Czynności egzekucyjne mimo spłacenia długu

Dlaczego komornik działa mimo spłaty długu?

Jeżeli wierzyciel skierował sprawę do komornika, egzekucja jest prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego, np. prawomocnego wyroku, nakazu zapłaty albo ugody zaopatrzonej w klauzulę wykonalności. Zgodnie z art. 804 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego komornik nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W praktyce oznacza to, że sama informacja dłużnika o zapłacie nie zawsze wystarczy do zakończenia sprawy. Jeżeli wierzyciel nie poinformuje komornika o otrzymaniu pieniędzy i nie cofnie wniosku egzekucyjnego, komornik nadal działa w granicach wniosku wierzyciela oraz tytułu wykonawczego.

Nie oznacza to jednak, że dłużnik jest bezbronny. Jeżeli ma potwierdzenie przelewu, pokwitowanie albo pisemne potwierdzenie wierzyciela, powinien wykorzystać te dokumenty natychmiast.

Co zrobić po zapłacie długu bezpośrednio wierzycielowi?

Po spłacie długu poza komornikiem warto działać dwutorowo: wobec komornika i wobec wierzyciela. Do komornika należy wysłać pismo z informacją o zapłacie oraz załączyć dowody, np. potwierdzenie przelewu, rozliczenie od wierzyciela, pokwitowanie lub korespondencję potwierdzającą zaksięgowanie wpłaty.

Podstawą do żądania wstrzymania czynności może być art. 822 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten przewiduje, że komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności, jeżeli przed jej rozpoczęciem dłużnik złoży niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, że obowiązek wygasł albo nie istnieje. Komornik zawiadamia o tym wierzyciela.

Równolegle należy wezwać wierzyciela do złożenia wniosku o umorzenie egzekucji. Zgodnie z art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego organ egzekucyjny umorzy postępowanie w całości lub części na wniosek wierzyciela. Jeżeli więc wierzyciel został zaspokojony w całości, powinien złożyć wniosek o umorzenie egzekucji w całości.

Wniosek do komornika i wezwanie wierzyciela

W piśmie do komornika warto wskazać sygnaturę sprawy egzekucyjnej, datę i kwotę zapłaty, numer rachunku, na który dokonano wpłaty, oraz dane wierzyciela. Należy wnieść o wstrzymanie czynności egzekucyjnych na podstawie art. 822 Kodeksu postępowania cywilnego oraz o zwrócenie się do wierzyciela o zajęcie stanowiska.

Do wierzyciela warto wysłać osobne wezwanie, najlepiej listem poleconym albo e-mailem z potwierdzeniem doręczenia, aby niezwłocznie złożył do komornika wniosek o umorzenie egzekucji na podstawie art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Dobrze jest zażądać przesłania kopii tego wniosku do wiadomości dłużnika.

Jeżeli wierzyciel potwierdził otrzymanie pieniędzy, ale nie składa wniosku o umorzenie, zachowanie takie może narażać dłużnika na dalsze szkody, np. blokadę rachunku bankowego, potrącenia z wynagrodzenia albo niepotrzebne koszty. W takiej sytuacji trzeba rozważyć skargę na czynności komornika lub powództwo przeciwegzekucyjne.

Kiedy skarga na czynności komornika?

Skarga na czynności komornika wynika z art. 767 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Przysługuje na czynności komornika, a także na zaniechanie dokonania czynności, jeżeli komornik powinien jej dokonać. Skargę wnosi się co do zasady w terminie tygodnia, zgodnie z art. 767 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego.

Termin tygodniowy liczy się różnie, zależnie od sytuacji: od dnia dokonania czynności, gdy strona była przy niej obecna lub została o niej zawiadomiona, od dnia zawiadomienia o czynności, a w braku zawiadomienia od dnia, w którym skarżący dowiedział się o czynności. Przy zaniechaniu termin liczy się od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność powinna być dokonana.

Opłata sądowa od skargi na czynności komornika wynosi obecnie 50 zł, co wynika z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Skarga ma sens zwłaszcza wtedy, gdy komornik prowadzi czynności pomimo przedstawienia dokumentów, wadliwie ustala koszty albo odmawia wykonania czynności, do której jest zobowiązany.

Powództwo przeciwegzekucyjne, gdy wierzyciel nie cofa egzekucji

Jeżeli po powstaniu tytułu wykonawczego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło, dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Podstawę stanowi art. 840 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Typowym przykładem takiego zdarzenia jest zapłata długu po wydaniu wyroku albo nakazu zapłaty.

Powództwo przeciwegzekucyjne wnosi się przeciwko wierzycielowi, a nie przeciwko komornikowi. Samo wniesienie pozwu nie zawsze zatrzymuje egzekucję. Dlatego w pozwie warto złożyć wniosek o zabezpieczenie przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego na czas procesu. Właściwość sądu i treść żądania zależą od konkretnego tytułu wykonawczego oraz stanu sprawy.

Koszty komornicze po zapłacie długu do wierzyciela

To, że pieniądze nie przeszły przez rachunek komornika, nie zawsze oznacza brak kosztów egzekucyjnych. Obecnie zasady pobierania opłat określa ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, a nie uchylona ustawa o komornikach sądowych i egzekucji.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Od tej zasady istnieją jednak ważne wyjątki.

Jeżeli przyczyną wniosku wierzyciela o umorzenie jest zapłata długu przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi po wszczęciu egzekucji, komornik może obciążyć opłatą dłużnika. Wysokość opłaty zależy od tego, kiedy nastąpiła zapłata. Z art. 29 ustawy o kosztach komorniczych wynika mechanizm różnicujący sytuację dłużnika, który zapłacił w krótkim czasie po doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, i dłużnika, który zapłacił później.

Poza opłatą stosunkową mogą pojawić się wydatki gotówkowe. Katalog wydatków określa art. 6 ustawy o kosztach komorniczych. Mogą to być przykładowo koszty doręczeń korespondencji, uzyskania informacji, przelewów, ogłoszeń lub transportu specjalistycznego, jeżeli były niezbędne w konkretnej sprawie.

Czy komornik może egzekwować własne koszty?

Tak, jeżeli koszty zostały prawidłowo ustalone. Zgodnie z art. 770 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, a koszty te ściąga się wraz z egzekwowanym roszczeniem. Komornik ustala koszty postępowania egzekucyjnego postanowieniem.

Jeżeli dłużnik nie zgadza się z postanowieniem o kosztach, powinien sprawdzić pouczenie i termin zaskarżenia. W typowych przypadkach właściwa będzie skarga na czynności komornika z art. 767 Kodeksu postępowania cywilnego. W skardze warto wskazać, które koszty są nienależne, zawyżone albo niecelowe, oraz załączyć dowody zapłaty długu.

Praktyczny plan działania

1. Zbierz dowody zapłaty – potwierdzenia przelewów, e-maile od wierzyciela, rozliczenia salda, pokwitowania.
2. Wyślij pismo do komornika – wskaż, że obowiązek wygasł, załącz dowody i wnieś o wstrzymanie czynności na podstawie art. 822 Kodeksu postępowania cywilnego.
3. Wezwij wierzyciela – zażądaj złożenia wniosku o umorzenie egzekucji na podstawie art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego.
4. Kontroluj postanowienie o kosztach – po doręczeniu sprawdź, kto został obciążony kosztami i czy kwoty są prawidłowe.
5. Dochowaj terminów – skarga na czynności komornika zwykle wymaga działania w terminie tygodnia zgodnie z art. 767 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego.

FAQ

Źródła

• Art. 804 § 1, art. 822, art. 825 pkt 1, art. 767 § 1 i § 4, art. 770 § 1, art. 840 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego.
• Art. 6 i art. 29 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych.
• Art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.