Grzywna za przestępstwo skarbowe a wpis do KRK

Grzywna skarbowa: najpierw ustal, czy chodzi o przestępstwo skarbowe, czy wykroczenie skarbowe

W sprawach skarbowych kluczowe znaczenie ma to, czy wyrok dotyczył przestępstwa skarbowego, czy wykroczenia skarbowego. Nie rozstrzyga o tym sama nazwa „grzywna”, lecz treść wyroku i podstawa prawna skazania.

Zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy przestępstwem skarbowym jest czyn zabroniony przez K.k.s. pod groźbą kary grzywny w stawkach dziennych, kary ograniczenia wolności albo kary pozbawienia wolności. Natomiast art. 53 § 3 Kodeksu karnego skarbowego wskazuje, że wykroczeniem skarbowym jest czyn zabroniony pod groźbą kary grzywny określonej kwotowo, jeżeli wartość uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu nie przekracza ustawowego progu, chyba że K.k.s. stanowi inaczej.

Kiedy zaciera się skazanie za przestępstwo skarbowe ukarane grzywną?

Do przestępstw skarbowych stosuje się odpowiednio część przepisów Kodeksu karnego. Wynika to z art. 20 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, który odsyła m.in. do przepisów o zatarciu skazania z ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.

W razie skazania za przestępstwo skarbowe na samą grzywnę w stawkach dziennych zasadnicze znaczenie ma art. 107 § 4 Kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem w razie skazania na grzywnę albo karę ograniczenia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

Jeżeli więc grzywna za przestępstwo skarbowe została zapłacona w całości, termin zatarcia liczy się od dnia wykonania kary, czyli w praktyce od dnia zapłaty całej grzywny. Jeżeli od tej daty minął już ponad rok i nie orzeczono dodatkowych środków, które blokują zatarcie, skazanie powinno być zatarte z mocy prawa.

Skutek zatarcia określa art. 106 Kodeksu karnego: z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. W starszych sprawach pojawiały się pytania o dłuższe terminy zatarcia grzywny; pomocniczo można porównać je z omówieniem: zatarcie grzywny w K.k. (5 lat).

Kiedy obowiązuje termin 2 lat z Kodeksu karnego skarbowego?

Termin 2 lat, o którym często mowa w sprawach skarbowych, dotyczy przede wszystkim wykroczeń skarbowych. Art. 47 § 1 Kodeksu karnego skarbowego stanowi, że karą za wykroczenia skarbowe jest kara grzywny określona kwotowo. Z kolei art. 52 § 1 Kodeksu karnego skarbowego przewiduje, że orzeczenie kary lub środka karnego wymienionego w art. 47 § 2 pkt 2 i 3 K.k.s. uważa się za niebyłe z upływem 2 lat od wykonania, darowania albo przedawnienia ich wykonania, chyba że K.k.s. stanowi inaczej.

Dlatego nie należy automatycznie stosować tego samego terminu do każdej grzywny. Jeżeli w wyroku wskazano grzywnę w stawkach dziennych, mamy do czynienia z przestępstwem skarbowym. Jeżeli wskazano określoną kwotę grzywny za wykroczenie skarbowe, zastosowanie może mieć art. 52 § 1 Kodeksu karnego skarbowego.

Inaczej trzeba oceniać sprawę, gdy obok grzywny orzeczono inną karę albo środek karny. W takich sytuacjach termin zatarcia może zależeć od rodzaju i wykonania wszystkich rozstrzygnięć z wyroku. Warto wtedy sprawdzić także zasady dotyczące innych sankcji, np. zatarcie innych kar.

Czy wpis do KRK powinien zniknąć automatycznie?

Krajowy Rejestr Karny działa na podstawie ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 tej ustawy w rejestrze gromadzi się dane o osobach prawomocnie skazanych za przestępstwa lub przestępstwa skarbowe.

Jeżeli skazanie uległo zatarciu, wpis nie powinien dalej figurować w KRK. Art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym przewiduje usunięcie danych z rejestru, jeżeli z mocy prawa skazanie uległo zatarciu. W praktyce może się jednak zdarzyć opóźnienie techniczne albo konieczność wyjaśnienia, czy kara i ewentualne środki karne zostały w całości wykonane.

To, że punkt informacyjny sądu okręgowego nie wydał zaświadczenia o niekaralności od razu i zapowiedział odpowiedź pocztą, nie przesądza jeszcze, że dana osoba nadal jest ujawniona jako karana. Może to oznaczać konieczność sprawdzenia danych w Biurze Informacyjnym KRK albo weryfikacji dokumentów z sądu, który wydał wyrok.

Co zrobić, jeżeli po zatarciu nadal widnieje wpis w KRK?

Najpierw należy ustalić, jaki dokładnie wynik widnieje w informacji z KRK. Jeżeli informacja potwierdza wpis, trzeba porównać ją z wyrokiem i dokumentem potwierdzającym wykonanie kary grzywny. W sprawie skarbowej szczególnie ważne jest, czy wyrok obejmował tylko grzywnę, czy również przepadek, zakaz prowadzenia działalności, zakaz wykonywania zawodu albo inny środek karny.

Jeżeli z dokumentów wynika, że zatarcie już nastąpiło, można złożyć pismo o wyjaśnienie i aktualizację danych w Krajowym Rejestrze Karnym. Warto dołączyć kopię wyroku, potwierdzenie uiszczenia grzywny oraz wskazać podstawę prawną zatarcia, np. art. 107 § 4 Kodeksu karnego w związku z art. 20 § 2 Kodeksu karnego skarbowego albo art. 52 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, jeśli sprawa dotyczyła wykroczenia skarbowego.

Jeżeli problem dotyczy samego mechanizmu wykreślenia danych, przydatne może być omówienie procedury: usunięcie wpisu z rejestru.

FAQ

Podsumowanie

Jeżeli grzywna została orzeczona za przestępstwo skarbowe i była grzywną w stawkach dziennych, po jej pełnej zapłacie zatarcie następuje co do zasady po roku. Jeżeli natomiast była to grzywna kwotowa za wykroczenie skarbowe, trzeba brać pod uwagę termin 2 lat z Kodeksu karnego skarbowego. W każdym przypadku należy sprawdzić, czy wyrok nie zawierał dodatkowych środków, które przesuwają moment zatarcia.

Jeżeli od wykonania kary minął wymagany termin, a informacja z KRK nadal wykazuje skazanie, warto wystąpić o wyjaśnienie i przedstawić dokumenty potwierdzające wykonanie kary oraz podstawę prawną zatarcia.

Źródła

• Art. 20 § 2, art. 47 § 1, art. 52 § 1 oraz art. 53 § 2 i § 3 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy.
• Art. 106, art. 107 § 4 i art. 107 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
• Art. 1 ust. 2 pkt 1 oraz art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym.