Konsekwencje prawne wypłaty środków z konta osoby zadłużonej

Konto osoby zadłużonej

W przypadku, o którym Pani pisze, czyli podjęcie przez Panią pieniędzy z konta nieobciążonego egzekucją, naraża się Pani na skierowanie skargi pauliańskiej przeciwko Pani. Fakt, że konto nie jest zajęte przez komornika oraz że jest Pani jego współwłaścicielką, nie ma znaczenia.

Teoretycznie, w sytuacji, gdy komornik zajmuje konto, którego dłużnik jest współwłaścicielem, domniemywa się, że środki na nim zgromadzone należą w połowie do dłużnika oraz w połowie do współwłaściciela konta (art. 891¹ Kodeksu postępowania cywilnego). W tym konkretnym przypadku nie jest tak, ponieważ środki, które przeleje spółdzielnia, należą tylko do mamy, ponieważ pochodzą ze spadku, który odziedziczyła.

Skarga pauliańska po wypłacie środków z konta

Wierzyciel w dalszym ciągu więc ma możliwość skorzystania ze skargi pauliańskiej, czyli może żądać uznania czynności za bezskuteczną. Sytuację tę reguluje art. 527 Kodeksu cywilnego oraz art. następne, do art. 534 włącznie). 

Aby skarga była skuteczna, należy spełnić 5 przesłanek, które w Pani przypadku są spełnione:

1. istnieje wierzytelność – skoro jest dochodzona przez komornika, to oznacza, że została ona zasądzona na rzecz wierzyciela;

2. pokrzywdzenie wierzyciela – gdyby środki z wkładu trafiły na konto wierzyciela, wierzytelność zmniejszyłaby się; 

3. świadomość dłużnika – mama wie o istnieniu długu i konieczności jego spłaty;

4. uzyskanie korzyści prze osobę trzecią – czyli przez Panią; 

5. wiedza osoby trzeciej, że na skutek dokonania czynności z dłużnikiem nastąpi pokrzywdzenie jego wierzycieli – przy czym tutaj nie mogłaby się Pani bronić niewiedzą o długach mamy, gdyż w świetle przepisów istnieje domniemanie, że osoba będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem taka wiedzę posiada. Nie ma tutaj znaczenia brak faktycznego pokrewieństwa. 

Reasumując, nawet w przypadku, gdy podejmie Pani te pieniądze z konta nieobjętego egzekucją, którego Pani jest współwłaścicielem, istnieje ryzyko, iż wierzyciel będzie żądał uznania tej czynności za bezskuteczną.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93