Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Badania okresowe – czy pracownik może wykonać badania okresowe w dowolnej poradni medycyny pracy?

Autor: Tomasz Libik • Opublikowane: 07.07.2010

Czy pracodawca może nie przyjąć od pracownika zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pracy wydanego przez inną przychodnię niż narzucona przez pracodawcę? Takie zaświadczenie po wykonaniu badań okresowych, na ustawowym druku wydał mi lekarz medycyny pracy z poradni medycyny pracy uprawniony przez ministerstwo zdrowia do wydawania takich zaświadczeń. Nie wiem, czy nawet prawnik mógłby podważyć kompetencje tego specjalisty. Koszty tych badań pokryłem z własnej kieszeni, nie żądając zwrotu od pracodawcy. Badania okresowe wykonałem w centrum medycznym, w którum mam wykupione dodatkowe ubezpieczenie i przez to dostęp do badań w rozszerzonym, dokładniejszych wymiarze aniżeli w przychodni zaproponowanej przez pracodawcę, gdzie nie robi się prawie żadnych badań. Jestem zaś w takim wieku i po chorobie, że muszę o siebie dbać. Na skierowaniu wystawionym przez pracodawcę nie było żadnego adresu przychodni. Wiem, że zakład jest zobowiązany zapewnić mi badania okresowe, ale czy jest taki przepis, który mówi, że mam kupować usługę tam, gdzie chce pracodawca, a nie tam gdzie ja chcę? To przecież moje pieniądze i moje zdrowie, więc mam chyba prawo do większej dbałości?!


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Badania okresowe – czy pracownik może wykonać badania okresowe w dowolnej poradni medycyny pracy?

Fot. Fotolia

Obowiązek kierowania pracowników na wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie

Kodeks pracy na mocy art. 229 nakłada na pracodawcę obowiązek kierowania pracowników na wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie. Muszą być one wykonywane przez lekarzy medycyny pracy o kwalifikacjach określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. Nie znaczy to jednak, że pracownikowi przysługuje prawo wyboru lekarza do wykonania badania. Kwestię tę reguluje ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 z późn. zm.). Zgodnie z art. 12 wskazanej ustawy badania okresowe, wstępne i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne są wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez podmiot obowiązany do ich zapewnienia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 (m.in. pracodawcę), z podstawową jednostką służby medycyny pracy.

Zawieranie tego typu umów ma na celu w szczególności kontrolę wypełniania przez pracodawców obowiązku zapewnienia pracownikom profilaktycznej ochrony zdrowia, a także umiejscowienie dokumentacji medycznej wszystkich pracowników w jednym miejscu na wypadek konieczności dokonania kontroli stanu zdrowia.

 

Kierowanie pracowników do odrębnych jednostek jest niedozwolone oraz może stanowić podstawę do zakwestionowania badania dokonanego przez wskazaną jednostkę.

 

Adres jednostki, do której pracownik jest kierowany na badania, powinien być wprost wskazany na skierowaniu.

 

Niewypełnienie przez pracownika obowiązku skierowania się na badania okresowe zgodnie ze skierowaniem może stanowić podstawę do uznania działania pracownika jako zamierzone nieprzestrzeganie ustalonego w zakładzie pracy porządku, a tym samym może stanowić podstawę do rozwiązania z pracownikiem łączącej strony umowy.

W ujęciu powyższych przepisów pracownik nie jest uprawniony do przedstawienia pracodawcy zastępczego zaświadczenia. Skierowanie się przez pracownika do innego specjalisty nie stanowi realizacji skierowania, którego istotnym elementem jest określenie placówki mającej dokonać badań (placówki, z którą pracodawca jest związany na podstawie łączącej strony umowy).

Czy pracodawca może nie przyjąć od pracownika zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pracy?

Zatem pracodawca może nie przyjąć od pracownika zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pracy wydanego przez inną przychodnię niż wskazana przez pracodawcę oraz może żądać wypełnienia obowiązku udania się na badania okresowe wynikającego ze skierowania.

 

Nikt na pewno nie będzie podważał kompetencji lekarza medycyny pracy wystawiającego Panu zaświadczenie, jednakże – jak zostało to już powiedziane – zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy badania okresowe, wstępne i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne są wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez podmiot obowiązany do ich zapewnienia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 (m.in. pracodawcę), z podstawową jednostką służby medycyny pracy.

 

Tylko wskazana jednostka w myśl ustawy uprawniona jest do wydania pracownikowi danego pracodawcy zaświadczenia o możliwości pracy na określonym stanowisku.

 

Ze względu na wskazany wymóg Państwowa Inspekcja Pracy może nie uznawać zaświadczenia wydanego przez jednostkę inną, aniżeli wskazana powyżej, a tym samym pracodawca jest uprawniony do konsekwentnego egzekwowania przeprowadzenia badań we wskazanej przez niego jednostce.

 

Nie podważając Pańskiego prawa do dbałości o własne zdrowie przy wykorzystaniu własnych pieniędzy, pragnę zaznaczyć, że uzyskanie badania okresowego wynika z obowiązku pracodawcy i związanego z nim obowiązku pracownika. Dlatego też pracownik winien się dostosować do warunków spełnienia swojego obowiązku (wykonanie określonych badań, na określone stanowisko, w określonym ośrodku medycyny).

 

Niezależnie od wykonania badań w prywatnej placówce, w myśl wskazanych przepisów, pracodawca może odmówić ich przyjęcia, kierując Pana na badania w wyznaczonym przez siebie ośrodku medycznym.

Umowa pomiędzy pracodawcą a konkretną jednostką służby medycyny pracy

Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny umowa pomiędzy pracodawcą a konkretną jednostką służby medycy pracy powinna określać szereg obowiązków strony w tym:

 

  • zakres opieki zdrowotnej, który w odniesieniu do pracowników powinien obejmować co najmniej te rodzaje świadczeń, do których zapewnienia zleceniodawca jest obowiązany na podstawie Kodeksu pracy, niniejszej ustawy i przepisów wydanych na ich podstawie;
  • sposób kontrolowania przez zleceniodawcę wykonywania postanowień umowy; przekazywania informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych wraz z aktualnymi wynikami badań i pomiarów tych czynników;
  • zapewnienia udziału w komisji bezpieczeństwa i higieny pracy działającej na terenie zakładu pracy;
  • zapewnienia możliwości przeglądu stanowisk pracy w celu dokonania oceny warunków pracy; dopuszczalność zlecania osobom trzecim przez zleceniobiorcę (zakład opieki zdrowotnej) niektórych obowiązków wynikających z umowy, zgodnie z art. 14 wskazanej ustawy.

 

Są to obowiązki, od których pracodawca nie może się uchylić.

 

Odebranie przez pracodawcę zaświadczenia z wynikami badań okresowych wystawione przez inną jednostkę medyczną aniżeli ta, z którą pracodawca ma podpisaną umowę, stanowić będzie naruszenie przez pracodawcę umowy łączącej go ze wskazaną jednostką medyczną, w zakresie niekierowania pracowników, co do których istnieje obowiązek kontroli.

 

Pracownik nie może zmusić pracodawcy do odebrania zaświadczenia, a tym samym do zwolnienia się z obowiązku wykonania badań w określonej placówce medycznej na szkodę pracodawcy.

Czy jest dopuszczalne zaliczenie badań okresowych wykonanych przez pracownika w jednostce innej niż wskazana przez zakład pracy?

Co podnoszą także inni przedstawiciele praktyki zaliczenie na poczet badań okresowych, badań wykonanych przez pracownika w innej jednostce medycznej zdaje się być dopuszczalne jedynie w przypadku, kiedy zakład pracy nie posiada podpisanej umowy z zakładem opieki zdrowotnej, czy lekarzem medycyny pracy podejmującym praktykę indywidualną.

 

W razie jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowego stosowania przez pracodawcę przepisów prawa pracy, jest Pan uprawniony do złożenia skargi we właściwym okręgowym inspektoracie pracy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (8):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 minus dziesięć =

26.01.2018

A ja pracując w dwóch miejscach, muszę 2 razy chodzić na badania w identycznym zakresie (w odstępie mniej więcej 2 tygodni), bo żaden z pracodawców nie chce uwzględnić zaświadczenia wykonanego zgodnie ze skierowaniem drugiego.

Jacek.

01.06.2017

Pracownik, to nie jest paranoja. Skoro Kodeks pracy nakłada na pracodawców obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, a odbywa się to m. in. poprzez profilaktyczną ochronę zdrowia (badania wstępne, okresowe, kontrolne), to pracodawcy muszą mieć wpływ na to gdzie, w jakiej przychodni lub u jakiego lekarza, te badania dla jego pracowników będą wykonywane. Jak wiemy tak jak w każdej dziedzinie tak i w medycynie pracy jest różna jakość wykonywanych badań i pracodawca dbający o bhp podpisał umowę z przychodnią, która w jego ocenie taką wysoką jakość gwarantuje, dodatkowo w umowie ustalił, że pracownicy jego firmy, będą mieli wykonywany nieco szerszy zakres badań, biorąc pod uwagę zagrożenia jakie występują na stanowiskach pracy. Udanie się w takiej sytuacji do innego lekarza lub przychodni tego nie zagwarantuje.

bhp

01.06.2017

Małe sprostowanie do wypowiedzi "piotrlekdom". Lekarz POZ lub lekarz specjalista może skierować pracownika do działającej przy WOMP, ale nie Poradni Medycyny Pracy, tylko do Poradni Chorób Zawodowych, jeżeli taką chorobę u pracownika podejrzewa.

bhp

05.02.2017

to jest paranoja kto wymyślił takie przepisy. Przykład z życia wzięty jednostka podpisuje umowę z zakładem medycyny pracy, a ten bada pracowników biurowych, którzy zaświadczenie mogą dostać na 4 lata, wystawiając im zaświadczenie na 2 lata lub krócej. W ten sposób zakład medycyny pracy wyciąga nagminnie publiczne pieniądze z danej jednostki, co więcej niekiedy nie wydaja zaświadczenia bo np kotuś ma wyższe ciśnienie czy podwyższony cukier. Pytam się ile osób ma dziś wyższe ciśnienie i co oni nie mogą pracować przy biurku? Skoro lekarz medycyny pracy nie daje zaświadczenia bo ktoś ma wyższe ciśnienie to ten pracownik od razu powinien dostać rentę ale w lekarz ZUS na 100 % stwierdziłby że jest zdrowy i zdolny do pracy. Gdyby była możliwość zrobienia prywatnie badań takich idiotycznych orzeczeń lekarza medycyny pracy nie byłoby.

pracownik

20.01.2017

Czy nie jest to aby monopol ? - gdzie tu jest wolny rynek, konkurencja

Waldek

02.01.2013

Paranoja.

Lucek

05.10.2012

Odpowiedź dla p. Tomka
Panie Tomku, według mojej wiedzy badania na własny wniosek może wykonywać tylko taki pracownik, który jest pracodawcą i mimo braku obowiązku chce być objęty opieką profilaktyczną na własny wniosek, tak jak wszystkie osoby zatrudnione na podstawie umów o pracę. W sytuacjach gdy pracownikowi pogorszył się stan zdrowia i uważa on, że ma to związek z pracą, może zwrócić się do pracodawcy i pracodawca może wystawić skierowanie na badanie okresowe „poza terminem”. W przypadku odmowy takiego skierowania ze strony pracodawcy pracownik musi uzyskiwać badania i opinie lekarskie drogą tradycyjną tj. lekarz POZ, lekarz specjalista (po skierowaniu od lekarza POZ). Lekarz POZ i lekarz specjalista mogą też wysłać pacjenta do Poradni Medycyny Pracy (konieczne jest wypełnianie szeregu szczegółowych druków, więc jest to robione niechętnie) działającej przy WOMP (Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy), który jest w stanie i w obowiązku rozstrzygać kwestie sporne. Dodam, że każdy pracownik (i pracodawca), jeśli nie zgadza się z treścią wydanego przez lekarza zaświadczenia, może odwołać się w ciągu 7 dni (vide pouczenie na dole zaświadczenia) za pośrednictwem tegoż lekarza do jednostki nadrzędnej nad tą, w której był badany. lek. P.G.

piotrlekdom

27.09.2012

Co z możliwością wykonania badania na własny wniosek? Pracownik ma takie prawo. Uważam że Ustawa nakłada obowiązek podpisania umowy z jednostką świadczącą usługi z zakresu medycyny pracy, ale nie interpretowałbym tego w ten sposób, że pracownik ma obowiązek zgłoszenia się właśnie tam gdzie ma umowę. Ponadto pracodawca może mieć kilka umów z kilkoma podmiotami świadczącymi podobne usługi. Spotkałem się ze skargami pracowników, którzy nie mogli zrobić badań kodeksowych w dużych firmach medycznych, gdyż ich pracodawca nie podpisał z nimi umowy. Np.: Firma jest ze Szczecina ma umowę w Szczecinie z medycyną pracy. W tej chwili buduje domy w Toruniu. Pracownik miał problem z badaniami wstępnymi do pracy, gdyż żadna z dużych firm nie chciała go przyjąć ze względu na brak umowy. Czy nieco nie przesadzamy z nadinterpretacją zapisów ustawy?!

tomek

»Podobne materiały

Czy przysługuje dzień wolny na badania lekarskie pracownika (okresowe)?

Czy przysługuje dzień wolny na badania lekarskie pracownika (okresowe)? Pracuję na zmianie od 14 do 22 – czy jak mam badania, powiedzmy od 10 do 16, to muszę przyjść jeszcze do pracy? Czy nadgodziny w dniu wolnym od pracy, tj. w soboty lub święto, po 8h są obowiązkowe, jeśli dostaje się polece

 

Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej

Mam 57 lat. Przez ponad 20 lat prowadziłam jednoosobową działalność gospodarczą – sklep spożywczy. Wszystkie czynności wykonywałam sama – zaopatrzenie, magazynowanie, sprzedaż za ladą, sprzątanie, księgowanie. Od ponad roku jestem na rencie w związku z poważnymi schorzeniami uk

 

Czy warto udowadniać wypadek w pracy?

Pracuję w magazynie. Poparzyłem się jednym z urządzeń. Wynika to z mojego pośpiechu i nieuwagi, ale także z faktu, że sprzęt od dawna ma zepsutą podstawkę, dlatego odstawianie go na miejsce jest zawsze ryzykowne (przełożony o tym wie). Udałem się do lekarza następnego dnia, poparzenie ręki utrudnia

 

Wypadek przy pracy – dlaczego warto zgłaszać?

Miałem wypadek w pracy – podźwignąłem paczkę o wadze 70 kg i coś mi strzeliło w kręgosłupie. Byłem miesiąc na chorobowym, wróciłem do pracy. Przedstawiłem zaświadczenie od ortopedy, że mogę dźwigać ciężary do maksymalnie 20 kg, więc pierwszego dnia rzeczywiście dostałem pracę lżejszą, ale byłe

 

Niepełnosprawność a badanie lekarskie kierowcy

Kilka dni temu uprawomocniła mi się decyzja o przyznaniu mi umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na 2 lata z adnotacją, że spełniam wymagania wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kiedy jednak chciałam załatwić kartę parkingową, okazało się, że muszę przejść ponownie badanie lekarskie kier

 

Badanie lekarskie nauczyciela

Jestem dyrektorem szkoły i mam nauczyciela co do którego mam wątpliwości, czy w pełni jest zdolny do wykonywania zawodu nauczyciela. Skierowałam pracownika na badania pod kątem zdolności psychologicznych do wykonywania zawodu i wykonał te badania, lecz w innym zakładzie opieki medycznej niż go kiero

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »