami, bo organ administracji musi wydać zezwolenie dla nowego podmiotu.

Jeżeli dotychczasowy przedsiębiorca kończy działalność w punkcie, powinien zgłosić likwidację punktu sprzedaży. Jego zezwolenie wygasa m.in. w razie likwidacji punktu sprzedaży, upływu terminu ważności, zmiany rodzaju działalności punktu albo zmiany składu osobowego wspólników spółki cywilnej. W praktyce może to mieć znaczenie także dla lokalnego limitu zezwoleń w gminie.

Ile trwa procedura wydania zezwolenia?

Ustawa alkoholowa nie wskazuje jednego sztywnego terminu wydania zezwolenia dla każdej sprawy. Stosuje się ogólne reguły Kodeksu postępowania administracyjnego: sprawy powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki, a sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego co do zasady nie później niż w ciągu miesiąca. Sprawa szczególnie skomplikowana może trwać do dwóch miesięcy.

W praktyce termin zależy od gminy, kompletności dokumentów, konieczności uzyskania opinii gminnej komisji, zgodności lokalizacji z uchwałami rady gminy i dostępności zezwoleń w ramach lokalnego limitu. Jeżeli wniosek jest niekompletny, organ wezwie do uzupełnienia braków, co może realnie opóźnić wydanie zezwolenia.

Opłaty za zezwolenie na alkohol

Przedsiębiorca rozpoczynający sprzedaż alkoholu wnosi opłatę przed wydaniem zezwolenia. Podstawowe stawki wynoszą:

• 525 zł na sprzedaż napojów zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa,
• 525 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa,
• 2100 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu.

Jeżeli zezwolenie jest wydawane w trakcie roku, opłatę ustala się proporcjonalnie do okresu ważności zezwolenia. W kolejnych latach przedsiębiorca składa do 31 stycznia oświadczenie o wartości sprzedaży alkoholu w poprzednim roku i wnosi opłatę jednorazowo do 31 stycznia albo w trzech ratach: do 31 stycznia, 31 maja i 30 września.

Przekroczenie ustawowych progów sprzedaży powoduje wyższą opłatę: 1,4% wartości sprzedaży dla napojów do 4,5% alkoholu oraz piwa i dla napojów powyżej 4,5% do 18%, jeżeli wartość sprzedaży przekroczyła 37 500 zł, oraz 2,7% wartości sprzedaży dla napojów powyżej 18% alkoholu, jeżeli wartość sprzedaży przekroczyła 77 000 zł.

Czego nie wolno robić przed uzyskaniem zezwolenia?

Nowy przedsiębiorca nie powinien sprzedawać ani podawać alkoholu na podstawie zezwolenia wydanego poprzedniemu właścicielowi lokalu. Nie pomaga w tym informacja, że adres lokalu się nie zmienia, że lokal działa od lat albo że poprzedni przedsiębiorca ma ważne zezwolenie.

Sprzedaż lub podawanie alkoholu bez wymaganego zezwolenia, albo wbrew jego warunkom, jest zagrożone grzywną. Możliwy jest także przepadek napojów alkoholowych. Dodatkowo naruszenia zasad sprzedaży alkoholu mogą utrudnić późniejsze uzyskanie zezwolenia albo doprowadzić do cofnięcia zezwolenia, jeżeli przedsiębiorca już je posiada.

A co z piwem 0% i napojami bezalkoholowymi?

Zezwolenie dotyczy napojów alkoholowych. Ustawa definiuje napój alkoholowy jako produkt przeznaczony do spożycia, zawierający alkohol etylowy pochodzenia rolniczego w stężeniu przekraczającym 0,5% objętościowych alkoholu. Oznacza to, że sprzedaż produktów poniżej tego progu co do zasady nie wymaga zezwolenia alkoholowego, ale trzeba uważać na faktyczną zawartość alkoholu wskazaną przez producenta oraz sposób oznaczenia produktu.

Dla lokalu w trakcie oczekiwania na zezwolenie może to być praktyczne rozwiązanie przejściowe, ale nie wolno pod nazwą napoju bezalkoholowego sprzedawać produktu, który przekracza ustawowy próg albo mieści się w kategorii objętej zezwoleniem.

FAQ

Czy mogę sprzedawać alkohol na koncesji poprzedniego właściciela lokalu?

Nie. W typowym przejęciu lokalu zezwolenie nie przechodzi na nowego przedsiębiorcę. Sprzedaż alkoholu powinna rozpocząć się dopiero po uzyskaniu zezwolenia wydanego na nowy podmiot.

Czy muszę zamknąć lokal do czasu uzyskania zezwolenia?

Nie zawsze. Możesz prowadzić działalność gastronomiczną bez alkoholu, sprzedawać posiłki i napoje niewymagające zezwolenia. Nie możesz jednak podawać ani sprzedawać napojów alkoholowych bez własnego zezwolenia.

Czy umowa sprzedaży lokalu wystarczy do złożenia wniosku?

Nie zawsze. Organ będzie badał, czy masz tytuł prawny do korzystania z lokalu jako punktu sprzedaży. Umowa przedwstępna albo umowa, która jeszcze nie weszła w życie, może nie wystarczyć.

Ile zezwoleń trzeba uzyskać, jeżeli lokal chce sprzedawać piwo, wino i mocny alkohol?

Zezwolenia wydaje się oddzielnie dla trzech kategorii: do 4,5% alkoholu oraz piwa, powyżej 4,5% do 18% z wyjątkiem piwa oraz powyżej 18% alkoholu. Lokal, który chce mieć pełną ofertę, powinien zadbać o wszystkie potrzebne kategorie.

Czy sprzedaż piwa 0% wymaga zezwolenia?

Co do zasady nie, jeżeli produkt nie przekracza 0,5% objętościowych alkoholu. Trzeba jednak sprawdzić faktyczną zawartość alkoholu i oznaczenie produktu, bo zezwolenie dotyczy napojów alkoholowych w rozumieniu ustawy.

Czy gmina musi wydać zezwolenie, jeżeli lokal wcześniej działał w tym samym miejscu?

Nie automatycznie. Gmina sprawdza nowy wniosek, dokumenty, zgodność lokalizacji z uchwałami rady gminy i limit zezwoleń. To, że wcześniej w tym miejscu działał lokal z alkoholem, pomaga organizacyjnie, ale nie zastępuje decyzji dla nowego przedsiębiorcy.

Co grozi za sprzedaż alkoholu bez zezwolenia?

Sprzedaż lub podawanie alkoholu bez wymaganego zezwolenia albo wbrew jego warunkom grozi grzywną. Sąd może orzec także przepadek napojów alkoholowych, nawet jeżeli nie są własnością sprawcy.

Podsumowanie

Przejęcie działającego lokalu gastronomicznego wymaga bardzo dokładnego zaplanowania kwestii zezwolenia na alkohol. Najważniejsza zasada jest prosta: zezwolenie poprzedniego przedsiębiorcy nie daje nowemu podmiotowi prawa do sprzedaży alkoholu. Nowy przedsiębiorca powinien uzyskać własne zezwolenie, wnieść opłatę i dopiero potem rozpocząć sprzedaż alkoholu.

Najczęstsze problemy pojawiają się przy niekompletnym tytule prawnym do lokalu, nieaktualnych dokumentach sanitarnych, zbyt wczesnym złożeniu wniosku przed rejestracją działalności oraz założeniu, że skoro lokal wcześniej miał zezwolenie, to gmina wyda je automatycznie. Warto ustalić harmonogram przejęcia lokalu jeszcze przed podpisaniem umowy końcowej.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w szczególności art. 11¹, art. 12, art. 18, art. 18⁴, art. 43 i art. 46 — tekst jednolity w Dzienniku Ustaw.
• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. — Prawo przedsiębiorców, w szczególności art. 4 i art. 17 — tekst jednolity w Dzienniku Ustaw.
• Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 35 — tekst KPA na stronie gov.pl.
• Informacja praktyczna dla przedsiębiorców: zezwolenie na detaliczną sprzedaż alkoholu — Biznes.gov.pl.
• Stan prawny uwzględniony w artykule: 18 czerwca 2026 r.