Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak nie dopuścić do ustanowienia pomnika przyrody na działce?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 08.08.2014

Pewne stowarzyszenie chce ustanowić drzewo znajdujące się na mojej działce pomnikiem przyrody. Jestem temu przeciwny – działka przeznaczona jest pod budowę domu, jest przy tym bardzo wąska i ustanowienie na jej terenie pomnika przyrody w zasadzie uniemożliwi budowę jakiegokolwiek budynku. Drzewo zaś jest zaniedbane, nie przedstawia sobą specjalnej wartości, a w dodatku jest położone na niestabilnym terenie (dokładniej: na skarpie). Ponadto nie otrzymałem odpisu wniosku stowarzyszenia – dostałem jedynie pismo z urzędu miasta informujące mnie o nim; w piśmie tym podano zresztą błędne dane (m.in. inny niż w rzeczywistości obwód drzewa). Co zrobić, aby nie dopuścić do realizacji planów stowarzyszenia?

 

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowią ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (zwana dalej ustawą), Kodeks postępowania administracyjnego (zwany dalej K.p.a.), Kodeks cywilny (zwany dalej K.c.) oraz ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

 

Poniższa odpowiedź została oparta na faktach przedstawionych przez Pana w pytaniu i ich ocenie prawnej.

 

Na wstępie niniejszej odpowiedzi pozwolę sobie pokrótce przybliżyć regulację prawną mającą zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy formami ochrony przyrody są m. in. pomniki przyrody.

 

Definicja pomnika przyrody została zawarta w art. 40 ust. 1 ustawy, który stanowi, że pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.

 

Zasadnicze znaczenie przy ustanawianiu pomnika przyrody ma uznanie organu, który podejmuje stosowną uchwałę – rada gminy (miasta). Nie ma w ustawodawstwie precyzyjnie opisanych przesłanek, które pozwalają na określenie, które drzewo może stanowić pomnik, a które nie.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Zasadniczymi przesłankami, jakimi powinna kierować się rada gminy, są przesłanki określone w art. 40 ust. 1 ustawy. Ponadto znaczenie ma wielkość i wiek drzewa. Natomiast sam projekt uchwały o ewentualnym ustanowieniu pomnika przyrody jest uzgadniany z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

 

W dalszej kolejności należy wskazać, iż jest Pan stroną postępowania, które obecnie się toczy. Wynika to z treści art. 28 K.p.a.: stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jako strona ma Pan zatem pełne prawo składać w przedmiotowym postępowaniu pisma obejmujące wnioski, twierdzenia i zarzutu.

 

Aby podjąć działania zmierzające do przeciwdziałania ustanowieniu na Pana nieruchomości pomnika przyrody, należy skierować do właściwego organu – biura ochrony środowiska urzędu miasta – pismo obejmujące Pana stanowisko i wyrażające sprzeciw co do ustanowienia na Pańskiej nieruchomości pomnika przyrody. Pismo takie powinno, co oczywiste, zawierać odpowiednią argumentację i podstawy prawne. Mając na uwadze, iż ewentualne ustanowienie na nieruchomości pomnika przyrody wpływa na wiele sfer, należy odnieść się również do przepisów Konstytucji RP i Kodeksu cywilnego z racji faktu, iż ów pomnik przyrody będzie wpływać na możliwość wykonywania prawa własności – będzie w sposób znaczący ograniczał prawo własności, którego zakres jest opisany w art. 140 K.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

 

Powołując jako podstawy swoich twierdzeń, należy wskazać na art. 21 ust. 1 i 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, które dotyczą ochrony prawa własności oraz ustawowych przesłanek jego ograniczenia. Z norm tych wynika obowiązek działania administracji przy podejmowanych przez siebie działaniach z zachowaniem zasady proporcjonalności, celowości, co sprowadza się do przyjęcia, iż koszty, jakie poniesie obywatel w związku z działaniami organów administracji – ustanowieniem pomnika przyrody – będą przewyższać korzyści z jego ustanowienia.

 

Należy podkreślić kwestię, którą Pan wskazał, dotyczącą wymiarów działki, jej przeznaczenia i planów z nią związanych i niemożności normalnego korzystania z przedmiotowej działki w sytuacji ustanowienia na niej pomnika przyrody.

 

Powyższe koresponduje z przytoczonym powyżej art. 140 K.c., który precyzuje zakres prawa własności, które w chwili ustanowienia pomnika zostanie ograniczone.

 

W związku z powyższym ewentualne działania organów gminy spowodują nieuprawnione ograniczenia w możliwości korzystania przez Pana ze swojej nieruchomości.

 

Z tym zagadnieniem koreluje również kwestia obowiązku organu należytego i wyczerpującego wyważenia, czy ustanowienie pomnika jest zgodne z interesem społecznym i czy nie narusza uzasadnionego interesu indywidualnego. Organ winien należycie ustalić, jaki interes przeważa w przedmiotowej sprawie. W mojej ocenie, mając na uwadze opisany przez Pana stan faktyczny, należy wskazać na przewagę interesu indywidualnego – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2001 r. (sygn. akt V SA 3718/00).

 

W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym (art. 7 K.p.a.). Organ orzekający w każdym wypadku ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny chodzi, i udowodnić, że jest on tak ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywatela. Zarówno wykazanie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu społecznego nad indywidualnym, podlegać muszą wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej, szczególnie wówczas, gdy w ocenie organu w interesie społecznym leży ograniczenie praw obywatela określonych w Konstytucji RP.)

 

Należy w dalszej kolejności wskazać również organowi na wszelkie nieścisłości, jakie pojawiły się we wniosku stowarzyszenia oraz ewentualnie w ustaleniach organu.

 

Konieczność należytego ustalenia stanu faktycznego wynika z art. 7 K.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz z art. 8 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

 

Powinno to w szczególności odnosić się do kwestii położenia drzewa na Pana nieruchomości. Mając na uwadze nieścisłości, jakie wskazało w stowarzyszenie w swoim wniosku, proszę dokładnie organowi ową kwestię opisać, załączając odpowiednią dokumentację (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 września 2010 r. – sygn. akt II SA/Ol 451/10: Ograniczenie prawa własności, jakie przewidują przepisy ustawy o ochronie przyrody upoważniające do stanowienia użytków ekologicznych, musi być jednoznaczne obszarowo).

 

Należy również odnieść się bezpośrednio do treści art. 40 ust. 1 ustawy i wskazać organowi, iż posadowione na Pana nieruchomości drzewo nie posiada szczególnych walorów przyrodniczych, można również opisać stan tego drzewa – wskazać, iż drzewo nie było nigdy pielęgnowane, jest zaniedbane i na tyle zniszczone, iż nie rokuje poprawy. Kwestią istotną wydaje się również być jego położenie na skarpie. Zły stan drzewa z jednej strony oraz z drugiej jego niestabilne położenie – grząskie podłoże stanowią zagrożenie dla otoczenia i może to powodować niebezpieczeństwo dla ludzi znajdujących się w jego pobliżu, tym samym interes ogółu również nie przemawia za ustanowieniem drzewa jako pomnika przyrody. Drzewo to w związku z tym nie posiada wartości przyrodniczych, ze względu na które należałoby ustanowić formę ochrony przyrody.

 

Mając na uwadze konieczność uzmysłowienia organowi rzeczywistego położenia drzewa w obrębie nieruchomości, uzasadnione jest zawarcie w piśmie wniosku o przeprowadzenie dowodu z oględzin Pana nieruchomości na zasadzie art. 85 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.

 

Proszę mieć na uwadze również, iż samo ustanowienie pomnika przyrody nie powoduje automatycznie niemożliwości zabudowy działki domem jednorodzinnym. Ograniczenia, jakie mogą być nałożone na właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest pomnik, zostały określone w art. 45 ust. 1 ustawy. Zgodnie z nim w stosunku do pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego mogą być wprowadzone następujące zakazy:

 

  1. niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu lub obszaru;
  2. wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym lub przeciwpowodziowym albo budową, odbudową, utrzymywaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;
  3. uszkadzania i zanieczyszczania gleby;
  4. dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej;
  5. likwidowania, zasypywania i przekształcania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych;
  6. wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia użytkowanych gruntów rolnych;
  7. zmiany sposobu użytkowania ziemi;
  8. wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu;
  9. umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia nor, legowisk zwierzęcych oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką;
  10. zbioru, niszczenia, uszkadzania roślin i grzybów na obszarach użytków ekologicznych, utworzonych w celu ochrony stanowisk, siedlisk lub ostoi roślin i grzybów chronionych;
  11. umieszczania tablic reklamowych.

 

Jeśli wziąć pod uwagę powyższy przepis, zasadniczego znaczenia nabiera fakt należytej argumentacji poprzez wskazanie, iż nawet w sytuacji teoretycznej możliwości zabudowy działki po ustanowieniu pomnika praktycznie ustanowienie owej formy ochrony spowoduje niemożność korzystania z Pana działki zgodnie z jej przeznaczeniem, czyli spowoduje niemożność zabudowy.

 

Reasumując: proszę w pierwszej kolejności udać się do siedziby organu i zapoznać się z aktami; jako strona postępowania ma Pan do tego pełne prawo. Proszę również niezwłocznie sporządzić pismo, o którym mowa powyżej. Natomiast rozsądne wydaje się również spotkanie się z przedstawicielami stowarzyszenia i podjęcie próby przekonania ich do cofnięcia wniosku, a właściwie złożenia przez stowarzyszenie wniosku o umorzenie postępowania.

 

Ustanowienie pomnika przyrody następuje w drodze uchwały rady gminy (rady miasta). Od takiej uchwały przysługuje Panu środek odwoławczy na podstawie art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminy, według którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

 

Aby zatem można było zaskarżyć uchwałę, należy skierować do gminy wezwanie do usunięcia naruszeń; dopiero po odmowie usunięcia naruszeń albo braku odpowiedzi ze strony gminy przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • trzy - dwa =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Szkody wyrządzone przez złamane drzewo

Na granicy dzielącej dwie zabudowane nieruchomości rosło długowieczne drzewo o bardzo dużych rozmiarach. Jakiś czas temu silne sztormowe wiatry złamały je i przewróciły na znajdujące się w pobliżu budynki jednego z właścicieli. Do kogo należy drzewo (w tym w szczególności drewno)?

Odszkodowanie za drzewa zniszczone podczas robót budowlanych

Podczas budowy kolektora wykonawca zniszczył 20 drzew na mojej działce. Niektóre z nich były bardzo stare. Inwestorem jest urząd miasta i to od niego domagam się zadośćuczynienia finansowego za wyrządzone szkody. Urząd odesłał mnie do wykonawcy, który jednak nie chce rozmawiać o moich

Wycięcie drzewa bez zezwolenia

Mój ojciec wyciął na swojej działce leśnej dużą sosnę. Nie miał pozwolenia. Dowiedziałam się, że kara za taki czyn jest przewidziana w Kodeksie wykroczeń, nie jestem jednak pewna, czy dotyczy to tego przypadku. Jakie kary grożą za wycięcie drzewa bez zezwolenia?

Wycinka drzewa bez pozwolenia a kara

Czy urząd może odstąpić od wymierzenia kary za wycinkę drzewa bez pozwolenia? Dokonałam wycinki, bo drzewo zagrażało mojemu domowi. Na jakie przepisy mogę się powołać, jak uniknąć kary?

Drzewo na środku drogi dojazdowej

Kupiłem działkę – ziemię rolną z przeznaczeniem na budowę domu. Dojazd do działki jest drogą, gdzie ustanowiono służebność wieczystą dla wszystkich właścicieli działki. Droga ta jest wydzielona z działki sąsiada i jest jedyną możliwą drogą dojazdową łączącą moją dzi
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »