Czy stacja demontażu pojazdów ciężarowych musi prowadzić ewidencję w BDO?

Kiedy stacja demontażu musi prowadzić kartę ewidencji w BDO?

W opisanej sytuacji odpowiedź jest praktycznie jednoznaczna: tak, ewidencję w BDO trzeba prowadzić. Dotyczy to również pojazdów ciężarowych powyżej 3,5 tony, zaliczanych do kategorii N2 i N3, jeżeli trafiają one do podmiotu prowadzącego stację demontażu albo punkt zbierania pojazdów.

Podstawą jest przede wszystkim art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zgodnie z którym posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów. Z kolei art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o odpadach wskazuje wprost, że ewidencję odpadów prowadzi się m.in. z zastosowaniem karty ewidencji pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Równocześnie art. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy o odpadach. Oznacza to, że obowiązki ewidencyjne należy odczytywać łącznie z obu ustaw.

Jeżeli prowadzona działalność polega na przyjmowaniu pojazdów wycofanych z eksploatacji i ich dalszym zagospodarowaniu w ramach stacji demontażu, nie ma przepisu, który zwalniałby z ewidencji tylko dlatego, że chodzi o pojazdy ciężarowe N2 lub N3.

Czy przepisy o recyklingu pojazdów obejmują pojazdy ciężarowe N2 i N3?

Tu trzeba odróżnić zakres ustawy o recyklingu pojazdów od obowiązków ewidencyjnych w BDO. Historycznie część obowiązków z ustawy o recyklingu pojazdów była kojarzona głównie z pojazdami kategorii M1 i N1 oraz motorowerami trójkołowymi. Jednak w praktyce ewidencyjnej BDO dla podmiotów prowadzących legalną stację demontażu znaczenie ma także to, że pojazd wycofany z eksploatacji staje się odpadem, a posiadacz odpadów podlega ogólnym regułom z ustawy o odpadach.

Dlatego sam argument, że pojazd należy do kategorii N2 albo N3, nie usuwa automatycznie obowiązku ewidencji. Jeżeli podmiot działa jako stacja demontażu i przyjmuje takie pojazdy jako odpady, powinien prowadzić wymaganą dokumentację w BDO zgodnie z funkcjonalnością systemu i zakresem posiadanego wpisu.

W praktyce najważniejsze jest to, jakie decyzje administracyjne posiada przedsiębiorca, jaki jest zakres wpisu do rejestru BDO i jaki rodzaj działalności rzeczywiście prowadzi. Jeżeli stan faktyczny odbiega od typowej stacji demontażu pojazdów, ocena może wymagać analizy indywidualnej.

Jakie dokumenty prowadzi się w systemie BDO?

Na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy o odpadach ewidencję prowadzi się z zastosowaniem odpowiednich dokumentów. Dla stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów najistotniejsze są:

• karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach,
• karta ewidencji pojazdów wycofanych z eksploatacji, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o odpadach,
• w razie wytwarzania i dalszego gospodarowania odpadami po demontażu – także odpowiednia ewidencja odpadów według kodów odpadów.

Ważny jest też art. 67 ust. 5 ustawy o odpadach, zgodnie z którym dokumenty ewidencji sporządzane za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO nie wymagają podpisu. Oznacza to, że prawidłowo wprowadzony dokument elektroniczny w systemie jest wystarczający.

Co do zasady ewidencję prowadzi się na bieżąco, a nie zbiorczo po dłuższym czasie. Taki wymóg wynika wprost z art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach.

Czy istnieje wyjątek zwalniający stację demontażu z ewidencji?

W przypadku stacji demontażu – co do zasady nie. Wyłączenia z obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów wskazuje art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach. Przepis ten obejmuje m.in. wytwórców odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji, jeżeli przekazali je do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów.

To wyłączenie dotyczy jednak właściciela albo wytwórcy odpadu przekazującego pojazd, a nie samej stacji demontażu, która taki pojazd przyjmuje i dalej gospodaruje odpadem. Innymi słowy: osoba oddająca pojazd nie prowadzi ewidencji, ale legalna stacja demontażu już tak.

Nie wynika też z przepisów, aby sam fakt przyjmowania pojazdów ciężarowych N2 i N3 stanowił odrębną podstawę zwolnienia z ewidencji w BDO.

Czy można poprosić marszałka województwa o pisemne potwierdzenie?

Można zwrócić się do marszałka województwa z wnioskiem o wyjaśnienie sposobu stosowania przepisów albo o informację w sprawie wpisu i obsługi rejestru BDO, ale trzeba odróżnić to od formalnego zaświadczenia.

Zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, organ wydaje zaświadczenie wtedy, gdy:

• przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego albo
• osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

W praktyce marszałek zwykle nie wyda zaświadczenia o braku obowiązku prowadzenia ewidencji, jeżeli taki obowiązek wynika bezpośrednio z ustawy i nie jest to kwestia urzędowo stwierdzanego faktu, lecz oceny prawnej. Może natomiast udzielić pisemnej odpowiedzi informacyjnej albo wezwać do doprecyzowania stanu faktycznego.

Jeżeli zależy Państwu na dokumencie do okazania podczas kontroli, najbezpieczniej złożyć do marszałka precyzyjny wniosek opisujący stan faktyczny: rodzaj działalności, kategorie pojazdów, posiadane decyzje, numery wpisów BDO i pytanie o sposób prowadzenia ewidencji. Taka odpowiedź nie zastąpi przepisu, ale może mieć znaczenie praktyczne.

Jakie mogą być skutki braku ewidencji w BDO?

Nieprowadzenie wymaganej ewidencji odpadów lub prowadzenie jej nierzetelnie może wiązać się z odpowiedzialnością administracyjną i sankcjami przewidzianymi w ustawie o odpadach. Znaczenie ma tu w szczególności rozdział 11 tej ustawy dotyczący administracyjnych kar pieniężnych.

Poza karą finansową problemem bywa też:

• zakwestionowanie prawidłowości gospodarowania odpadami podczas kontroli WIOŚ, marszałka lub innych organów,
• trudność w wykazaniu legalnego pochodzenia i przekazania odpadów,
• ryzyko rozbieżności między ewidencją BDO a dokumentacją magazynową lub księgową.

Jeśli w działalności pojawiają się też inne strumienie odpadów, warto dodatkowo sprawdzić obowiązki dotyczące rejestru BDO baterie, zwłaszcza gdy stacja przejmuje lub magazynuje zużyte akumulatory.

Jak praktycznie podejść do ewidencji pojazdów N2 i N3?

Najbezpieczniejsze rozwiązanie to przyjęcie, że pojazdy ciężarowe wycofane z eksploatacji, które są przyjmowane przez legalną stację demontażu, powinny być ujmowane w BDO zgodnie z zakresem działalności przedsiębiorcy i obsługiwanych procesów. W praktyce warto:

• sprawdzić aktualność wpisu do rejestru BDO i zakres ujawnionej działalności,
• zweryfikować decyzje odpadowe oraz decyzję związaną z prowadzeniem stacji demontażu,
• ustalić, czy wszystkie odpady powstające po demontażu są ewidencjonowane według właściwych kodów,
• prowadzić zapisy na bieżąco i zachowywać spójność danych w całej dokumentacji.

Jeżeli pojazd został przekazany do legalnej stacji w celu zakończenia jego eksploatacji, właściciel może następnie wykorzystać dokument ze stacji do wyrejestrowania pojazdu. W temacie formalności po przekazaniu auta przydatny może być materiał o wyrejestrowaniu pojazdu oddanego na złom.

FAQ

Czy pojazdy ciężarowe N2 i N3 trzeba wpisywać do BDO tak samo jak auta osobowe?

Jeżeli są przyjmowane przez podmiot prowadzący stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów jako pojazdy wycofane z eksploatacji, co do zasady tak – należy prowadzić wymaganą ewidencję w BDO. Kluczowy jest rzeczywisty charakter działalności i status pojazdu jako odpadu.

Czy właściciel oddający ciężarówkę do stacji też prowadzi ewidencję?

Nie. Wyłączenie z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. b ustawy o odpadach dotyczy wytwórcy odpadu w postaci pojazdu wycofanego z eksploatacji, jeżeli przekazał go do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów.

Czy marszałek województwa musi potwierdzić na piśmie brak obowiązku ewidencji?

Nie ma przepisu, który nakazywałby wydanie takiego potwierdzenia w każdej sprawie. Można wystąpić o pisemne wyjaśnienie, ale formalne zaświadczenie na podstawie art. 217 K.p.a. nie zawsze będzie dopuszczalne.

Czy dokumenty w BDO trzeba podpisywać?

Nie, jeśli są sporządzane przez indywidualne konto w BDO. Wynika to z art. 67 ust. 5 ustawy o odpadach.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – Dz.U. 2013 poz. 21

2. Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji – Dz.U. 2005 nr 25 poz. 202

3. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168