Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy opiekun prawny może zbyć nieruchomość swojego podopiecznego na swoją rzecz?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 06.05.2016

Przed kilkoma laty moja siostra została obdarowana przez rodziców ich domem. Niestety jak dotąd nie poczuwa się do żadnej pomocy, chociaż wówczas zobowiązała się do łożenia na opiekę. Rodzice sami wszystko opłacają. Mama jest osobą bardzo chorą – zaawansowany alzheimer. Praktycznie opiekę nad nią (i również nad ojcem) sprawuję ja. Ze względu na chorobę mamy wynikła konieczność jej ubezwłasnowolnienia. Tata wniósł sprawę, ale sąd mnie uczynił opiekunem prawnym mamy. I tutaj pojawia się problem. Mama jest w posiadaniu 2 ha ziemi, które chciała mi darować, jednak postęp choroby uniemożliwił prawne załatwienie tej darowizny. I teraz pytanie: jak zbyć tę nieruchomość na moją rzecz? Kto ma wystąpić do sądu o wykonanie takiej darowizny? Ja, jako opiekun prawny, chyba nie mogę. Ojciec? Czy może trzeba wystąpić do sądu o wyznaczenie kuratora, który by reprezentował interes mojej mamy? Co w piśmie do sądu powinno być zawarte, aby akt darowizny nie był do podważenia?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.).

 

Jest Pani opiekunem prawnym osoby ubezwłasnowolniona całkowicie – swojej mamy. Przed orzeczeniem o ubezwłasnowolnieniu matka obiecywała, że przekaże Pani tytułem darowizny ziemię. Niestety nie zdążyła tego zrobić ze względu na postępującą chorobę. Dlatego chciałaby Pani obecnie tytułem darmowym przepisać na siebie tę nieruchomość.

 

Zacznijmy od tego, że opiekun obowiązany jest wykonywać swe czynności z należytą starannością, jak tego wymaga dobro pozostającego pod opieką i interes społeczny. Opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką; podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego. Opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku małoletniego (dotyczy to również osób ubezwłasnowolnionych).

 

Zasadnym jest wskazanie, iż opiekun nie może reprezentować osób pozostających pod jego opieką:

 

1) przy czynnościach prawnych między tymi osobami;

2) przy czynnościach prawnych między jedną z tych osób a opiekunem albo jego małżonkiem, zstępnymi, wstępnymi lub rodzeństwem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką.

 

Opisany przez Panią przypadek może być zatem zakwalifikowany do punktu 2, albowiem dąży Pani do bezpłatnego przysporzenia na swoją rzecz nieruchomości o powierzchni 2 ha.

 

Jak podkreśla się w literaturze, „w art. 159 § 1 pkt 2 K.r.o. ustawodawca wprowadził zakaz czynności, w których po jednej stronie występuje małoletni podopieczny, reprezentowany przez opiekuna, a po drugiej sam opiekun, jego małżonek, zstępny, wstępni lub rodzeństwo opiekuna, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu osoby pozostającej pod opieką. Zakaz powyższy obejmuje zatem samego opiekuna; w przypadku dokonania czynności z podopiecznym miałaby miejsce typowa czynność »z samym sobą«, oraz czynności z wymienionymi krewnymi opiekuna. Przepis wymaga wykładni ścisłej, nie dotyczy zatem na przykład krewnych spokrewnionych w linii bocznej w dalszym stopniu niż rodzeństwo czy też powinowatych.”*

 

Analogii w powyżej sytuacji należy poszukiwać w art. 99 K.r.o. zgodnie z którym, jeżeli żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską, reprezentuje je kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy. Jak podkreśla Grzegorz Jędrejek: „Przepis powyższy znajdzie zastosowanie w sytuacji opisanej w art. 159 § 2 K.r.o., który nakazuje stosować odpowiednio przepisy o zakazie czynności »z samym sobą«, podejmowanych przez opiekuna do postępowania przed sądem lub innym organem państwowym. Należy ponadto pamiętać, że art. 159 § 2 K.r.o. ma, na podstawie odesłania z art. 175 K.r.o., odpowiednie zastosowanie do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie oraz do kurateli na podstawie odesłania zawartego w art. 178 § 2 K.r.o.”.

 

W tej sytuacji zastosowanie znajdzie przepis art. 156 K.r.o., zgodnie z którym opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku małoletniego. Wniosek kieruje Pani zatem do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania matki i wnosi Pani o wyrażenie zgody na przeniesienie nieruchomości tytułem darmowym na rzecz Pani oraz o ustanowienie dla matki kuratora w niniejszym postępowaniu. Do sądu zatem występuje Pani, ale wnosi o jednoczesne ustanowienie dla matki kuratora w postępowaniu.

 

Nikt Pani nie zagwarantuje, że sąd na pewno wyrazi zgodę na takie rozporządzenie majątkiem matki, a to chociażby z tego powodu, że nieruchomość ta stanowi zabezpieczenie majątkowe matki w razie konieczności oddania jej do domu pomocy społecznej. Tego argumentu w mojej ocenie nie da się podważyć. Zawsze można próbować występować przeciwko siostrze z żądaniem wynikającym ze służebności.

 

W toku postępowania powinna Pani wskazać, iż taka była wola matki. Na tę okoliczność proszę zawnioskować świadków podając ich imię, nazwisko i miejsce zamieszkania oraz okoliczności, na które świadkowie Ci mają zeznawać.

 

Jak podkreśla się w orzecznictwie: „Sąd opiekuńczy, rozpoznając wniosek kuratora absentis i zezwolenie na dokonanie czynności prawnej, przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem podopiecznego (art. 156 K.r.o. w zw. z art. 178 § 2 K.r.o.), musi rozpatrzyć, czy planowana czynność prawna ma na celu ochronę praw podopiecznego, a m.in. szeroko rozumianych jego praw majątkowych (art. 184 § 1 K.r.o.) oraz czy jest korzystna i celowa dla niego, a także czy odpowiada względom gospodarczym” (postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 24 lutego 1995 r., sygn. akt II CRN 155/94). W mojej ocenie zasadnym jest powoływanie się na wolę matki sprzed choroby.

 

 

 

 

* Grzegorz Jędrejek, Komentarz do art. 159 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, 2014.02.01

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 minus IV =

»Podobne materiały

Świadectwo pracy dla członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej

Od ponad 20 lat jestem zatrudniony w rolniczej spółdzielni produkcyjnej na pełen etat; jestem też członkiem tej spółdzielni. Przechodzi ona w stan likwidacji; pracodawca wystawił mi druk RP-7, ale nie chce wydać mi świadectwa pracy, twierdząc, że członkowie spółdzielni go nie otrzymują. Czy ma rację

 

Rozwód rodziców i przetrzymywanie paszportu dziecka

Mieszkam w Anglii. Jestem w trakcie rozwodu z mężem. Nasze dziecko zamieszka ze mną, ale mąż ma paszport synka i nie chce mi go wydać. Co mogę zrobić w tej sytuacji, skoro nie mogę wyjechać do Polski z dzieckiem, a nie chcę go zostawiać bez mojej opieki w Anglii?

 

Zniesienie wspólnoty majątkowej w małżeństwie

Jakiś czas temu zostałem skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem kary i obowiązek naprawienia szkody wobec NFZ. Nie stać mnie na uregulowanie długu wobec NFZ. Moja żona prowadzi własną działalność i nie chce ponosić odpowiedzialności za moje błędy. Co możemy w tej sprawie zrob

 

Wniosek opieki społecznej o ograniczenie władzy rodzicielskiej

Wczoraj dostałam z mężem pismo z sądu, że odbędzie się sprawa o ograniczenie władzy rodzicielskiej nas obojgu, ponieważ opieka społeczna złożyła wniosek o ograniczenie nam władzy, bo przez ostatni czas często się kłóciliśmy. Czy w ogolę to są przesłanki do odebrania nam władzy rodzicielskiej? Co moż

 

Rozwiązanie umowy zawartej na odległość między przedsiębiorcami

Prowadzę działalność gospodarczą. W zeszłym miesiącu zadzwonił do mnie przedstawiciel reklamowego portalu internetowego, który namówił mnie do zareklamowania mojej firmy na tym portalu. Zawarłam ustną umowę na odległość (uprzedzono mnie, że rozmowa jest nagrywana). Po kilku dniach uznałam, że jednak

 

Posłużenie się cudzym zdjęciem na portalu randkowym

Chciałam się spotkać z byłym chłopakiem i żeby się umówić, wysłałam mu zdjęcia innej osoby na portalu randkowym. Co mi grozi za posłużenie się cudzym zdjęciem? Przeprosiłam go za to. Usunęłam całe konto. Nigdzie tych zdjęć nie dodawałam, tylko wysłałam w wiadomości prywatnej. Nie kontaktuje się już

 

Emerytura mundurowa i cywilna

Czy w świetle uchwały SN z dnia 17.02.2010 r., sygn. akt II UZP 10/09, oraz ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS funkcjonariusz PSP, który nabył prawo do emerytury mundurowej po 30 latach służby oraz przepracował w cywilu 24 lata i nabył prawo do emerytury z FUS,

 

Jak wykazać, że mieszkanie komunalne jest nadal naszym centrum życiowym?

Od lat mieszkamy w mieszkaniu komunalnym, wszystkie rachunki są regularnie płacone. Zameldowana jest w nim również nasza 25-letnia córka. Mąż dostał pracę w odległym mieście i z tego powodu wynajęliśmy tam mieszkanie, a na weekend wracamy do siebie. Ktoś doniósł do gminy, że kupiliśmy dom, co jest k

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »