Renta z Australii po powrocie do Polski – podatek, NFZ i ZUS

Opodatkowanie renty z Australii po przeprowadzce do Polski

Kluczowe znaczenie ma to, czy po powrocie stanie się Pan polskim rezydentem podatkowym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Z kolei art. 3 ust. 1a tej ustawy stanowi, że za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się osobę fizyczną, która:

• posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), albo
• przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Jeżeli więc po powrocie będzie Pan stale mieszkał w Polsce, tutaj skoncentruje życie rodzinne i osobiste albo przekroczy Pan próg 183 dni pobytu, co do zasady stanie się Pan polskim rezydentem podatkowym.

W praktyce oznacza to, że sposób technicznej wypłaty świadczenia nie rozstrzyga o podatku. To, czy renta wpływa na rachunek w Australii czy na konto w Polsce, nie zmienia miejsca opodatkowania, jeśli z przepisów krajowych i umowy międzynarodowej wynika, że podatek należy się w Polsce.

Umowa między Polską a Australią – gdzie płaci się podatek

Decydujące znaczenie ma też umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Australii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzona w Canberze dnia 7 maja 1991 r. Zgodnie z art. 18 tej umowy renty wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w jednym z umawiających się państw podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie.

Jeżeli więc po przeprowadzce będzie Pan mieć miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, renta z Australii powinna być opodatkowana wyłącznie w Polsce, a nie jednocześnie w Australii i w Polsce. To właśnie mechanizm wynikający z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Warto odróżnić rentę od innych świadczeń zagranicznych, bo zasady opodatkowania zależą od rodzaju wypłaty i od treści konkretnej umowy międzynarodowej. Zobacz również: świadczenia zagraniczne.

Czy konto w Australii albo w Polsce zmienia obowiązki podatkowe?

Nie. Sam wybór rachunku bankowego nie przesądza o miejscu opodatkowania świadczenia. Jeżeli podlega Pan w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, to dochód z renty należy rozliczyć w Polsce niezależnie od tego, czy pieniądze najpierw wpływają do banku australijskiego, czy bezpośrednio do banku polskiego.

Znaczenie praktyczne może mieć natomiast sposób poboru zaliczek. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz art. 35 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do poboru zaliczek jako płatnicy są obowiązane m.in. banki dokonujące wypłaty emerytur i rent z zagranicy; przy poborze zaliczek uwzględniają postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jeżeli renta będzie przekazywana za pośrednictwem polskiego banku, bank zwykle pobiera zaliczkę na PIT. Jeżeli świadczenie wpływa wyłącznie na zagraniczny rachunek i nie uczestniczy w wypłacie polski płatnik, obowiązek prawidłowego rozliczenia rocznego co do zasady spoczywa na podatniku.

Nie można już posługiwać się nieaktualną skalą 17% i 32% przy pierwszym progu. Obecnie, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatek oblicza się według skali 12% i 32%, przy czym drugi próg podatkowy rozpoczyna się po przekroczeniu 120 000 zł podstawy obliczenia podatku w roku.

Jak rozliczyć PIT od renty z Australii

Renta jest przychodem ze źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W rocznym rozliczeniu trzeba ująć przychód osiągnięty po uzyskaniu polskiej rezydencji podatkowej, chyba że z konkretnego stanu faktycznego wynika inny moment objęcia nieograniczonym obowiązkiem podatkowym.

Jeżeli zaliczki pobiera polski bank, podatnik korzysta z informacji podatkowej wystawionej za dany rok i rozlicza świadczenie w zeznaniu rocznym według zasad właściwych dla dochodów opodatkowanych skalą. Jeżeli zaliczek nie pobiera polski płatnik, trzeba zadbać o prawidłowe wykazanie dochodu samodzielnie.

Dla porównania warto zobaczyć, jak rozliczana bywa emerytura zagraniczna z innego państwa oraz jak wygląda emerytura zagraniczna w PL w kontekście polskiego opodatkowania.

NFZ po powrocie do Polski – czy od renty z Australii trzeba płacić składkę zdrowotną?

Tu trzeba ostrożnie skorygować wcześniejsze uproszczenie. Sama zagraniczna renta nie zawsze powoduje automatycznie objęcie polskim ubezpieczeniem zdrowotnym w taki sam sposób jak świadczenie wypłacane przez polski organ rentowy.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające wskazane w ustawie tytuły. Wśród nich są m.in. osoby pobierające emeryturę lub rentę, ale w praktyce sposób zgłoszenia i poboru składki zależy od tego, kto wypłaca świadczenie, z jakiego systemu ono pochodzi oraz czy istnieje polski podmiot pełniący funkcję płatnika składki.

Przepisy o poborze składki przez podmioty wypłacające świadczenia odnoszą się do płatników wykonujących ustawowe obowiązki na gruncie polskiego systemu. Nie można więc automatycznie założyć, że każdy bank przekazujący rentę z zagranicy zgłosi świadczeniobiorcę do NFZ i pobierze 9% składki tylko dlatego, że środki wpływają na rachunek w Polsce.

Co do zasady dostęp do świadczeń finansowanych przez NFZ wymaga posiadania tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego albo objęcia ubezpieczeniem dobrowolnym. Może to nastąpić np. z tytułu:

• pobierania świadczenia, jeżeli w konkretnym modelu istnieje podmiot zobowiązany do zgłoszenia i rozliczeń,
• zatrudnienia lub działalności gospodarczej w Polsce,
• zgłoszenia jako członek rodziny osoby ubezpieczonej,
• dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 68 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Prywatne ubezpieczenie zdrowotne nie daje uprawnień do świadczeń z NFZ ani do refundacji leków na zasadach systemu publicznego. Do refundacji i pełnego korzystania ze świadczeń publicznych potrzebny jest status osoby uprawnionej w systemie NFZ.

Czy trzeba płacić składki do ZUS?

Sama renta z Australii nie tworzy obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne do ZUS. Obowiązek takich składek wynika z odrębnego tytułu ubezpieczeniowego, np. z pracy, umowy-zlecenia, działalności gospodarczej albo z innych sytuacji przewidzianych w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w art. 6 ust. 1 tej ustawy.

Jeżeli po powrocie będzie Pan wyłącznie pobierał rentę z Australii i nie podejmie pracy ani działalności w Polsce, co do zasady nie powstanie obowiązek opłacania składek emerytalnych i rentowych do ZUS tylko z tego powodu, że mieszka Pan w Polsce.

Co zrobić po przeprowadzce – praktyczna kolejność działań

Zobacz również:

• Emerytura z USA w Polsce - podatek, ubezpieczenie zdrowotne
• Emerytura belgijska w Polsce

FAQ

Czy renta z Australii po przeprowadzce do Polski będzie opodatkowana w Australii?

Co do zasady nie, jeżeli po przeprowadzce stanie się Pan polskim rezydentem podatkowym. Zgodnie z art. 18 umowy polsko-australijskiej renta podlega wtedy opodatkowaniu tylko w państwie miejsca zamieszkania, czyli w Polsce.

Czy lepiej zostawić rentę na koncie australijskim?

Podatkowo samo konto nie daje przewagi. Może mieć znaczenie techniczne lub kursowe, ale nie zmienia miejsca opodatkowania wynikającego z rezydencji podatkowej i umowy międzynarodowej.

Czy bank w Polsce zawsze pobierze składkę zdrowotną od renty z Australii?

Nie zawsze. To zależy od podstawy objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i od tego, czy w danym modelu istnieje podmiot zobowiązany do zgłoszenia oraz poboru składki. Nie warto zakładać tego automatycznie bez weryfikacji w NFZ lub ZUS.

Czy prywatne ubezpieczenie zdrowotne wystarczy do refundacji leków?

Nie. Refundacja leków w systemie publicznym jest związana z uprawnieniami w NFZ. Prywatna polisa może dawać dostęp do prywatnych usług, ale nie zastępuje publicznego ubezpieczenia zdrowotnego.

Czy od samej renty z Australii trzeba płacić składki do ZUS?

Nie. Obowiązek składek na ubezpieczenia społeczne powstaje z odrębnego tytułu, np. pracy albo działalności gospodarczej, a nie z samego pobierania zagranicznej renty.

Źródła

• art. 3 ust. 1 i ust. 1a, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
• art. 18 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Australii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzonej w Canberze dnia 7 maja 1991 r.
• art. 66 ust. 1 oraz art. 68 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
• art. 6 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych