Mamy 10 708 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Świadczenie pielęgnacyjne na niepełnosprawnego brata

Autor: Małgorzata Rybarczyk • Opublikowane: 22.07.2019

Mieszkam z bratem i ojcem. Brat ma 35 lat i jest upośledzony umysłowo. Ojciec pobiera na niego świadczenie pielęgnacyjne. Do tej pory to on się bratem opiekował, ale zachorował na raka i już nie może tego dalej robić. Dlatego chciałabym przejąć opiekę nad bratem i pobierać świadczenie pielęgnacyjne. Złożyłam wniosek o ubezwłasnowolnienie i zostanie jego opiekunem prawnym. Wiem, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w pierwszej kolejności rodzicom, ale nasza matka od rozwodu nie interesuje się nami. Nie miała odebranych praw rodzicielskich, ale też nigdy się bratem nie interesowała, nawet go nie odwiedzała. Co powinnam zrobić, abym w takiej sytuacji objęła opiekę i uzyskała świadczenie?

Małgorzata Rybarczyk

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 17 stanowi:

 

„Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

 

A także w ust. 1a tegoż samego artykułu – „osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.”


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Tak więc faktycznie to rodzice mają obowiązek i prawo w pierwszej kolejności ubiegać się o świadczenie, a rodzeństwo jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Jeżeli więc chce się Pani starać o przyznanie świadczenia, powinna Pani złożyć wniosek formalnie jako siostra, ale także jako opiekun faktyczny i prawny brata po tym, gdy zostanie nim Pani ustanowiona przez sąd.

 

Do wniosku powinna Pani dołączyć, oprócz postanowienia sądu, dokumenty poświadczające niepełnosprawność brata oraz datę jej powstania, także dokumentację dotyczącą sytuacji rodzinnej. Proszę załączyć oświadczenie ojca o tym, że z uwagi na stan zdrowia nie jest on już w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym synem. Gdyby udało się załączyć do Pani wniosku także oświadczenie matki o tym, że nie sprawuje i nie będzie sprawować opieki nad synem, byłoby dobrze. Proponuję także załączyć oświadczenie np. sąsiadów, że to Pani obecnie zajmuje się bratem.

 

Musi Pani pamiętać, iż elementem koniecznym dla uzyskania świadczenia jest brak zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez Panią, co jest bezpośrednim związkiem przyczynowo-skutkowym konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Okoliczność tę musi Pani także wykazać, np. poprzez okazanie rozwiązania umowy o pracę czy też odmowę podjęcia zatrudnienia oferowanego przez PUP.

 

Gdyby pomimo wskazanych okoliczności organ odmówił Pani przyznania świadczenia, powinna Pani odwołać się od decyzji, przytaczając taką argumentację, jaką wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 maja 2017 r. w sprawie sygn. akt I OSK 328/16, który załączam poniżej.

 

„W myśl art. 17 ust. 1 ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu 2) opiekunowi faktycznemu dziecka 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeśli rezygnują lub nie podejmują zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad bliskimi osobami (...). Zgodnie zaś z ust. 1a powołanego przepisu świadczenie to przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

 

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie tut. sądu, iż wskazane regulacje należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1062/14, z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1286/14). W art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Nie można zatem pominąć treści art. 132 k.r.o., zgodnie z którym: »Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami«. W tym kontekście wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłącznie rodzica i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP). W sytuacji gdy jak w niniejszej sprawie matka osoby niepełnosprawnej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w związku z czym nie może sprawować opieki nad synem, zaś ojciec rozwiedziony z matką miał ograniczoną władzę rodzicielską i od lat nie utrzymuje żadnych kontaktów z pełnoletnimi już dziećmi, opiekę nad chorym bratem sprawuje skarżąca, która nadto postanowieniem Sądu Rejonowego w B. została ustanowiona opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionego I. B. Z akt sprawy wynika także, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia (...) listopada 1990 r. skarżąca i jej brat zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej u dziadków. W styczniu 1993 r. ojciec wyprowadził się z mieszkania zajmowanego przez rodzinę i od tego czasu nie interesował się jej losem. W wyroku rozwodowym z (...) października 1995 r. orzeczono jego eksmisję ze wspólnego mieszkania. Według oświadczenia skarżącej kasacyjnie, był osobą nadużywającą alkoholu, nie ma warunków do sprawowania opieki nad chorym synem. Nigdy dobrowolnie nie płacił alimentów na dzieci i żonę. Z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., przedłożonego wraz ze skargą, wynika, że na dzień 13 maja 2015 r. zadłużenie z tego tytułu wynosiło 53.285,43 zł należności głównej i 51.606,13 zł odsetek. Okoliczności te w sposób oczywisty wskazują, iż B. S. w aktualnym stanie sprawy nie sprawuje w żadnym zakresie opieki nad niepełnosprawnym synem. Uzyskanie od niego na czas środków utrzymania dla syna okazało się praktycznie niemożliwe. Z tego też względu, mając na względzie art. 132 k.r.o., należało przyjąć, że zaktualizował się obowiązek alimentacyjny zobowiązanej w dalszej kolejności M. B., co czyni ją osobą uprawnioną do żądanego świadczenia.

 

Odmienna wykładnia omawianych przepisów, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prowadziłaby do pozbawienia osoby faktycznie sprawującej opiekę, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Akceptacja takiej wykładni naruszałaby wspomniane wyżej konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej, nakaz ochrony i opieki nad rodziną, jak również wynikający z art. 71 ust. 1 Konstytucji, nakaz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.

 

Wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a uwzględniająca wskazane zasady konstytucyjne ma także oparcie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Wypada jedynie przypomnieć, że w wyroku z 15 listopada 2006 r., sygn. P 23/05 (pub. OTK ZU nr 10/A/2006, poz. 151) Trybunał stwierdził, że: »Choć zasiłek stały nominalnie przysługiwał opiekunowi, to korzyść czerpał z niego podopieczny, który dzięki zasiłkowi miał zapewnioną opiekę osoby bliskiej. Takie rozwiązanie było też korzystne dla państwa, które zapewniając osobie potrzebującej pomocy opiekę członka rodziny, nie musiało organizować tejże opieki w innych formach. Skoro członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków wobec chorego krewnego, a wymaga to od niego rezygnacji z zarobkowania, to powinien w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. Przyznanie tylko rodzicom naturalnym prawa do zasiłku stałego narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej (pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym), lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji).« Trybunał Konstytucyjny uznał, że taka regulacja godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony rodziny i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji). Trzeba mieć na uwadze, że świadczenie pielęgnacyjne zastąpiło zasiłek stały przewidziany w ustawie o pomocy społecznej z 1990 r. Podobne wnioski można wywieść z wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. P 27/2007, pub. OTK-A 2008/6/107 oraz z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. P 41/2007, pub. OTK-A 2008/6/109.”

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII + II =

»Podobne materiały

Amputacja kończyny dolnej a uprawnienia chorego

U mojej mamy przeszło miesiąc temu konieczna była amputacja kończyny dolnej. Mama ma 69 lat, mieszka tylko ze swoją córką, a moją siostrą. Do szpitala ma 40 km, a do ośrodka zdrowia – 20 km. Co należy jej się w ramach NFZ? Czy ma prawo do opiekuna lub rehabilita

Kontynuacja stopnia niepełnosprawności

Tata ubiegał się o kontynuację stopnia niepełnosprawności – umiarkowanego (miał ważną decyzję na lata 2012–2014) i niestety nie dostał przedłużenia, mimo przesłanek zdrowotnych. Otrzymał stopień lekki, a nie umiarkowany. Odwoływaliśmy się do wojewódzkiego zespołu do s

Zasiłek socjalny dla niepełnosprawnego

Mam orzeczenie z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Niepełnosprawność istnieje od 2001 roku (miałem wtedy 15 lat). Czy należy mi się jakiś zasiłek socjalny?
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »