Brak informacji o zagrożeniu oceną niedostateczną – co zrobić?

Czym jest zagrożenie oceną niedostateczną?

W potocznym języku rodzice często mówią o „zagrożeniu oceną niedostateczną”. W przepisach chodzi jednak o informację o przewidywanej rocznej ocenie klasyfikacyjnej z danych zajęć edukacyjnych. Jeżeli przewidywaną oceną jest ocena niedostateczna, szkoła powinna przekazać taką informację uczniowi i rodzicom zgodnie z terminem oraz formą wskazaną w statucie szkoły.

Nie ma jednego ustawowego terminu, który obowiązywałby wszystkie szkoły, na przykład zawsze miesiąc przed radą klasyfikacyjną. Termin i sposób zawiadomienia wynikają ze statutu. Jeżeli statut przewiduje obowiązek poinformowania rodziców miesiąc przed klasyfikacyjnym zebraniem rady pedagogicznej, szkoła powinna ten termin zachować.

W praktyce warto sprawdzić trzy rzeczy: dokładną treść statutu, datę klasyfikacyjnego zebrania rady pedagogicznej oraz dowód, kiedy i w jaki sposób informację o przewidywanej ocenie przekazano rodzicowi albo uczniowi.

Obowiązek poinformowania rodziców o przewidywanej ocenie rocznej

Zgodnie z art. 44g ustawy o systemie oświaty przed rocznym klasyfikacyjnym zebraniem rady pedagogicznej nauczyciele prowadzący poszczególne zajęcia edukacyjne oraz wychowawca oddziału informują ucznia i jego rodziców o przewidywanych rocznych ocenach klasyfikacyjnych z zajęć edukacyjnych oraz o przewidywanej rocznej ocenie klasyfikacyjnej zachowania. Informacja ma być przekazana w terminie i formie określonych w statucie szkoły.

Jeżeli statut wymaga zawiadomienia rodziców miesiąc przed radą klasyfikacyjną, a informację przekazano dopiero kilka dni przed radą albo w sposób niezgodny ze statutem, rodzic może powoływać się na naruszenie procedury. Istotne jest jednak nie samo niezadowolenie z oceny, lecz to, czy ocena została ustalona z naruszeniem przepisów dotyczących trybu jej ustalania.

Warto odróżnić ocenę przewidywaną od oceny rocznej. Ocena przewidywana nie zawsze jest oceną ostateczną, ale uczeń powinien mieć realną możliwość skorzystania z warunków i trybu uzyskania oceny wyższej niż przewidywana, jeżeli takie warunki spełnia. Szczegółowo ocena roczna niezgodna z przewidywaną została omówiona w osobnym poradniku.

Co zrobić przed radą klasyfikacyjną?

Jeżeli roczna ocena niedostateczna nie została jeszcze ostatecznie ustalona, najlepiej działać od razu. Rodzic powinien złożyć do dyrektora szkoły pisemne pismo, w którym wskaże, że informacja o przewidywanej ocenie niedostatecznej została przekazana po terminie albo niezgodnie ze statutem. W piśmie warto poprosić o pilne wyjaśnienie sprawy, dopuszczenie ucznia do procedury poprawy lub podwyższenia oceny przewidzianej w statucie oraz o zachowanie prawidłowego trybu klasyfikacji.

Do pisma dobrze dołączyć dowody: zrzuty ekranu z dziennika elektronicznego, korespondencję z nauczycielem, informację o terminie zebrania z rodzicami, fragment statutu szkoły i ewentualne potwierdzenie, że w danym terminie nie było wpisanej oceny przewidywanej niedostatecznej.

Należy pamiętać, że przepisy nie dają uczniowi bezwarunkowego prawa do poprawy każdego sprawdzianu w dowolnym terminie. Zasady poprawiania ocen, terminy i warunki uzyskania oceny wyższej niż przewidywana powinny wynikać ze statutu szkoły oraz wewnątrzszkolnych zasad oceniania. Szerzej sposób oceniania wewnątrzszkolnego omawiamy w innym artykule.

Zastrzeżenia do oceny rocznej po jej ustaleniu

Jeżeli ocena roczna została już ustalona, podstawowym środkiem działania są zastrzeżenia do dyrektora szkoły na podstawie art. 44n ustawy o systemie oświaty. Uczeń albo jego rodzice mogą je zgłosić, jeżeli uważają, że roczna ocena klasyfikacyjna z zajęć edukacyjnych lub roczna ocena klasyfikacyjna zachowania została ustalona niezgodnie z przepisami dotyczącymi trybu ustalania tej oceny.

Termin jest krótki: zastrzeżenia składa się od dnia ustalenia rocznej oceny klasyfikacyjnej, nie później jednak niż w terminie 2 dni roboczych od dnia zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych. W piśmie trzeba wskazać konkretne naruszenia, na przykład brak informacji o przewidywanej ocenie w terminie przewidzianym w statucie, brak możliwości skorzystania z trybu uzyskania oceny wyższej niż przewidywana albo niezgodne ze statutem poinformowanie rodzica.

Jeżeli dyrektor stwierdzi, że ocena została ustalona niezgodnie z przepisami dotyczącymi trybu jej ustalania, powołuje komisję. W przypadku zajęć edukacyjnych komisja przeprowadza sprawdzian wiadomości i umiejętności ucznia oraz ustala roczną ocenę klasyfikacyjną. Ocena ustalona przez komisję nie może być niższa od wcześniej ustalonej oceny.

Jeżeli dyrektor nie uzna zastrzeżeń, powinien poinformować o rozstrzygnięciu. W razie dalszych wątpliwości rodzic może zwrócić się do kuratora oświaty o zbadanie zgodności działania szkoły z prawem, choć kuratorium co do zasady nie zastępuje nauczyciela w merytorycznym ocenianiu ucznia.

Zobacz również: szczegółowo odwołanie od oceny niedostatecznej wystawionej na koniec roku opisaliśmy w innym poradniku.

Egzamin poprawkowy po ocenie niedostatecznej

Niezależnie od zastrzeżeń dotyczących trybu ustalenia oceny, uczeń od klasy IV szkoły podstawowej, który w wyniku klasyfikacji rocznej otrzymał negatywną ocenę klasyfikacyjną z jednych albo dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych, może przystąpić do egzaminu poprawkowego z tych zajęć. Egzamin poprawkowy przeprowadza komisja powołana przez dyrektora szkoły.

Jeżeli uczeń z przyczyn usprawiedliwionych nie przystąpi do egzaminu poprawkowego w wyznaczonym terminie, dyrektor wyznacza dodatkowy termin, nie później niż do końca września. Roczna ocena klasyfikacyjna ustalona w wyniku egzaminu poprawkowego jest ostateczna, z wyjątkiem sytuacji, gdy rodzice lub uczeń zgłaszają zastrzeżenia do trybu jej ustalenia.

W przypadku oceny ustalonej w wyniku egzaminu poprawkowego termin na zastrzeżenia wynosi 5 dni roboczych od dnia przeprowadzenia egzaminu poprawkowego. Jeżeli dyrektor uzna zastrzeżenia, stosuje się odpowiednio procedurę komisji, a ocena ustalona przez komisję jest ostateczna.

Jak napisać pismo do dyrektora?

Pismo powinno być konkretne i oparte na dokumentach. Warto w nim wskazać: dane ucznia, klasę, przedmiot, datę wpisania przewidywanej oceny niedostatecznej, datę rady klasyfikacyjnej, treść właściwego postanowienia statutu oraz żądanie podjęcia działań zgodnych z prawem.

Przykładowo można wnieść o sprawdzenie, czy dochowano terminu poinformowania rodziców o przewidywanej rocznej ocenie niedostatecznej, umożliwienie uczniowi skorzystania z trybu uzyskania oceny wyższej niż przewidywana, a po ustaleniu oceny rocznej – o uwzględnienie zastrzeżeń do trybu jej ustalenia.

Nie należy ograniczać pisma do stwierdzenia, że nauczyciel „źle ocenił ucznia”. Dyrektor bada przede wszystkim zgodność trybu ustalania oceny z przepisami i statutem szkoły. Argumenty merytoryczne, takie jak aktywność ucznia czy pojedyncze oceny cząstkowe, mają znaczenie pomocnicze, zwłaszcza gdy pokazują, że spóźniona informacja pozbawiła ucznia realnej możliwości poprawy.

FAQ

Czy brak informacji o zagrożeniu automatycznie unieważnia ocenę niedostateczną?

Nie automatycznie. Rodzic lub uczeń powinien złożyć zastrzeżenia do dyrektora i wykazać, że ocena została ustalona niezgodnie z przepisami dotyczącymi trybu jej ustalania, w szczególności z postanowieniami statutu szkoły.

Ile czasu jest na złożenie zastrzeżeń do oceny rocznej?

Zastrzeżenia składa się od dnia ustalenia rocznej oceny klasyfikacyjnej, najpóźniej w terminie 2 dni roboczych od dnia zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych.

Czy nauczyciel musi pozwolić poprawić każdy sprawdzian?

Nie zawsze. Zasady poprawiania ocen i warunki uzyskania oceny wyższej niż przewidywana powinny wynikać ze statutu szkoły oraz szkolnych zasad oceniania. Jeżeli nauczyciel odmówił poprawy sprzecznie z tymi zasadami, warto opisać to w piśmie do dyrektora.

Czy komisja może obniżyć ocenę ucznia?

Nie. Jeżeli w trybie art. 44n ustawy o systemie oświaty komisja ustala roczną ocenę klasyfikacyjną, ocena ta nie może być niższa od oceny ustalonej wcześniej.

Czy po ocenie niedostatecznej uczeń może zdawać egzamin poprawkowy?

Tak, jeżeli od klasy IV szkoły podstawowej otrzymał negatywną ocenę klasyfikacyjną z jednych albo dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Egzamin poprawkowy przeprowadza komisja powołana przez dyrektora szkoły.

Źródła

• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, t.j. Dz.U. 2025 poz. 881 z późn. zm., w szczególności art. 44b, art. 44g, art. 44m i art. 44n – tekst ujednolicony w ELI.
• Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w szczególności art. 98 dotyczący treści statutu szkoły.