Niepełnosprawny opiekun dziecka a przysługujące świadczenia

Czy opiekun niepełnosprawnego dziecka sam może być niepełnosprawny

Katalog osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego (po spełnieniu odpowiednich przesłanek) wynika z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem „świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną,

4) innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji”.

„Osobom, o których mowa w pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności”.

Podsumowując – co do zasady rodzice, faktyczni opiekunowie lub osoby będące rodziną zastępczą mają pierwszeństwo w otrzymaniu świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli zrezygnują z pracy na rzecz opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Jednakże jak wynika z kolejnej części przepisu, jeśli osoby te: rodzice, opiekunowie faktyczni czy osoby będące rodziną zastępczą – legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny.

Jednym słowem – nie ma przeciwwskazań, aby osoba niepełnosprawna była opiekunem niepełnosprawnego dziecka, jednakże niepełnosprawność w stopniu znacznym wyłącza możliwość otrzymania przez taka osobę świadczenia pielęgnacyjnego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636