Niedostarczenie samochodu na licytację komorniczą

Obowiązki dozorcy zajętego samochodu

Jeżeli komornik zajął samochód i pozostawił go pod Pani dozorem, oznacza to, że pojazd nie został fizycznie zabrany, ale nadal jest objęty egzekucją. Dozorca nie staje się swobodnym dysponentem pojazdu. Ma obowiązek przechowywać rzecz tak, aby nie straciła na wartości, nie zmieniać samowolnie istotnych warunków przechowywania i wydać pojazd na wezwanie komornika.

Podstawą jest art. 856 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis stanowi, że dozorca lub dłużnik, któremu powierzono dozór, są obowiązani przechowywać oddane im pod dozór ruchomości z taką starannością, aby nie straciły na wartości, i oddać je na wezwanie komornika albo stosownie do orzeczenia sądu lub zgodnego wezwania obu stron. Jeżeli rzecz nie zostanie oddana, komornik może ją odebrać. Dozorca ma też obowiązek zawiadomić komornika o zamierzonej zmianie miejsca przechowania ruchomości.

W praktyce przy samochodzie oznacza to obowiązek dostarczenia auta w miejscu i terminie wskazanym przez komornika, zwykle razem z kluczykami, dokumentami i informacją o stanie technicznym pojazdu. Licytacja może wymagać możliwości obejrzenia samochodu przez zainteresowanych nabywców, a po sprzedaży także wydania pojazdu nabywcy.

Czy samochód za granicą zwalnia z obowiązku wydania pojazdu?

Nie można przyjąć, że sam pobyt samochodu za granicą automatycznie zwalnia dłużnika lub dozorcę z obowiązku wydania pojazdu. Znaczenie ma to, kiedy i z jakiego powodu auto znalazło się poza Polską, czy komornik był o tym wcześniej poinformowany, czy dłużnik miał realną możliwość sprowadzenia pojazdu oraz czy podejmował działania, aby wykonać wezwanie.

Inaczej oceniana będzie sytuacja, w której samochód od dawna znajdował się za granicą i komornik wiedział o tym już przy zajęciu, a inaczej przypadek, gdy po zajęciu pojazd został wywieziony, ukryty lub przekazany innej osobie. W podobnych sprawach istotne jest także to, jak wygląda samochód dłużnika za granicą w kontekście egzekucji, kosztów i obowiązków informacyjnych wobec komornika.

Jeżeli pojazd nie może być dostarczony w terminie, należy działać uprzedzająco. Milczenie, spóźniona odpowiedź albo ogólne stwierdzenie, że pojazd jest za granicą, zwykle nie wystarczy. Najlepiej złożyć pismo do komornika, wskazać konkretną przeszkodę, dołączyć dowody i zaproponować realną datę dostarczenia samochodu.

Czy za niedostarczenie samochodu grozi grzywna?

W postępowaniu egzekucyjnym komornik może nakładać grzywny tylko wtedy, gdy ma do tego wyraźną podstawę ustawową. Nie każde niedostarczenie samochodu na termin licytacji oznacza automatycznie wysoką grzywnę.

Najczęściej przywoływany jest art. 762 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z nim za nieuzasadnioną odmowę udzielenia organowi egzekucyjnemu wyjaśnień lub informacji przewidzianych w art. 761 K.p.c. albo za udzielenie informacji lub wyjaśnień świadomie fałszywych osoba odpowiedzialna może zostać ukarana grzywną do 2000 zł. Taką grzywną może być również ukarany dłużnik, który zaniedba obowiązek powiadomienia o zmianie miejsca swojego pobytu.

Oznacza to, że jeżeli dłużnik nie odpowiada na wezwania, podaje nieprawdziwe informacje o miejscu przechowywania samochodu, ukrywa dokumenty albo nie zawiadamia o istotnych zmianach, ryzyko grzywny jest realne. Jeżeli natomiast dłużnik rzetelnie i z wyprzedzeniem informuje komornika, że auto jest za granicą i nie da się go sprowadzić na wskazany termin z przyczyn obiektywnych, sama ta okoliczność nie powinna być traktowana tak samo jak celowe utrudnianie egzekucji.

Trzeba też odróżnić grzywnę nakładaną przez organ egzekucyjny od grzywien sądowych stosowanych przy egzekucji określonych obowiązków niepieniężnych. Obecnie art. 1052 K.p.c. przewiduje, że w jednym postanowieniu sąd może wymierzyć grzywnę nie wyższą niż 15 000 zł, a łączna suma grzywien w tej samej sprawie nie może przekroczyć 1 000 000 zł. Nie należy jednak mechanicznie utożsamiać tego trybu z każdym przypadkiem odwołania licytacji samochodu.

Odwołanie licytacji i możliwe koszty

Niedostarczenie samochodu na wyznaczony termin licytacji może doprowadzić do jej odwołania albo przesunięcia. Może to powodować dodatkowe czynności komornika, korespondencję, ogłoszenia, wyznaczenie nowego terminu i dalsze koszty egzekucyjne. To, czy i w jakim zakresie koszty zostaną obciążone dłużnika, zależy od konkretnych okoliczności oraz od oceny, czy dłużnik przyczynił się do ich powstania.

Jeżeli komornik wiedział, że pojazd znajduje się za granicą, warto powołać się na wcześniejsze pisma, e-maile, potwierdzenia odbioru albo protokół zajęcia. Jeżeli informacja była przekazana tylko ustnie, dobrze ją niezwłocznie potwierdzić na piśmie. W piśmie należy unikać ogólników. Trzeba podać, gdzie pojazd się znajduje, kto ma do niego dostęp, dlaczego sprowadzenie nie jest możliwe w terminie, kiedy będzie możliwe i jakie czynności zostały już podjęte.

W razie wydania przez komornika postanowienia o grzywnie albo dokonania czynności, z którą dłużnik się nie zgadza, co do zasady można rozważyć skargę na czynność komornika. Termin jest krótki, dlatego po doręczeniu postanowienia lub po uzyskaniu informacji o czynności nie należy zwlekać z analizą sprawy.

Kiedy sprawa może mieć charakter karny?

Największe ryzyko nie wynika zwykle z samego spóźnienia w sprowadzeniu auta, lecz z działań, które mogą wyglądać na celowe usuwanie majątku spod egzekucji. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy po zajęciu samochód zostaje wywieziony, ukryty, sprzedany, darowany, uszkodzony, pozornie obciążony albo oddany osobie trzeciej tak, aby wierzyciel nie mógł się z niego zaspokoić.

Art. 300 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność za udaremnianie lub uszczuplanie zaspokojenia wierzyciela. W razie grożącej niewypłacalności lub upadłości karalne może być usuwanie, ukrywanie, zbywanie, darowanie, niszczenie, rzeczywiste lub pozorne obciążanie albo uszkadzanie składników majątku. Jeżeli chodzi o składniki majątku zajęte lub zagrożone zajęciem, a działanie ma na celu udaremnienie wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego, zagrożenie karą jest surowsze.

Dlatego bardzo ryzykowne jest każde rozporządzenie autem po zajęciu. Podobne zasady ostrożności dotyczą także innych składników majątku, na przykład gdy w grę wchodzi sprzedaż udziałów spółki zajętych albo darowizna obciążona długiem.

Jeżeli pojazd rzeczywiście nie może zostać sprowadzony z przyczyn niezależnych od dłużnika, trzeba zadbać o dowody. Mogą to być potwierdzenia rezerwacji transportu, korespondencja z osobą przechowującą pojazd, dokumenty warsztatowe, informacje o stanie technicznym, dokumenty celne, potwierdzenia ubezpieczenia, bilety, umowy przewozu albo inne materiały pokazujące, że dłużnik nie ukrywa auta, lecz próbuje wykonać obowiązek.

Co zrobić, gdy nie zdąży się dostarczyć samochodu?

W opisanej sytuacji najważniejsze jest szybkie, pisemne i konkretne działanie. Pismo do komornika powinno zawierać numer sprawy egzekucyjnej, dane dłużnika, oznaczenie pojazdu, wskazanie wyznaczonego terminu licytacji, wyjaśnienie przeszkody, dowody oraz jednoznaczny wniosek o zmianę terminu lub wyznaczenie nowej daty dostarczenia pojazdu.

Warto zaproponować konkretną datę i sposób wydania auta. Jeżeli samochód wymaga transportu lawetą, trzeba wskazać, kiedy transport może zostać zorganizowany. Jeżeli pojazd jest niesprawny, należy to udokumentować. Jeżeli pozostaje u osoby trzeciej za granicą, dobrze wskazać dane tej osoby oraz sposób kontaktu, o ile nie narusza to innych obowiązków lub przepisów.

Nie należy natomiast ignorować wezwania ani czekać do dnia licytacji. Dla własnej ochrony warto zachować potwierdzenie nadania pisma, urzędowe poświadczenie przedłożenia, potwierdzenie e-maila albo protokół z ustnego oświadczenia złożonego w kancelarii komorniczej.

FAQ

Czy komornik może ukarać dłużnika grzywną tylko dlatego, że auto jest za granicą?

Nie powinno się tego oceniać automatycznie. Grzywna wymaga podstawy ustawowej i zależy od zachowania dłużnika. Inaczej wygląda obiektywna przeszkoda zgłoszona z wyprzedzeniem, a inaczej brak odpowiedzi, fałszywe informacje lub ukrywanie miejsca przechowywania samochodu.

Czy trzeba informować komornika o miejscu przechowywania samochodu?

Tak. Dozorca ma obowiązek zawiadomić komornika o zamierzonej zmianie miejsca przechowania ruchomości. W praktyce warto informować także o każdej istotnej okoliczności, która wpływa na możliwość wydania pojazdu, zwłaszcza gdy auto znajduje się za granicą.

Czy można prosić o zmianę terminu licytacji?

Tak, można złożyć wniosek o zmianę terminu lub odwołanie licytacji, ale powinien być konkretny i udokumentowany. Należy wskazać przyczynę, przewidywany termin sprowadzenia auta i dowody potwierdzające przeszkodę.

Czy sprzedaż lub darowizna zajętego samochodu jest dopuszczalna?

Nie należy rozporządzać zajętym samochodem bez wyjaśnienia sprawy z komornikiem i bez analizy prawnej. Sprzedaż, darowizna albo ukrycie zajętego składnika majątku może zostać potraktowane jako udaremnianie zaspokojenia wierzyciela.

Co powinno znaleźć się w piśmie do komornika?

W piśmie należy podać numer sprawy, dane pojazdu, termin licytacji, dokładny opis przeszkody, dowody, proponowaną datę dostarczenia auta oraz wniosek o zmianę terminu licytacji lub wyznaczenie nowego terminu wydania pojazdu.

Podstawy prawne i źródła

• Art. 856, art. 761, art. 762 oraz art. 1052 Kodeksu postępowania cywilnego, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 468.
• Art. 300 Kodeksu karnego, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 383 z późniejszymi zmianami.
• Internetowy System Aktów Prawnych Sejmu RP: Kodeks postępowania cywilnego oraz Kodeks karny.