Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wykorzystanie wizerunku osoby publicznej do celów komercyjnych

Autor: Maciej Podgórski • Opublikowane: 07.11.2017

Czy można wykorzystać do celów komercyjnych zrobionego screena z serwisu YouTube? Np. Na YouTube jest filmik z udziałem osoby publicznej, a ja chcę mieć jej wizerunek, który wykorzystam na portalu internetowym, z którego czerpię zyski. Czy jest to legalne, jeśli tak, to czy w każdym przypadku?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wykorzystanie wizerunku osoby publicznej do celów komercyjnych

Fot. Fotolia

Wizerunek jest chroniony przez ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Co do zasady rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej (art. 81 ust. 1 ww. ustawy). Istnieje jednak wyjątek od tej zasady. Bowiem zgodnie z art. 81 ust 2 pkt 1 wspomnianej ustawy zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych. Do osób powszechnie znanych należy zaliczyć:

 

  • aktorów
  • muzyków,
  • celebrytów,
  • sportowców,
  • polityków.

 

„Określenie »grono osób powszechnie znanych« obejmuje osoby, które wprost lub w sposób dorozumiany godzą się na podawanie do publicznej wiadomości wiedzy o swoim życiu. Nie są to jednak tylko aktorzy, piosenkarze lub politycy, lecz także osoby prowadzące inną działalność, na przykład gospodarczą lub społeczną” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2007 r., sygn. akt I CSK 134/07).

 

Bez zgody osoby powszechnie znanej nie wolno korzystać z jej wizerunku w celach komercyjnych. Zatem wykorzystanie wizerunku osoby publicznej na stronie internetowej, na której będzie Pan zarabiał, wymaga uzyskania zgody tej osoby.

 

Sąd Apelacyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 5 września 2013 roku (sygn. akt VI ACa 120/03), stwierdził, że „nie wolno rozpowszechniać wizerunku osoby powszechnie znanej, jeżeli nie usprawiedliwia tego społecznie uzasadniony interes, a cel komercyjny”.

 

„W myśl art. 81 ust. 2 u.p.a.p.p. i art. 14 ust. 6 ustawy z 1984 r. – Prawo prasowe, zawsze konieczne jest wykazanie związku pomiędzy wykonywaną działalnością publiczną a opublikowanym wizerunkiem, czy też informacją o prywatnym charakterze. Musi więc istnieć zależność między zachowaniem danej osoby w sferze publicznej. Poza tym ujawnienie danej informacji powinno służyć ochronie konkretnego, społecznie uzasadnionego interesu” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt I ACa 279/14).

 

Zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku osoby powszechnie znanej może być udzielone w dowolnej formie, np. ustnej. „Zgodnie więc z zasadą ogólną, osoba publikująca  wizerunek musi mieć na to zgodę. W przeciwnym razie dochodzi do złamania prawa i naruszenia dobra osobistego. Zgoda na wykorzystanie wizerunku może być udzielona w dowolnej formie, a zatem również w formie ustnej, ale musi być niewątpliwa. Oznacza to, że osoba jej udzielająca musi mieć pełną świadomość nie tylko formy przedstawienia jej wizerunku, ale także miejsca i czasu publikacji, zestawienia z innymi wizerunkami i towarzyszącego komentarza” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7.5.2014 r., sygn. akt I ACA 1686/13).

 

Zgodnie z artykułem 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przedmiotem praw autorskich jest utwór, a więc „każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia”. Według art. 1 ust. 2 pkt. 9 ww. ustawy przedmiotem prawa autorskiego są utwory audiowizualne (w tym filmowe).

Zatem film umieszczony na serwisie YouTube należy uznać za utwór w rozumieniu przytoczonej ustawy.

 

Według ustawy o prawie autorskim wolno bez zezwolenia twórcy korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego (art. 35). O dozwolonym użytku nie ma mowy w sytuacji wykorzystania utworu w celach komercyjnych.

 

Na podstawie artykułu 17 przywołanej ustawy twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. Zgodnie z art. 41 ust. 2 umowa o korzystanie z utworu, zwana dalej „licencją”, obejmuje pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione.

 

Wobec tego zamieszczenie na stronie internetowej fragmentu czyjegoś utworu (screena z filmu), będzie wymagało uzyskania licencji (zgody na wykorzystanie utworu), która powinna określać zakres korzystania oraz ewentualne warunki finansowe.

 

Potencjalne skutki naruszenia prawa autorskiego mogą być dotkliwe. Zgodnie z artykułem 79 „uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa zaniechania naruszania, usunięcia skutków naruszenia, naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych albo poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia oraz wydania uzyskanych korzyści”.

 

Fragment wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2004 roku (sygn. akt II CK 330/03): „wizerunek, poza dostrzegalnymi dla otoczenia cechami fizycznymi, tworzącymi wygląd danej jednostki i pozwalającymi, jak się określa, na jej identyfikację, wśród innych ludzi, może obejmować dodatkowe, utrwalone elementy związane z wykonywanym zawodem, jak charakteryzacja, ubiór, sposób poruszania się i kontaktowania z otoczeniem. Im bardziej dana osoba jest znana, tym większe prawdopodobieństwo, że zostanie ona powszechnie rozpoznana nawet wtedy, gdy portret nie będzie wierny albo gdy będzie bardzo uproszczony (np. karykatura)”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 plus 0 =

»Podobne materiały

Udostępnianie zdjęć za opłatą

Zajmuję się robieniem zdjęć 3D towarów dla sklepu internetowego. Czy jeśli wykonam zdjęcia dla klienta, będę miała możliwość udostępniania ich komu innemu za opłatą, np. na zasadzie licencji?

 

Legalność przedsięwzięcia polegającego na udostępnianiu bezpłatnych tapet na pulpit komputera

Chciałabym prowadzić forum z tapetami na pulpit komputera. Forum ma zawierać linki do paczek (w formacie RAR) z tapetami na innych stronach. Niestety nie wiem nawet, kto jest autorem tych tapet, na stronach nie ma żadnych licencji, a tapety chcę udostępniać nieodpłatnie. Chciałabym też umieścić na s

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »