Pozwolenie na broń sportową po zatarciu skazania

Zatarcie skazania – co oznacza w praktyce

Zgodnie z art. 106 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Oznacza to, że po skutecznym zatarciu dana osoba jest traktowana tak, jakby nie była skazana.

Jeżeli więc w Krajowym Rejestrze Karnym widnieje Pan jako osoba niekarana, to z punktu widzenia KRK dawne skazanie nie powinno już stanowić samodzielnej przeszkody.

Warto jednak odróżnić dwie sytuacje:

• skazanie osoby dorosłej – do którego stosuje się przepisy art. 106–108 Kodeksu karnego,
• sprawę nieletniego – która co do zasady podlegała przepisom o postępowaniu w sprawach nieletnich, a nie klasycznym regułom skazania z Kodeksu karnego.

Jeżeli w 1992 r. był Pan „karany jako niepełnoletni”, to najpierw trzeba precyzyjnie ustalić, czy zapadł wyrok karny wobec młodocianego sprawcy, czy raczej orzeczenie w postępowaniu wobec nieletnich. To ważne, bo skutki prawne tych dwóch sytuacji nie są identyczne.

Kiedy następuje zatarcie skazania

Terminy zatarcia skazania wynikają z art. 107 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. Najważniejsze zasady są następujące:

Trzeba jeszcze pamiętać o art. 107 § 6 Kodeksu karnego: jeżeli orzeczono środek karny, przepadek, środek kompensacyjny albo środek zabezpieczający, zatarcie nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania.

Istotny jest także art. 108 Kodeksu karnego. Jeżeli było więcej skazań, zatarcie co do zasady następuje jednocześnie wobec wszystkich skazań. To bywa częstym powodem błędnej oceny, że „jedna stara sprawa już się zatarła”, gdy w rzeczywistości blokuje ją inne późniejsze skazanie.

Pozwolenie na broń sportową – jakie warunki trzeba spełnić

Zasady wydawania pozwoleń na broń reguluje ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie z art. 10 ust. 1 tej ustawy właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni.

W przypadku pozwolenia do celów sportowych ważna przyczyna jest określona w art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. W praktyce zwykle trzeba wykazać m.in. członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, kwalifikacje sportowe i licencję właściwego polskiego związku sportowego – zgodnie z przepisami szczególnymi stosowanymi przy tej kategorii pozwolenia.

Szczególnie ważny jest art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom:

• niemającym ukończonych 21 lat, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie,
• z zaburzeniami psychicznymi albo istotnie ograniczoną sprawnością psychofizyczną,
• wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego,
• uzależnionym od alkoholu lub substancji psychoaktywnych,
• niemającym miejsca stałego pobytu na terytorium RP,
• stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

To właśnie ostatnia przesłanka najczęściej budzi wątpliwości w sprawach osób z dawną przeszłością karną. Sama niekaralność w KRK pomaga, ale nie zamyka całej analizy prowadzonej przez Policję.

Jeśli planuje Pan dopiero rozpocząć procedurę, warto wcześniej sprawdzić też wymogi pozwolenia na broń, aby uniknąć błędów formalnych.

Czy zatarte skazanie przekreśla szanse na pozwolenie

Co do zasady – nie. Jeżeli skazanie uległo zatarciu, to zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego uważa się je za niebyłe. Organ nie powinien więc traktować Pana jak osoby skazanej.

Jednocześnie trzeba zachować ostrożność: postępowanie o wydanie pozwolenia na broń ma charakter administracyjny, a Policja ocenia całokształt okoliczności sprawy pod kątem bezpieczeństwa. W praktyce organ może analizować także inne legalnie dostępne informacje, jeżeli mają znaczenie dla oceny przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Dlatego odpowiedź zależy od stanu faktycznego, w szczególności od tego:

• czy rzeczywiście doszło do zatarcia skazania,
• czy w ogóle była to sprawa „skazania”, czy postępowanie wobec nieletniego,
• czy po tamtej sprawie występowały inne konflikty z prawem, interwencje, uzależnienia albo okoliczności mogące wpływać na ocenę bezpieczeństwa,
• jakie informacje pozostają w policyjnych bazach danych i czy są nadal adekwatne do celu ich przetwarzania.

Dane w KRK a dane w systemie KSIP

To dwie różne kwestie. Krajowy Rejestr Karny działa na podstawie ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym. Po zatarciu skazania wpis o skazaniu powinien zostać usunięty z rejestru skazanych – wynika to wprost z art. 106 Kodeksu karnego.

Jeżeli mimo zatarcia wpis nadal figuruje, trzeba wystąpić o jego skorygowanie lub usunięcie. W praktyce pomocny bywa aktualny temat: dawne skazania a obecne uprawnienia.

Inaczej wygląda sprawa danych policyjnych. Na podstawie art. 20 ust. 2a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji Policja przetwarza informacje, w tym dane osobowe, w celu realizacji ustawowych zadań. Dane mogą funkcjonować w różnych zbiorach i systemach, w tym w KSIP.

Nie można jednak przyjmować automatycznie, że dane po zatarciu skazania muszą pozostać w KSIP bezterminowo. Obecnie przetwarzanie danych przez Policję musi odpowiadać zasadom wynikającym z przepisów o ochronie danych osobowych w obszarze działań właściwych organów, w szczególności z ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Zasada ograniczenia przechowywania i adekwatności danych ma tu nadal znaczenie.

Jeżeli chce Pan ustalić, czy w policyjnych systemach nadal figurują dane o dawnej sprawie, przydatny może być materiał o tym, jak sprawdzić dane w KSIP a karalność.

Jak domagać się usunięcia lub weryfikacji danych policyjnych

Jeżeli problem nie dotyczy już KRK, lecz policyjnych baz danych, można złożyć wniosek do właściwej jednostki Policji o weryfikację podstaw dalszego przetwarzania danych, ich sprostowanie, ograniczenie albo usunięcie – zależnie od stanu sprawy.

Takie pismo powinno zawierać:

• dane identyfikacyjne wnioskodawcy,
• wskazanie, jakiej sprawy dotyczą dane,
• opis, że skazanie uległo zatarciu albo że sprawa dotyczyła okresu nieletniości,
• uzasadnienie, dlaczego dalsze przetwarzanie danych jest nieadekwatne lub zbędne,
• żądanie: informacji, sprostowania, ograniczenia przetwarzania albo usunięcia danych – zależnie od sytuacji.

W sprawach danych policyjnych istotne znaczenie ma dokładny stan faktyczny oraz to, jaki zbiór danych jest faktycznie prowadzony. Czasem właściwe będzie żądanie usunięcia, a czasem najpierw wniosek o udzielenie informacji, czy i jakie dane są przetwarzane.

Jeżeli organ odmówi, możliwe są dalsze środki prawne, ale ich dobór zależy od podstawy odmowy i treści odpowiedzi Policji.

Co zrobić przed złożeniem wniosku o pozwolenie na broń

Najbezpieczniej działać w tej kolejności:

1. ustalić, jaki dokładnie zapadł kiedyś wyrok albo orzeczenie,
2. uzyskać informację z KRK, że nie figuruje Pan jako osoba karana,
3. sprawdzić, czy problemem nie są dane policyjne, a nie wpis w KRK,
4. w razie potrzeby złożyć wniosek o weryfikację lub usunięcie danych z policyjnych baz,
5. dopiero potem kompletować dokumenty do pozwolenia na broń sportową.

Takie przygotowanie zmniejsza ryzyko, że organ podczas rozpoznawania sprawy sięgnie do dawnych, nieuporządkowanych danych, które będą wymagały dodatkowych wyjaśnień.

FAQ

Czy po zatarciu skazania jestem formalnie osobą niekaraną?

Tak. Zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego skazanie uważa się za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. To oznacza, że po zatarciu jest Pan traktowany jako osoba niekarana w zakresie tego skazania.

Czy to wystarczy, aby dostać pozwolenie na broń sportową?

Nie zawsze. Oprócz kwestii karalności Policja bada także, czy wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Czy sprawa z okresu nieletniości to to samo co skazanie?

Nie. To zależy od rodzaju postępowania i treści orzeczenia. Często sprawa nieletniego nie jest skazaniem w rozumieniu Kodeksu karnego, dlatego trzeba sprawdzić konkretne dokumenty.

Czy można usunąć dane z KSIP?

Można żądać weryfikacji podstaw dalszego przetwarzania danych, a w odpowiednich przypadkach ich sprostowania, ograniczenia lub usunięcia. Nie odbywa się to jednak automatycznie tylko dlatego, że wpis zniknął z KRK.

Co zrobić, jeśli w KRK nadal jest wpis mimo zatarcia?

Trzeba wystąpić o jego sprostowanie lub usunięcie. Taka sytuacja wymaga odrębnego działania wobec rejestru, bo wpis po zatarciu nie powinien dalej figurować.

Podsumowanie

Jeżeli dawne skazanie rzeczywiście uległo zatarciu, to samo w sobie nie powinno blokować uzyskania pozwolenia na broń sportową. Nie wolno jednak pomijać drugiej strony sprawy: Policja ocenia również aktualne bezpieczeństwo i może korzystać z danych zgromadzonych w swoich systemach.

Dlatego w podobnej sytuacji najlepiej najpierw sprawdzić dokumenty źródłowe, status w KRK oraz ewentualne dane przetwarzane przez Policję. Dopiero wtedy warto składać wniosek o pozwolenie na broń.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji – ISAP
3. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – ISAP
4. Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym – ISAP
5. Ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości – ISAP
6. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. II SA/Wa 625/11